Якутские буквы:

Якутский → Русский

быһылааннаах

1) сопровождаемый бедой, несчастьем; имеющий последствием беду, несчастье; быһылааннаах күннэр-дьыллар тревожные, тяжёлые времена; 2) перен. приключенческий; быһылааннаах сэһэн приключенческая повесть.

Якутский → Якутский

быһылааннаах

даҕ.
1. Ыар содуллардаах, алдьархайдаах, иэдээннээх. ☉ Сопровождаемый бедой, несчастьем; имеющий тяжелые последствия
Былыргы былдьаһыктаах дьылларым Быһылааннаах быраман мындаатыгар Илиэһэй бииһин уустара Илэ тиэстэллэр. П. Ойуунускай
Элэҥнээн истилэр миэхэ харахпар Элбэх үйэлэр: Быһылааннаах былыргы быралыйбыт да сахтар, Умнууга хаалбыт урукку да күннэр. М. Ефимов
Быһылааннаах, былдьаһыктаах, Быйылгы сэрии курдук Сэймэктэһиилээх, силиктэһиилээх Сэриини истэ илигим. Саха нар. ыр. III
2. Олоххо, сырыыга-айаҥҥа эрэйинэн туораныллар үгүс соһуччу түгэннэрдээх, мэһэйдээх. ☉ Со многими приключениями, трудностями
Лев Шейнин, Василий Ардаматскай онтон да атын сэбиэскэй суруйааччылар быһылааннаах айымньыларын утаппыт киһилии умсугуйан аахпыта. М. Попов. Тэҥн. мүччүргэннээх
◊ Быһылааннаах сэһэн — соһуччу араас мүччүргэннээх түгэннэрдээх сэһэн. ☉ Приключенческая повесть (повествовательное произведение). Быһылааннаах сэһэни ааҕарын сөбүлүүр

Еще переводы:

приключенческий

приключенческий (Русский → Якутский)

прил. быһылааннаах; приключенческий роман быһылааннаах роман.

похождение

похождение (Русский → Якутский)

с. сырыы, быһылааннаах сырыы, мүлчүргэннээх сырыы.

маралын

маралын (Якутский → Якутский)

марай I диэнтэн атын
туһ. Быһылааннаах кэмҥэ тугунан да көмөлөспөккө хаалбыт Сиидэркэ таһырдьа тахсан мараллан турар эбит. Кэпсээннэр

былдьаттар

былдьаттар (Якутский → Якутский)

былдьат диэнтэн дьаһ
туһ. Итэҕэстээх иэскэ киирэр Имитиилээх дьыл кэллэ, «Бастааҕы бырыһыаҥҥа былдьаттарар быһылааннаах дьыл кэллэ» туһунан хомолтолоохтук, санаа түһүүлээхтик этиллэр. Эрчимэн

түрбүөннээх

түрбүөннээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Улахан сүпсүлгэннээх; күүрээннээх, быһылааннаах. ☉ Суетливый, с большими хлопотами; беспокойный, тревожный
Икки сыл устатыгар сэрии түрбүөннээх олоҕор элбэх эриирдэри тулуйбута. И. Данилов

баатырыы

баатырыы (Якутский → Якутский)

баатыр II диэнтэн хай
аата. «Дьэ, бу түбэлтэ! Дьэ бу баатырыы! Дьэ бу баатырыы! Бу кэрэлэрин, бу үчүгэйдэрин!» – диэмэхтээбитэ [чех суруйааччыта] Ян Козак. И. Федосеев
Бу да ыйга кылап гынар сэдэх үөрүү, булт быһылааннаах суолугар баатырыы ити маҥан тириититтэн тигиллибит сээруктартан – хааһахтартан тутулуктааҕа. А. Кривошапкин (тылб.)

быраман

быраман (Якутский → Якутский)

даҕ. Олус ыраах; олус өрдөөҕүтэ буолбут. ☉ Очень дальний, отдаленный; очень давний
Былыргы былдьаһыктаах дьылларым Быһылааннаах быраман мындаатыгар, Алдьархайдаах ааспыт дьылларым Арахсыылаах анараа таһаатыгар Илиһиэй бииһин уустара Илэ тиэстэллэрэ. П. Ойуунускай
Күнэ суох — олох суох. Ол иһин күн диэн тыл Быраман дьыллартан бардьоҥҥо тунуйбут. Эллэй
Быраман былыргыга, ким кимэ өссө ситэ чуолкайданар кыаҕа да суох кэмигэр аттаныаҕыҥ. Багдарыын Сүлбэ. Тэҥн. быралҕан

сэймэктэһии

сэймэктэһии (Якутский → Якутский)

сэймэктэс диэнтэн хай
аата. Сор-муҥ борбуйдаах, Быһылааннаах, былдьаһыктаах, Быйылгы сэрии курдук Сэймэктэһиилээх силиктэһиилээх Сэриини истэ илигим. Саха нар. ыр. III
Сут-кураан, ыарыысүтүү, сымыйа-албын, сэриинэн сэймэктэһии аан дойду үрдүнэн умнуллуоҕа. Амма Аччыгыйа
Сиргэ ынырык тыасуус, сэймэктэһии буола турарын, кыахаан халыйа тохторун кэрэйбэккэ, онтон куттаммакка, хор, көтөр-сүүрэр бииһэ уйа туттар, хороон хастар уонна төрүүр-ууһуур буоллаҕа үһү. «ХС»

айдааннаах

айдааннаах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Күүгээннээх, сүпсүлгэннээх. ☉ Шумный. Айдааннаах кылаас
□ Саамай үгүс киһилээх, айдааннаах палаатаҕа миэстэ орпутугар оҕо сытта. Амма Аччыгыйа
[Нарыйа] атын, ити айдааннаах оҕолор курдук, кэлэктиипкэ түбэспитэ буоллун? В. Яковлев
2. Элбэх саҥалаах-иҥэлээх, этиһиилээхүөхсүүлээх. ☉ Шумный, скандальный
Айдааннаах мөккүөр кэнниттэн, Матыкыйы кытта Өксүөн иккиэйэҕин хаалар буоллулар. У. Нуолур
Бу күннэргэ нэһилиэккэ биир айдааннаах мунньах буолла. М. Доҕордуурап
74-с хоско өтөр-өтөр, били муораҕа буурҕалар түһэн ылалларын курдук, улахан айдааннаах мөккүөрдэр буолуталаан ылаллар. Н. Лугинов
3. Аймалҕаннаах, түрбүөннээх, быһылааннаах. ☉ Тревожный, беспокойный
Бу күннэр олох былдьаһыытын айдааннаах күннэрэ. Эрилик Эристиин
Айдааннаах, аймалҕаннаах күннэр ааһаллар. Н. Якутскай
Айдааннаах, быһылааннаах олоҕуттан кыккыраччы аккаастанан, бу ийэлээх аҕатыгар төннөн иһэр. И. Гоголев
4. Дьарыктаах, адьынаттаах, кыыбаҕалаах. ☉ Имеющий какую-л. привычку, склонность, занимающийся каким-л. делом (обычно неблаговидным)
Силип Лааһарап дьону кытта мөккүһэр, этиһэр, үҥсэр эрэ айдааннаах киһи курдук. Амма Аччыгыйа
Оччолорго киһи үксэ түһүүттэн-тардыыттан куота сатыыр, онтукаларын-мантыкаларын кистэнэр эрэ айдааннаах буолаллара. Р. Кулаковскай
Атын кыһалҕаны билбэккэ Айанныыр эрэ айдааннаах Сөрүүн үрүйэчээн сибэкки Силигин ситэрэр аналлаах. С. Данилов

былтарый

былтарый (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туох эмэ иһиттэн, ортотуттан быган таҕыс. ☉ Выйти, высунуться изнутри чего-л.
Миигин [Манчаарыны] Ахтар буолаарыҥ диэн, Аан дойдуга Алгыс хаалларбатаҕыҥ дуо? Ама мантан ордук, Былтарыйар кыһалҕаттан Быһылааннаах суол баар буолуо дуо? А. Софронов
Биир таба ыстаадаттан Былтарыйан барыа суохтаах. Биир бардаҕына, иккис быстан Ыстаада бары быданыахтаах. С. Данилов
2. түөлбэ. Суолтан туораан биэр, халбарый. ☉ Сворачивать, сходить с дороги, дать кому-л. дорогу
Суолга көлөлөөх дьон көрүстэхтэринэ, биир чэпчэки таһаҕастааҕа былтарыйан биэрэр. СГФ СКТ