Якутские буквы:

Якутский → Якутский

боччумуруу

боччумур диэнтэн хай. аата

боччумур

туохт.
1. Туохха эмэ улаханнык болҕойон дьоһуннан. Сосредоточиваться на чем-л., напрягая внимание
Биэстээх уолчаан боччумуран Быһаҕынан тугу эрэ оҥорор, Уоһун дуомун хам ытыран Улахан түбүккэ олорор. ДГИ КК
2. Оҕолуу оттомо суоххун ууратан, боччумнаах быһыылан. Становиться серьезным, деловитым
Тас дьүһүнүттэн көрдөххө, Кэскил биллэрдик төлөһүйбүт, сиппит-хоппут, боччумурбут көрүҥнээҕэ. Г. Колесов
Бу тиһэх кэмҥэ Джайнак киһи билбэт гына уларыйбыта, оттомноно боччумурбута. Ч. Айтматов (тылб.)

Якутский → Русский

боччумур=

быть серьёзным, толковым, деловым, деловитым; уол балачча улааппыт уонна саҥата-иҥэтэ боччумурбут мальчик заметно подрос и стал более серьёзным.


Еще переводы:

дуоспуруннаныы

дуоспуруннаныы (Якутский → Якутский)

аат. Дьоһуннаах, боччумнаах буолуу. Серьезность, основательность
Кини сирэйигэрхараҕар боччумуруу, дуоспуруннаныы биллэргэ дылы. В. Титов. Таптал уонна кэргэннии буолуу киһиэхэ саҥа эниэргийэни, дьиҥнээх дуоспуруннаныыны үөскэтэллэр. Б. Попов

боччумнан

боччумнан (Якутский → Якутский)

көр боччумур
Микиитэ бэркэ боччумнанан туран улам үлүһүйэн кэпсээн барда. Амма Аччыгыйа

лоппоҥноо

лоппоҥноо (Якутский → Якутский)

лоппой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Кыысчаан кырдьык-хордьук туттан, боччумуран лоппоҥнуу, саҥаран уоһа чорбоҥнуу истэ. Н. Босиков

аҥатахтыҥы

аҥатахтыҥы (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Сэниэтэ суохтуҥу, мөлтөхтүҥү. Бессильненький, слабоватый. Аҥатахтыҥы ньирэй
2. Нэстиҥи, бытаанныҥы толкуйдаах. Медленно соображающий, туговатый на ум
Отчут уолу Ефим Степанов бэркэ оонньуур эрээри, арыый боччумуруон, бытаара түһүөн наада — тардыас, тыла суох дьон мөдөөт, бытаан, аҥатахтыҥы буолааччылар. «ХС»

баараҕадыт

баараҕадыт (Якутский → Якутский)

баараҕадый диэнтэн дьаһ
туһ. Үлэ түбүгэ, кини үтүө түмүгэ киһини баараҕадытар, дьоһун киэлилиир дииллэрэ чахчы эбит. «ХС»
Баттаҕа үүнэн, саһархай хойуу биһилэх буола будьуруйан тахсыбыт; чэчэгэйин бааһа сирэйин бүтүннүү боччумурдубут, баараҕадыппыт. А. Фадеев (тылб.)

кыспалаа

кыспалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Уоту күөдьүтэргэ анаан кураанах, маһы кыһан бэлэмнээ. Заготавливать сухие щепки для разжигания огня
Кыспалаан кулуһун оттобун, Аһыыбын хаар уулаан, күөстэнэн. С. Данилов
Боччумуран олорон Кырдьаҕаһым кыспалаата. В. Миронов

кэдэс гын

кэдэс гын (Якутский → Якутский)

кэдэй диэнтэн көстө түһүү. Боччумуран олорор уолу: «Аны оҕотун көрбөккө, көмөрүнэн оонньуу олорор эбит дуу?» — диэбитинэн, кэдэс гына түһүөр диэри, …… иэнин быһа курбуулаата. Суорун Омоллоон
Кыыс кэдэс гына түһэн баран …… хаһыытыыр. Н. Габышев

тоотой

тоотой (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Дьоһуннаахтык улахан киһи курдук тутун-хабын, сааскар дьүөрэтэ суох дьоһумсуйбут көстүүлэн (кыра оҕо туһунан). Держаться серьёзно как взрослый, иметь серьёзный вид (о маленьком ребёнке)
Һы, бу киһи балачча улаатан тоотойбут доҕор! Амма Аччыгыйа
Боччумура тоотойбут октябрёнок. П. Тулааһынап

тыйыһырт

тыйыһырт (Якутский → Якутский)

тыйыһыр диэнтэн дьаһ
туһ. Санаабар Кутаа уота Ордук тыйыһырдар Түүҥҥү хараҥаны. «ХС»
Этэйлэ, туох эрэ сүдү суолга туруммуттуу, сирэйин-хараҕын тыйыһырдан боччумурбут. П. Ламутскай (тылб.)
Софьяны таҥаһа уҥуоҕунан аччаппыт, кини кубаҕай сирэйин өссө тыйыһырпыт этэ. М. Горькай (тылб.)

суоруй

суоруй (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Саҥата суох чуумпур; сорунан боччумур, болҕой. Замолчать, стать тихим; стать предельно внимательным
«Чэ, бэйэм акаарым», — диэтэ кэпсээни суоруйан олорон иһиллээбит Дормидонт. Н. Заболоцкай
[Хобороос] айаҕын атан саҥарбат буолла, ол курдук өр суоруйан олордо, онтон эмискэ: «Суох!» — дии түстэ. А. Сыромятникова