нареч. вообще; огульно, без разбора; бүтэйдии сэрэй= строить догадки про себя (без всяких на то оснований); бүтэйдии буруйдаа = обвинять кого-л. огульно; бүтэйдии түрдэстэр он сердится, раздражается про себя.
Якутский → Русский
бүтэйдии
бүтэйдээ=
1) обносить изгородью, огораживать; хочону бүтэйдээтилэр покосные луга обнесли изгородью; 2) перен. изготовлять (основную часть какого-л. изделия); этэрбэһи бүтэйдээн бүтэрдэ она закончила основную работу по шитью торбасов.
Якутский → Якутский
бүтэйдии
сыһ.
1. Чуолкай билбэккэ эрэ, таайан, сэрэйэн. ☉ Вообще; огульно; наугад, слепо, вслепую. Бүтэйдии эрэн. Бүтэйдии итэҕэй. Бүтэйдии балый
□ Аргыылап иһигэр кыынньан баран, бүтэйдии иҥиэттэн кэбистэ: баайбыт барыта да күдэҥҥэ көттүн кыһаллыа суох быһыылаах. Софр. Данилов
Сибилигин Бадаайкыны өлөрөн тахсыбыт Тимир Саппыкы [киһи аата] ынырык дьүһүнэ-бодото Кириһээни хайдах эрэ бүтэйдии дьулаппыта. Д. Таас
Кынаттаах туус-маҥан атынан, Кытылбар көтүтэн ааһарын, Санааргыы, бүтэйдии сайыһа, Саҥата суох көрөн хаалабын. С. Данилов
2. Чуолкайа суохтук, туох эрэ курдат көстөр курдук, ыйдаҥаран көстөр курдук. ☉ Нечетко, неясно
Халлаан илин өттө бүтэйдии сырдаан эрэр. А. Софронов
Бу кыыс этэ-хаана суоҕа, хайдах эрэ бүтэйдии ыйдаҥаран көстөрө. Н. Якутскай
Бу бүтэйдии сырдаан туналыйар кэрэ туман сайҕаныа, күндү таастыы кылапаччыйар кырыа хаар ууллуо. Н. Лугинов
3. Хайыппакка, алдьаппакка, бүтүннүү (хол., куобах о. д. а. тириитин сүлүү туһунан). ☉ Целиком, не разрезая (напр., о снятии шкур животных)
Дьэллик биирдэ тыаттан ханан да сүлүллүбүт бэлиэтэ суох, бэйэтэ сылдьан эрэ, бүтэйдии уһуллан хаалбыт тирии кыбыныылаах эргиллибитэ. Н. Заболоцкай. Аата суох бухатыыр, эн төһө күүстээххин билиэхпин икки табата бул, кинилэр тириилэрин бүтэйдии ньылбы тардаар. Эвен фольк.
бүтэйдээ
туохт. Ханнык эмэ сири бүтэйинэн эргит. ☉ Обнести изгородью, огородить
Ким баай, ол сир үтүөтүн бүтэйдээн ылан баран... Саастарыгар биир салаа оту быһа охсубат дьоннор биһиги нэһилиэккэ ходуһа бастыҥын сиэн олороллор. Амма Аччыгыйа
[Сэмэн] тыалары, кырдаллары балтараа биэрэстэ холобурдаах сири үс мас остуолбанан бүтэйдээбитигэр биир мөһөөк аҕыс уон түөрт сүүс хороммута. Эрилик Эристиин
Кинилэр мэччирэҥнэрин сирин алаастарынан тус-туһунан бүтэйдээбиттэрэ. «ХС»
Еще переводы: