Якутские буквы:

Якутский → Русский

кыллаах

1) имеющий конский волос; с... конским волосом; 2) украшенный конским волосом.

Якутский → Якутский

кыллаах

даҕ. Сылгы кылынан оҥоһуллубут, тигиллибит, ойууламмыт. ☉ Сделанный из конского волоса, украшенный конским волосом
[Хатыҥ:] Үс дүгдэ туоспуттан Кыллаах иһит оҥордулар, Араҕастай арыыларын Таптайбытынан бардылар. Саха нар. ыр. I
Кыллаах кыра ыаҕайаны тоҕонохтоммут, …… ис киирбэх сэбэрэлээх эмээхсин тыа саҕатыттан аа-дьуо налыҥнаан таҕыста. С. Федотов
Кыллаах кырыыппаҕа оонньооһун биэс суол араастаах буолар. ЧАИ СБМИ
◊ Кыллаах дүҥүр — ойуун кыырарыгар туттар дүҥүрүн биир көрүҥэ: дүҥүр ис өттүнэн үстэн биэскэ тиийэ кыл тардыылаах буолар, ону ойуун кутурар кэмигэр олбоҕор олорон эрэ кылыкына эбэтэр кылыбыр диэн чараас кыра ылтаһынынан таарыйан, кылыкынас тыаһы таһаарар. ☉ Один из видов шаманского бубна: на его внутренней стороне имеется от трех до пяти натянутых струн из конского волоса
Шаман во время камлания, сидя, прикасается к струнам маленькой жестяной лопаточкой и извлекает нежные звуки. Ойуун кыллаах дүҥүрүн кылыкынатта

Еще переводы:

остистый

остистый (Русский → Якутский)

прил. кыллаах; остистый колос кыллаах куолас.

кыллаахыйа

кыллаахыйа (Якутский → Якутский)

кыллаах диэнтэн нор
поэз. Кыһыл таллан таҥастаах, Кыллыыр хара баттахтаах, Кылардыыра харахтаах кыргыттар Кыйбаҥнаһан тахсаннар, кыллаахыйа ыаҕаска кырылаччы ыатылар. Күндэ

кырыыппа

кырыыппа (Якутский → Якутский)

көр кырыымпа
Ону сэргэ, кулууптан Муусука — кырыыппа тыаһаата. С. Васильев
Кыллаах кырыыппа чаачарын харыйаттан оҥоһуллар. ЧАИ СБМИ
Кырыыппа чиккэччи тардыллыбыт кыллара бары мүччү бардылар. Л. Толстой (тылб.)

тирэннэр

тирэннэр (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ туохха эмэ охтубат, сууллубат гына олорт, тирээ, өйөннөр. ☉ Подпереть что-л. чем-л. для устойчивости
Охсорго бааллыбыт кыллаах элбэрээк төбөтүн икки баттык мас ыккардыгар тирэннэрэҕин. С. Маисов
Чомойу укка хаһан кыратык тилэри тирэннэрэн олордор ордук. ПАЕ ОСС

балалаайка

балалаайка (Якутский → Якутский)

аат. Тарбах төбөтүнэн охсон оонньонор үс кыллаах, муннуктуу быһыылаах музыкальнай инструмент. ☉ Балалайка
Кини буоллаҕына кыпкыһыл лиэнтэлээх балалаайкатын түөһүгэр тирии туттара. Ып-ыраас тыҥырахтардаах намчы тарбахтарынан устуруунаны халты охсуолуур. В. Сыромятников
Арҕааттан аҥыһыйбыт тыал тэлэгирээмэ боробулуохатын балалаайка тарда оонньообут. Эрилик Эристиин
Балалаайканан киһи эрэ көҕүйүөн, ордугургуон курдук араастаан кылыгаратара, эгдэҥэлэтэрэ. Г. Колесов

өтүүлэн

өтүүлэн (Якутский → Якутский)

өтүүлээ диэнтэн бэй
туһ. Быт-быт оҕустанан, сүүтүксүүтүк сыарҕаланан, сап-сап өтүүлэнэн, иннэ олгуобуйаланан, балаҕан аҥаара балаҕаннанан Бүүкээнниир Ыаһах эрэйдээх олорбута эбитэ үһү. Саха фольк. Өтүүлэнэ, тэрил тиэнэ сылдьаҥҥыт, Умнумаҥ, хайа сытын, хайа саҥатын, Үөскээбит хапчааҥҥыт ырыатын-тойугун, Икки кыллаах этигэн хомускутун! Р. Гамзатов (тылб.)

халтыр-мүлтүр

халтыр-мүлтүр (Якутский → Якутский)

сыһ. сыыһахалты, түҥ-таҥ (үктээ). ☉ Кое-как, едва не спотыкаясь, скользя (ступать)
Хара кыллаах дэйбииринэн Кумаартан сапсына, Халтыр-мүлтүр тэбинэн, Куомун [кэлэр] Иэхээҥҥэ. Күннүк Уурастыырап
Бачыыҥканан сылдьар, килэрийбит чигдигэ халтыр-мүлтүр үктэнэр. П. Аввакумов
Биирэ харабыынын, биирэ булгу тутар саатын сүгэн, Этэрикээн диэки халтыр-мүлтүр хаама турдулар. В. Миронов

кылыбыр

кылыбыр (Якутский → Якутский)

I
аат. Кыллаах музыкальнай инструменнары (хол., кырыымпаны, мандолинаны) кылын охсон тыаһатарга туттуллар, кыра хаптаҕай муостан, пластмассаттан, ылтаһынтан оҥоһуллар быластыыҥка. ☉ Тонкая пластинка, посредством которой извлекаются звуки при игре на некоторых струнных щипковых инструментах (напр., мандолине, балалайке), медиатор
Таҥсыры тарбаҕынан уонна кылыбырынан оонньотор гына тупсарыахха наада. «ХС»
Көннөрү дүҥүртэн атына диэн иһинэн үстэн биэскэ тиийэ кыл тардыылаах буолар. Ону [Кыллаах дүҥүрү] ойуун олбоҕор олорон эрэ кутурарыгар кылыкына эбэтэр кылыбыр диэн чараас кыра ылтаһынынан кылыкынатан оонньуур эбит. «ХС»
II
даҕ.
1. Көнө, уһун, мутуга суох (мас, талах туһунан). ☉ Прямой, длинный, без сучков (о дереве, тальнике)
[Үөт:] Өрүскэ [сиэмэбин] көҥүл ыытыам. Өрүскэҥ сүүрүк сыбаан, Кытылга үүнэн тахсыа Кылыбыр үтүө ымаан [талах]. И. Чаҕылҕан
2. поэт. Сырдаан, чаҕылыйан көстөр (уу туһунан). ☉ Сверкающий, поблескивающий (о водной глади реки, озера)
[Куоҕас] Кылыбыр уу кырсын Кынатынан таһыйда, Хаар маҥан түөһүнэн Халтарыйан барда, Көмүс мөһүүрэ күөлтэн Көтөҕүллэн күөрэйдэ. Е. Васильев

кырыымпа

кырыымпа (Якутский → Якутский)

аат.
1. Мас сирэйдээх, кылгас моойдоох, үс-түөрт кыллаах, тобукка ууран олорон аалан оонньонор музыкальнай тэрил. ☉ Якутский национальный музыкальный инструмент: смычковый, по форме напоминает скрипку, при игре его держат на коленях вертикально
Ханна эрэ, чуп-чугас, эбэтэр санаабар эрэ эбитэ дуу, соҕотох кырыымпа аргыый аҕай дьүрүһүйэргэ дылы. «ХС»
Бу сыахха билигин ансаамбылга аналлаах саха кырыымпалара, таҥсырдара, кылыһахтара, дүҥүрдэрэ, күпсүүрдэрэ, дьаҕалара оҥоһуллаллар. «Кыым»
Аҕата Ыкынаачай кыыһа оскуолаттан кэлэригэр ардыгар кылтан оҥоһуллубут эргэ кырыымпатыгар дьоһумсуйан оонньуу олорор буолааччы. «ББ»
2. Собуокка оҥоһуллубут түөрт кыллаах, аалан оонньонор музыкальнай инструмент. ☉ Скрипка
Кырыымпа тыаһыырыгар, Кыдьараҥ дьоруонан кыттыһан, Саала диэки салалыннылар, Үҥкүү диэки үмүөрүстүлэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Дьэ, иэһийэр имик хараҥа ортотуттан ат тахсан кэллэ, ол ат үрдүгэр биир киһи кырыымпаҕа оонньуу-оонньуу көстөн кэллэ. М. Горькай (тылб.)
♦ Эһэ кырыымпата от бот. — уһун көҥдөй умнастаах, зонтиктаахтарга киирэр сыыс от, абааһы тайаҕа. ☉ Дудник. Хонууга эһэ кырыымпата оттор үүнэн тураллар
русск. скрипка

торучча

торучча (Якутский → Якутский)

  1. аат., бот. Бурдугу сыыһырдар сытыы кыллаах, бытархай хара сиэмэлэнэр от. ☉ Торица
    Биһиги, өтөннөр, бэл торуччанан Бэркэ уойатото сылдьарбыт биллэр. Болот Боотур
    Торучча, сыыс от хаһан да дэбигистик ылҕанан биэрээччитэ суох. Далан
    [Иван Рязанов] бурдугу кытта тэҥҥэ үүнэн турар торуччаны турута тутан ылан көрдө. Н. Якутскай
  2. даҕ. суолт. Торучча сиэмэлээх. ☉ С торицей
    Тураҕас буулуур аттардаах, Торучча бурдук аһылыктаах …… Тулагы нэһилиэк оҕолоро Туһааннаахпын билэннэр, Тохтоон көрбөт буолтара. Саха нар. ыр. II
    ср. др.-тюрк. йорынча ‘клевер’, русск. торица ‘семя’