Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бопторуу

боптор диэнтэн хай. аата

боптор

  1. боп диэнтэн дьаһ. туһ. Бука, утарылаһааччылара эпэрээссийэлиирин да бопторуохтара эбитэ буолуо, ону Томмот Иванович билэн эрдэҕэ. Г. Угаров
  2. Тыыныҥ хаайтар. ☉ Впадать в спазматическое удушье, испытывать удушье, задыхаться
    Онтон ыла уол сүрэх ыарыы, сотору-сотору бопторон уҥар, туох да дэҥи көрбөт өмүрэх буолар. Болот Боотур
    Макар бопторон хаһыытыы-үөгүлүү, мөхсө сатыыр да, туох да өрүһүлтэтэ суох аллара тимирэн барар. Дьүөгэ Ааныстыырап
    Тыына хаайтаран, бопторон ыла-ыла төлүтэ тыыммахтаан, кини ытаан ыҥырҕайдаан барда. Амма Аччыгыйа
  3. көсп., кэпс. Кыайан хамсаабат гына хам ыллар, бобулун, бүөлэн. ☉ Терять свободу движения, будучи скованным, зажатым или заложенным чем-л.
    Модунуктуур дьылларбыт Бобон-бохсон боһуйда, Босхолуура ууларбыт Модун мууска боптордо. А. Софронов
    Чокуур сүрэҕин туттан, Доҕорун аһыйа олордо... Ыллыа эбит даа, ырыата Хараҕын уутугар боптордо. Эллэй

Еще переводы:

асфикция

асфикция (Якутский → Русский)

мед. бопторуу, тумнастыы

спазм

спазм (Русский → Якутский)

м., спазма ж. бопторуу; сердечная спазма мед. сүрэх бопторуута.

спазматический

спазматический (Русский → Якутский)

прил. бопторор; спазматический кашель бопторор сөтөл.

дөйүөрүү

дөйүөрүү (Якутский → Якутский)

аат. Дөйбүт курдук буолуу. ☉ Состояние легкой оглушенности, заторможенность
Тураах отонун медицинаҕа бопторон ыалдыыны, дөйүөрүүнү эмтииргэ тутталлар. МАА ССКОЭҮү
Ногин кинини дөйүөрүү туругуттан таһаара сатаабыта. Ю. Чернов (тылб.)

задыхаться

задыхаться (Русский → Якутский)

несов. 1. (испытывать стеснение в дыхании) тыыҥҥын хаайтар, боптор, тумнаһын; в лежачем положении он задыхается сыттаҕына кини тыынын хаайтарар; задыхаться от гнева кыыһыран боптор; задыхаться от волнения ыгылыйан тыыҥҥын хаайтар; 2. перен. (с трудом переносить что-л.) тумнаһын, саба баттат; он задыхается в нужде кини кыһалҕаҕа саба баттатан сылдьар; 3. см. задохнуться.

көрдүйүү

көрдүйүү (Якутский → Якутский)

аат. Ириҥэтийии, сэтэрийии, сүһүрүү (киһи, сүөһү бааһын этэргэ). ☉ Нарыв, воспаление; сепсис. Бохсурҕан сэбирдэхтэрин норуодунай медицинаҕа баас көрдүйүүтүн утары …… туһаналлар. МАА ССКОЭ. Тураах отонун бопторон ыалдьыыны, дөйүөрүүнү эмтииргэ итиэннэ хааны буойар уонна баас көрдүйүүтүн утары сириэстибэ быһыытынан тутталлар. МАА ССКОЭ

лыгыахтаа

лыгыахтаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Күүскэ өрүтэ тыын, оннук гына-гына саҥар. ☉ Делать шумные отрывистые вздохи, говорить, шумно вздыхая
Лыгыахтаан тыына-тыына саҥарар эбэтэр саҥарыан иннинэ тыына бопторбут курдук буолар оҕо эмиэ баар буолар. КИИ ОЧСҮөГ

тумнастыы

тумнастыы (Якутский → Якутский)

аат. Тыын хаайтарыыта, бопторуу. ☉ Удушье
Углекислай гаастан тумнастыы хаһан да буолуо суоҕа. КВА Б
Саха олохтоох нэһилиэнньэтэ бу үүнээйини [боҕуруоскай оту] тумнастыыга өрүһүйэр эмп быһыытынан туһанар эбит. МАА ССКОЭҮү

намыһахтыҥы

намыһахтыҥы (Якутский → Якутский)

даҕ. Намыһах соҕус. ☉ Довольно низкий, низковатый
Быыкаа Кээтии эдьиийдэриттэн, уҥуоҕунан арыый намыһахтыҥы да буоллар, таһыччы үчүгэй дьүһүннээх, күлбүтүөрбүт, бэрт сайаҕас майгыннаах кыыс буола улааппыта. П. Аввакумов
♦ Күрүө (сыыр) намыһахтыы көр күрүө
Кырбыах да курдук Кыама суох кыйаханнылар, Уолуктарын бопторбут, Уордайбыт уохтарын, Уолларынан уҕарыттылар, Сыыр намыһахтыы Өндөрүүскэҕэ өкөйдүлэр. А. Софронов

өмүрэх

өмүрэх (Якутский → Якутский)

аат. Соһуччу саҥаны, тыаһы, хамсаныыны үтүктэ охсор ньиэрбэ ыарыһах киһи (үксүгэр эмээхсин). ☉ Больной человек (обычно старуха), страдающий имеряченьем, эхоламией
Онтон ыла уол сүрэх ыарыы, соторусотору бопторон уҥар, туох да дэҥи истибэт өмүрэх буолар. Болот Боотур
Ойууннартан ураты көннөрү мэнэриктэр, өмүрэхтэр, ичээннэр, көрбүөччүлэр, түүллээхтэр-биттээхтэр тобус-толорулар. И. Гоголев
△ Соһуйумтуо киһи, күүскэ соһуйар киһи. ☉ Человек, склонный пугаться. Кырдьар сааспар өмүрэх буоллум