Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бөтөрөҥүнэн

сыһ.
1. Бөтөрөҥнөөн; бөтөрөҥнөөн сүүрэн эбэтэр оннук сүүрдэн. Вскачь, галопом
Тоҥмут аттар бөтөрөҥүнэн иһэллэр. Тула чуумпу. С. Тарасов
Хардааччы Хабырыыс, үрэхтэн балачча барбахтаат, айанын арыый бытаарта: туос бөтөрөҥүнэн түһэн испит Тураҕас сүүрүк аны уу дьоруонан битигирэйдэ. С. Никифоров
Күөх көҕөччөр ыҥыыр аттаах Уйбаанчык бөтөрөҥүнэн ойутта, сылгыларын арҕаа күрүөҕэ үүрдэ. В. Протодьяконов
2. кэпс. Сүүрүүнэн, олус ыксаан (киһини этэргэ). Бего ´м, быстро, поспешно (о человеке)
Мааҕын мобилизационнай лиистэрбитин тарҕатан бүттэрбит эрэ байаҥкамааппытыгар туос бөтөрөҥүнэн тэбиниэх курдук санаабыппыт баара. Софр. Данилов
Биһиги хорсун булчуттарбыт өр-өтөр гыныахтара баара дуо?! Чараҥ солооһунугар туос бөтөрөҥүнэн көтүөккэлэһэн тиийэн кэллилэр. В. Башарин

бөтөрөҥ

аат. Сылгы ойуолаан түргэнник сүүрүүтэ. Бег лошади, при котором она идет вскачь, галоп
Этиэх түгэнэ ат үрдүгэр баар буола түстэ, бөтөрөҥ, сэлии былаастаан астара турда. И. Никифоров
Бөтөрөҥ сэлии — бөтөрөҥ былаастаах муҥутуур түргэн сэлии. Переходящая временами в галоп предельно быстрая рысь лошади
Дьонун көрбүтэ, киэҥ суолга киирэннэр, Баһыкыйы бөтөрөҥ сэлиинэн баһыкылдьытан эрэллэр эбит. Амма Аччыгыйа

Якутский → Русский

бөтөрөҥ

галоп; бөтөрөҥүнэн түһэр = скакать галопом.


Еще переводы:

вскачь

вскачь (Русский → Якутский)

нареч. бөтөрөҥүнэн; мчаться вскачь бөтөрөҥүнэн ойут.

галопом

галопом (Русский → Якутский)

нареч. 1. (вскачь) бөтөрөҥүнэн, екөчөҥүнэн; скакать галопом бөтөреҥүнэн ойут, бөтөрөҥүнэн ой; 2. перен. (очень быстро) бөтөрөҥүнэн, олус тиэтэллик.

мах,и.

мах,и. (Русский → Якутский)

  1. (взмах) дайбааһын; 2. (шагживотного при беге) хардыы, ойуу; # одним махом тута, биирдэ; дать маху сыыһа бэрдэр, сыыс; во весь мах бөтөрөҥүнэн, буут быстары-нан.
атаралыы

атаралыы (Якутский → Якутский)

I
сыһ. Түөрт атах түһэн, бөтөрөҥүнэн. Вскачь, галопом (о четвероногих животных)
Айыы дьөһөгөй оҕото ат барахсан Айаннаабытын кубулуппакка Атаралыы көтө турда. П. Ядрихинскай
II
сыһ. Атара (үөрбэ) курдук. Подобно остроге, как острога. Атаралыы тут. Атаралыы дьөлө түс

мөтөһүй

мөтөһүй (Якутский → Якутский)

мөтөй диэнтэн хамс
көстүү. Иван урут түһэн мөтөһүйэн истэҕинэ, үрдүк уҥуохтаах нуучча уола ойоҕолоото. Э. Соколов
Өрүүнэ муус бөтөрөҥүнэн түһэ турбут Сүөдэри сайыспыттыы көрөн турбахтаан баран, …… туруорбах мас дьиэ диэки мөтөһүйэ турда. Н. Босиков

сахсылыннар

сахсылыннар (Якутский → Якутский)

сахсылын диэнтэн дьаһ
туһ. [Иван Степанов] биир уолтан ыҥыырдаах атын уларсан миинээт, дэриэбинэ диэки бөтөрөҥүнэн сахсылыннара турда. С. Руфов
Тыа саҕатыттан хара аттаах киһи бу диэки атын салайа баттаата, айаннатан сахсылыннарбытынан барда. И. Сысолятин

нестись

нестись (Русский → Якутский)

несов. 1. (мчаться) сүүр, тэбин; ойут, көтүт (на коне); нестись вскачь бөтөрөҥүнэн ойут; 2. (распространяться) сатараа, дуораһый, тарҕан; несутся песни ырыа дуораһыйар; 3. (о птицах) сымыыттаа; куры несутся кууруссалар сымыыттыыллар.

битигирэт

битигирэт (Якутский → Якутский)

битигирээ диэнтэн дьаһ
туһ. Сарсыарда эрдэ Тумара Киргиэлэй битигирэтэн кэллэ. Болот Боотур
Тит Ивановтаах тааҥкалара ытан либиргэтэр, бүлүмүөттээн битигирэтэр. ПИ КС. Биирдэ киэһэлик соҕус ыҥыыр аттаах киһи туос бөтөрөҥүнэн битигирэтэн ааспыта. П. Аввакумов
Уонча килэмиэтири тулуппатылар, Анна Сергеевна олорор дьиэтин олбуорун айаҕар сиэллэрэн битигирэтэн кэллилэр. Амма Аччыгыйа

буруолас

буруолас (Якутский → Якутский)

даҕ. Буруолуу сылдьар, паар тахсар. Дымящийся, испускающий пар. Аҕыйах балык орпутун үллэрэн бүтэрэн, тиритэн, буруолас буолан турдаҕына, тойоно Даадар көнтөлдьүйэн кэлэн: «Эһиэхэ хоно барабын»,— диэтэ. Болот Боотур
Дьыбардаах, чуумпу күҥҥэ дьон көхсө буруолас буолла. Сэмээр Баһылай
Буруолас сылаас үүтүнэн, ардыыр курдук былыта, Атыыр үөрүн бөтөрөҥүнэн Айманан, өрө тустар. Р. Баҕатаайыскай

талыгырат

талыгырат (Якутский → Якутский)

  1. талыгыраа диэнтэн дьаһ. туһ. «Ити тоҕо кураанах массыынаны талыгыраталларый?» — балыксыт дьиктиргээн ыйытта. Н. Якутскай. Кустук кураанах алтан солууру талыгыратан, дьиэҕэ киирэн кэллэ. В. Протодьяконов
    Кураанах сыарҕатын түҥ-таҥ талыгыратан, иннин хоту туос бөтөрөҥүнэн түһэ турбут. П. Аввакумов
  2. талыгыраа диэн курдук. Этиһиэх курдук талыгыратан иһэн, тохтоон хаалла
    Күнүс ыаллыы олорор түөтэ Маша бэйэтин уолун быдьар тылларынан мөҕөн талыгыратта. «Кыым»