туохт.
1. Дьалкыйан, булкуллан, кир-буор өрүкүй, болоор (хол., ууну этэргэ) эбэтэр улаханнык долгуннанан, будулҕаннанан, ытыллан оннук буолан көһүн (хол., өрүһү, муораны, силлиэни этэргэ). ☉ Становиться мутным от перемешивания, колыхания (о жидкости) или сильно волноваться, бурлить, бушевать (напр., о реке, море, вихре и т. п.)
Сүүрэн киирээппитин кытта, уубут будулуйа түстэ. И. Данилов. Анныбар холуон сүүрүктээх өрүс будулуйа устар. П. Аввакумов
Мунду миинин курдук Муора будулуйбут. В. Чиряев
Киэҥ толоон киэбин тухары толору кутуллан хаалбыт тымныы тумана, мэктиэтигэр, оргуйа турар солох курдук будулуйар. Эрилик Эристиин
Уот үөһүгэр улахан солуурга эт буһан будулуйа турар. Болот Боотур
△ Туох эмэ (хол., туман) мэһэйдээн аанньа көстүбэт буол, болоор. ☉ Становиться плохо видимым из-за чего-л. (напр., тумана); тускнеть, мрачнеть
Буорах буруотун быыһынан бүдүө-бадыа да будулуйа уһуннар, күндүл күнүм, оо, күндүтүн! С. Федотов
Былыттар туман буоллулар, Хаар халлааҥҥа харбаһар, Сирдээх халлаан будулуйа Буурҕа долгуна айманар. С. Данилов
Сибилигин ыраах үлүгэр будулуйбут үрүйэтин төбөтө субу чугаһыы сыҕарыйбыт курдук буолбут. Амма Аччыгыйа
2. Силлиэлэн, туманнан эбэтэр туох эмэ оннук ытылҕаннаах буол. ☉ Бушевать вихрем, покрываться туманами или чем-л. подобным (напр., об определенном времени года)
Сахам хомуһа, Эн дьүрүскэн тойуккар Кэпсиигин: Көмүлүөк иннигэр Үс түүннээх күн Тойук туойар олоҥхоһуттары …… Тымныынан будулуйар Тохсунньу ыйдарга Таҥха иһиллээн Тоҥор кэмнэри. Чэчир-76
Бууска тыаһынан ньиргийбит, Буомбанан будулуйбут …… Алдьархайдаах дьакыйсыылаах Хаан өстөөх фашистардыын Хардарыта түсүһэр бириэмэҕэ Уолан ыччаппыт Попов Уонунан фашиһы кыдыйбыта. Н. Степанов

1. аат., поэт.
2. Сырдыгы мэһэйдиир туох эмэ хараҥа бутумах, тумарык. ☉ Какая-л. муть (напр., в виде облака, тумана), нависшая на небе, в воздухе
   Оттон сөмөлүөт ааллара Отой өтөр көппөт буолбут: Дохсун буурҕа, туман будул Дьокуускайы тууйа кууспут. Күннүк Уурастыырап
   2
   көр будулҕан. Суостаах охсуһуу будулугар Сураҕа суох кини сүппүтэ. Сүппүтэ байҕал далайыгар Тааһы бырахпыт кэриэтэ. М. Ефимов
3. даҕ. суолт. Хойуу туман курдук бутумах, хараҥа. ☉ Мутный, тусклый, как густой туман
   Мин кынаттаах атым көтөр Будул былыт уҥуоругар, Чуордук кистиэ, баҕар, өтөр Ый туналҕан толоонугар. И. Гоголев
   Хапытаал хаайыытыгар Хараҕа аһыллыбатах Хараҥа дьон хараҕар Туох дуоһунас Туора көстүбэтэй? Хайа комиссар Хараҕы аалбатай? Бу будул туман буруо Бука сотору сүтүө. П. Ойуунускай
   △ Бүдүк-бадык, хараҥа. ☉ Сумрачный, малоосвещенный
   Чуоҕур күннээх, чуоҕур ыйдаах, Чуоҕур-буулуур халлааннаах, Муналы будул дойдуга Муна сылдьар курдуга. Күннүк Уурастыырап
   Мин умнуллуоҕум; эн оччоҕо Кэлиэҥ дуо миэхэ, Кэрэ кыыһыам, Ииним буорун үрдүгэр ытыы: «Кини соҕотох миэхэ аныыра, Буурҕа олоҕун будул сырдыгын, Кини миигин таптыыра», — диэн саныы. А. Пушкин (тылб.)

дьуһ. туохт. Көтөн, бурҕайан таҕыс (муостаны кураанахтыы сиппийдэххэ — күн сардаҥатыгар көстөр). ☉ Подняться (о пыли, особенно видной в лучах солнца при сухом подметании пола)
Күн тыктаҕына, дьиэ буора быдылыйа-будулуйа турара көстөр. ПЭК СЯЯ

мутиться, становиться мутным; будулуйбут уу мутная вода.