несов. 1. (напр. о собаке) ырдьыгынаа; 2. разг. (брюзжать) дьаҥсай, киҥинэй, мөҕүтүн.

несов. 1. тыбыыр; 2. разг. (смеяться) күлэн сыһыгыраа; 3. перен. разг. (брюзжать) кыыһыран тыбыыр.

туохт. Ааспакка-арахпакка саҥар, сэмэлээ, мөх-эт. ☉ Ворчать, брюзжать, бухтеть, шипеть постоянно
Кэпсэтиэн кэриэтэ кэнийэр, Утутуон кэриэтэ улугурдар, сынньатыан кэриэтэ сынньар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кэлэйбит сирэ — кэлэктиип, Өлөр өстөөҕө — үлэ, Кэнийэр киһитэ — кэргэнэ, Ыстыыр ыаһа — ыаллара. Күннүк Уурастыырап
Биһигини бүгүн үлэҕэ тахсыбатылар диэн төһө эрэ кэнийэн эрэллэр буолла. М. Доҕордуурап

туохт. Тугу эмэ сөбүлээбэккин, хом санаабыккын биллэрэн кыйаханан киҥир-хаҥыр саҥар. ☉ Выражать раздражение, недовольство кемчем-л., роптать
Настаа эмээхсин кэмириммитэ буолан барда: «Аны халыыммыт эмиэ буойуулаах, аны урууга-тарыыга, бэл, бэйэбит бас билэр үппүтүнэн сыбаайба оҥорорбут эмиэ сиилээх-хоһуулаах». П. Ойуунускай
Оҕонньор оһох айаҕар аргынньахтаан олорор, төбөтүн хам туттан олорон, кэмиринэр. М. Обутова-Эверстова
Кондрат ынаҕын көрөкөрө: «Кырыыстаах, кытараан хааллаҕа», — диэн кэмириммитэ. М. Шолохов (тылб.)
ср. тув. химиренир ‘брюзжать, бормотать’

I
туохт. Мэлдьи хом түһэ, батыгырыы-ботугуруу сырыт, дьаҥсай. ☉ Брюзжать, ворчать
Эһиги ол үөһэ үөрэххэ наадалаах барыта баарына куһаҕаннык үөрэнэбит, оннук-маннык диэн бырдырҕаһан көрөөрүҥ эрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
II
даҕ. Үктээтэххэ хотоҥнуур, уу бычыгыраан тахсар, бүтэҥитик тыаһыыр. ☉ Прогибающийся с просачиванием воды и глухим хлюпаньем (напр., при наступлении на сильно мокрую почву)
Сааскы хаар уутуттан сир үчүгэйдик нүөлсүйбүт, ат атаҕын хас үктээтэҕин аайы уу бырдырҕас, туйаҕын суола дьэрэлийэн хаалан иһэр. В. Протодьяконов
Дьиэлэрин икки арда бырдырҕас бадарааннаах бу кыракый түөлбэҕэ мин аан бастаан бодоруспут дьонум Сеня Никифоров уонна Кеша Аргунов этилэр. Софр. Данилов
Муус чап-чараас, бырдырҕас, киһини уйбат эбит. Суорун Омоллоон