аат.
1. Быһаарыы биэрээччи. ☉ Тот, кто толкует что-л., дает определение чего-л.
Бу күннэргэ тойонньут, таайааччы, быһаарааччы, сүбэлээччи эрэ элбиир. Н. Якутскай
2. Туох эмэ ис хоһоонун, сүнньүн быһаарар киһи. ☉ Тот, кто определяет суть чего-л.
Оттон тутуу архитектурнай көрүҥүн быһаарааччы буоларынан, бырайыагы булгу архытыактар салайыахтаах. Н. Лугинов
Якутский → Якутский
быһаарааччы
быһаар
туохт.
1. Тугу эмэ кимиэхэ эмэ толору өйдөнөр гына эт, кэпсээ. ☉ Растолковать кому-л. что-л., сделать что-л. ясным, понятным
Ас туһунан кэпсэтиигэ хайыһар туох сыһыаннааҕын эн биһиэхэ быһааран абырыаҥ эбитэ буолаарай? Амма Аччыгыйа
Өксүү, ону ылбакка, соһуйбуттуу көрөн олорбутугар, киирбит дьахтар нууччалыы-сахалыы былаан быһаара сатаабыта. Н. Заболоцкай
Биричиинэтэ кимиэхэ барытыгар биллэр, ону быһаара сатыыр да наадата суох. Софр. Данилов
2. Тугу эмэ чуолкайдык бил. ☉ Определять, выяснять что-л. точно
Барытын бэйэтэ урут билэн, судургутук быһааран бүтэрэ сылдьар киһи. Амма Аччыгыйа
Кулаакка туох иһин барарын быһааран өйдөөбөт уол этэ. Эрилик Эристиин
«Чахчы кыраныыссаны туорааччы эбит!» — диэн быһаарбытым. Н. Якутскай
3. Туох эмэ туһунан уурааҕы уур, таһаар (хол., мунньахтаан). ☉ Решать, выносить решение по какому-л. вопрос у
Эйэ дэмнээх сиэринэн, Ирэ-хоро дьүүллэһэн, «Түмсүү күүһэ» холкуоһу Төрүттүүргэ быһаардылар. Күннүк Уурастыырап
— Суруксут, суруй: «Биһиги Салбаҥ нэһилиэгин дьонун уопсай мунньаҕа, быһаардыбыт». Н. Якутскай
Ол кыһалҕатыттан дьахталлары соруһарга быһаардахпыт дии. Ч. Айтматов (тылб.)
4. Арааран, араҥалаан бил, өйдөө. ☉ Определять, отличая что-л. от другого
Олорон эрэ санаан көрбүтүм: дьиэм хайа да диэки баарын быһааран билбэтим. Н. Неустроев
Мин үөһэ тахсан баран, илиммин-арҕаабын быһаарбат буолан хааллым. А. Софронов
Якутский → Русский
быһаар=
1) толковать, растолковывать, разъяснять, объяснять; киһитигэр быһаара оҕуста он уже растолковал (это) своему приятелю; уруогун быһааран биэр = объяснить урок; үлэтин быһааран биэр = определить чьи-л. функции; 2) решать; выносить решение; маны мунньах быһаарыа это решит собрание.
Якутский → Английский
быһаар=
v. to explain
Еще переводы: