Якутские буквы:

Якутский → Русский

тыймыыт

ящерица.

Якутский → Якутский

тыймыыт

аат. Саха сиригэр балачча киэҥник тарҕаммыт бороҥ өҥнөөх, уһун кутуруктаах, биэстэн уон биэскэ диэри сэнтимиэтир уһуннаах сыылар харамай, сиппит оҕону төрөтөн ууһуур күлгэри көрүҥэ. ☉ Ящерица живородящая
1892 сыллаахха Аргентинаҕа хаһыы бириэмэтигэр …… мегатерия диэн тыймыыт өлүгүн алта миэтэрэ дириҥтэн булбуттара. ЭБЭДьА
Хордалаахтарга, ланцетниктан ураты, балыктары, уу-хонуу харамайдарын (баҕаны, тыймыыты уо. д. а.), сыылааччылары (күлгэрилэри, моҕойдору, чарапаахыны, крокодилы), көтөрдөрү уонна кыылы-сүөлү киллэрэллэр. ББЕ З
Өрөһөлөнөн сытар хаппыт сэбирдэхтэртэн тыймыыт хачыгыраан түспүтэ. Р. Тагор (тылб.)

Еще переводы:

ящерица

ящерица (Русский → Якутский)

сущ
күлгэри, тыймыыт

динозавр

динозавр (Русский → Якутский)

м. динозавр (өлөн быстыбыт сүрдээх улахан тыймыыт. уупа).

дракон

дракон (Русский → Якутский)

м. дракон (I. миф. остуоруйаҕа кэпсэнэр уотунан тыынар моҕой; 2. зоол. итии дойдуларга үөскүүр көтөр тыймыыт).

ыачараҥнаа

ыачараҥнаа (Якутский → Якутский)

ыачай диэнтэн б
тэҥ көстүү. Оҕонньор ыачараҥнаан иһэрэ, сыыллан иһэр торҕон тыймыыкка маарынныыр этэ. «ХС»

чынаҥнаа

чынаҥнаа (Якутский → Якутский)

чынай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Тыһы тыймыыт чынаҥнаабыт Тыҥыахтыыр Тыҥалытта эбэ хотуну [аастылар]. П. Ойуунускай
Мин тугу да билбэтэх курдук, дьоһумсуйа туттан, холкутук төттөрү-таары хааман чынаҥныыбын. Тумарча

чыычыгыраа

чыычыгыраа (Якутский → Якутский)

туохт. Хатан, синньигэс саҥаны хаста да төхтүрүйэн таһаар (ханнык эмэ үөнү, хол., тыймыыты этэргэ). ☉ Издавать тонкий, звонкий звук, напоминающий шипение или негромкий свист (о каких-л. пресмыкающихся, напр., о ящерице)
Үөн өлөр мөхсүүтүн мөхсүбүт, чыычыгырыы-чыычыгырыы тиргиллибит. С. Маисов
Сарыы Кут сиргэ силлиир. Онтуката тыймыыт үөн буолан чыычыгырыы түһэн баран сүтэн хаалар. Куорсуннаах

куодаһын

куодаһын (Якутский → Якутский)

аат. Уҥуохха хаан тымырдара сылдьар хайаҕастара; уҥуох дьиэгэ. ☉ Желобки в кости для кровеносных сосудов; изъян (в кости)
Айыыһыт [Иэйэхсит икки Ол куттаах сүрү] Төлкөлүү-төлкөлүү Төбөлөрүн оройунан үрдүлэр, Уруйдуу-уруйдуу Уҥуохтарын куодаһынынан уктулар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кини [абааһы уҥуоҕун] куодаһына күн аныгытыгар дылы алчах, тыймыыт, чоху, хомурдуос, уу кыыһа, үөн-көйүүр буолан сылдьаллар. ПЭК ОНЛЯ II

күлгэри

күлгэри (Якутский → Якутский)

аат. Сыылар харамай бииһэ: түөрт атахтаах, тириитэ хатырыктаах, кутуруктуун уон биэс-сүүрбэ сэнтимиэтир уһуннаах дьоҕус харамай. ☉ Ящерица
Чөҥөчөк көҥкөлөйүттэн күлгэри былтаҥнаат, көтөн иһэр сахсырҕаны «салып» гыннарда. В. Миронов
Күлгэри кураанах, күн үчүгэйдик сылытар сирдэригэр дойдуланар. ББЕ З
Хайыта хаппыт аарыма мас хатырыгын устун күлгэрилэр өрө-таҥнары сырсаллара. Х. Андерсен (тылб.). Тэҥн. тыймыыт
ср. бур. гүлбэр, др.-тюрк. келэр ‘ящерица’

кулдьаҕа

кулдьаҕа (Якутский → Якутский)

I
аат.
1. Албын-түөкэй өй-санаа, албыннааһын. ☉ Мошенничество, плутовство
Таатта биир баай, кулдьаҕа, үбү-аһы сиир идэлээх интэлигиэнэ Балыкаар Уйбаанабыс Силэпсиэп ойон турда. Бэс Дьарааһын
Сэһэҥҥэ Өндүрэй кулаак, кулаак кутуруга Мэхээлэ уонна да атыттар ырылхай уобарастара ойууланар. Кинилэргэ өстөөх бары кулдьаҕатын саралыы тардар. Н. Заболоцкай
2. Албын-түөкэй өйдөөх-санаалаах киһи. ☉ Обманщик, плут
Норуоппут бука барыта кэпэрээсийэҕэ холбоһуоҕа, оччоҕо биир да чааһынай атыыһыты, баһаар кулдьаҕаларын …… көрүөхпүт, булуохпут суоҕа. П. Ойуунускай
II
аат. Үөн-көйүүр араас көрүҥэ. ☉ Разновидности насекомых
Үөнүнэн өҕүйэр, Кулдьаҕанан кулгуйар, Чиэрбэнэн тибиирэр, Тыймыытынан тыбыырар. Күннүк Уурастыырап
Биһиги киһибит Ити үөнтэн-кулдьаҕаттан Тохтоон турбакка, Толло быһыылаабакка, …… Тоҥмут хомурдуоһу, чохуну Тобугун хараҕынан холобурдаах Тоҕута кэстэ. Күннүк Уурастыырап

маҕалай

маҕалай (Якутский → Якутский)

аат., сөбүлээб. Киһи, кыыл аһыыр уорганнара, айаҕа, куолайа, куртаҕа (туохха да туолбат иҥсэлээх киһини, көтөрү-сүүрэри, кыылы этэргэ тут-лар). ☉ Прожорливое брюхо, утроба
[Буҕарҕана туруйаны:] Бастаан тиий бит сиригэр Маҕалайа хайдыар диэ ри Баҕалары хааланыа, Тыына кылгыар диэ ри Тыймыыттары симиниэ. Р. Баҕатаайыскай
♦ Буор маҕалай көр буор
Бу буор м а ҕ а л а й , Бурҕалдьы сото, Босхоҥноон сытан Босхону аһаан Буоратта буолбаат?! Эллэй. Маҕалайа туолбат үөхс. — аска эбэтэр туохха эмэ иҥсэтэ хаммат, сөп буолбат. ☉ Как бездонная бочка, ненасытный, жадный
Маҕалайа туолбат киһи.  Баай баҕата хаммакка, маҕалайа туолбакка, эбии оботуран, ордук кырыктанан испит. Софр. Данилов