Якутские буквы:

Якутский → Якутский

быралый

туохт. Дойдугуттансиргиттэн, дьоҥҥуттан-сэргэҕиттэн тэй, араҕыс, атын сиргэ бар, сырыт. ☉ Оставить родину, бродяжничать, скитаться по разным местам
Былаҕайга былдьанан Быралыйан сылдьаҥҥын, Быыһанаахтаан кэлбиккин Былааҕынан көрсөбүт Былатыанныыр бырааппыт. Амма Аччыгыйа
[Оҕонньор] арай, икки оҕолооҕо, иитиэх, харайыах оннугар, ыраах быралыйан сылдьаллар. Н. Габышев
Оҕонньор өлүөҕүттэн Отой биллибэккин, Ууга тааһы бырахпыттыы Уонча сыл быралыйдыҥ. В. Гольдеров. Тэҥн. бырадьаагалаа

Якутский → Русский

быралый=

отправляться (далеко); странствовать; ыраах быралый= уйти далеко; өр быралыйда он отлучился надолго; ср. быраҕыр =.

Еще переводы:

быраҕыр=

быраҕыр= (Якутский → Русский)

скитаться (далеко), отлучаться (надолго); ср. быралый=.

быыһанаахтаа

быыһанаахтаа (Якутский → Якутский)

быыһан II диэнтэн атаах. Былаҕайга былдьанан Быралыйан сылдьаҥҥын, Быыһанаахтаан кэлбиккин Былааҕынан көрсөбүт, Былатыанныыр бырааппыт. Амма Аччыгыйа

бултаныы

бултаныы (Якутский → Якутский)

бултан диэнтэн хай
аата. Оҕолоох эһэлэр арҕахха киириэхтэригэр диэри бултаныылара бобуллар. ПАК АаТХ
Тайҕа көмүс дуйданыыта, Тайах, буур бултаныыта, Баҕарбаппын мин куотуохпун, Быралыйа устуохпун. И. Федосеев

быралыйбыт

быралыйбыт (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Бэрт өрдөөҕүтэ, былыр ааспыт. ☉ Давно прошедший, давно минувший, древний
    Былыргы быралыйбыт дьылларга, Урукку уларыйбыт хонуктарга Кырыктаах омуктар Кыра ыалларын Кыама суох кырган кээстэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Алыс, наһаа эрэйдэнэн Аралдьыйа түһээри, Былытынан сабыллан Быралыйбыт былыргыны Саныы-өйдүү сатыыра. Күннүк Уурастыырап
    Оо, арай ол быралыйбыт былыргы кэмнэргэ юкагирдар дьолго талаһыы туһунан номох ис хоһоонун өйдөөбүттэрэ итиэннэ билиммиттэрэ эбитэ буоллун даа! С. Курилов (тылб.)
  2. аат суолт. Дьонуттан, дойдутуттан тэйбит, ыраах сылдьар киһи; үөрүттэн быстыбыт кыыл-сүөл. ☉ Бродяга, странник, скиталец; одинокая птица или зверь. Элийбити элиэ сиир, быралыйбыты бырдах сиир (өс хоһ.)
тосхоттор

тосхоттор (Якутский → Якутский)

тосхот диэнтэн дьаһ
туһ. Дьолбун тосхоттороору, …… Ыраах дойдуттан Ыра-таҥха тардыһан, Быралыйан кэллим нии, доҕоттоор! Суорун Омоллоон
Аал уот иччитэ аһаа-сиэ! Халыйбыты хайыһыннар, тоҥуубар тосхоттор! И. Федосеев

быыһааччы

быыһааччы (Якутский → Якутский)

аат. Босхолооччу, көҥүлү биэрээччи, өрүһүйээччи. ☉ Освободитель, спаситель, избавитель от какой-л. беды, несчастья
Эргийээхтээн кэлэргэр эрэнээхтээн олоруом, эрэллээхтиир эрэлигиэм! Былааһым олоҕун быыһааччым, быралыйар бырастыы!!! Саха фольк. Платон! Саха дьадаҥыта бэйэтин быыһааччыларын, халыҥ хахха буолар дьоннорун, күүтэр. Кинини умнумаҥ! П. Филиппов

олоччутун

олоччутун (Якутский → Якутский)

сыһ. Тугу да ордорбокко, букатын; бүтэһиктээхтик. ☉ Целиком, полностью; окончательно
Кинилэр бурдуктарын олоччутун бүтэрэр мөккүөрүгэр тураллар. Дьүөгэ Ааныстыырап
[Кыыллаах Арыы] Хоодуот, хорсун Ньургун уолун Доҕор-атас туттубутум, Кини барда, Быралыйда, Бу күөх сиртэн, олоччутун. Н. Босиков

соторутааҕыта

соторутааҕыта (Якутский → Якутский)

сыһ. Өтөрдөөҕүтэ, саҥардыыта буолбут. ☉ Произошедший в недалёком прошлом, недавно
[Каток] соторутааҕыта ыраастаммыт быһыылаах. Н. Лугинов
Бу дойдуттан быралыйа сырыттыбыт. Мин да соторутааҕыта кээлтим. У. Нуолур
Кинилэр соторутааҕыта тыаҕа сайылыы, сынньана тахсыбыттара. А. Бэрияк

скитается

скитается (Русский → Якутский)

гл
быралыйар, кэриимниир (ханна да олохсуйбакка, куруук сири-дойдуну кэрийэн тахсар)

бырадьаагалаа

бырадьаагалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Биир сиргэ олохсуйбакка, бара-кэлэ, кэрийэтэлэһийэ сырыт. ☉ Бродяжничать
Суҥаар аҕата төрдө Бүлүү тоҥуһа бу Эдьигээн улууһугар айаҕын батан бырадьаагалаан сылдьар. А. Софронов
Ийэҥ, аҕаҥ да киһи билэр дьоно этэ. Сукка быстаран баран, сүгэһэрдээх бырадьаагалаан кэлэн, биһиэхэ сыстаннар ыалдьон буолбуттара. Болот Боотур. Тэҥн. быралый