идти вброд, переходить что-л. вброд; уҥуоргу биэрэккэ оломноо = переходить вброд на противоположный берег.

побуд. от оломноо = ехать, переезжать вброд.

брод; үрэҕи оломунан кэс = переходить речку вброд.

опираться на посох, палку, трость; ураҕаһынан тайахтанан үрэҕи туораатыбыт мы перешли речку (вброд), опираясь на шест.

хорошо держащийся на воде, хорошо плавающий || пловец; ууһут ат лошадь, умеющая проходить вброд (напр. реку); ууһут ат оломун курдук погов. словно добрый конь вброд (об умном, осторожном, но сговорчивом и отзывчивом человеке).

туохт. Үрэҕи оломунан кэһэн, кэстэрэн туораа. ☉ Идти, ехать вброд, переходить вброд. Уҥуоргу кытылга оломноо
□ Уйбаан бастаан кытылтан хайаҕа быһа оломноон тахсыа этэ. Амма Аччыгыйа
Отонноотоххо оҥоойук туолар, Оломноотоххо уу туоранар. Күннүк Уурастыырап
Кыһыл тыл байҕалы оломнуур. «ХС»

1) идти по воде; идти по заболоченному месту; ууну кэс = идти вброд; 2) нарушать, попирать; бэрээдэги кэс = нарушить порядок.

страд. от кэс = 1) проходиться в брод, быть проходимым вброд; 2) нарушаться, попираться, быть нарушенным, попранным; сокуон кэһилиннэ закон нарушен.

и. д. л. от кэс = 1) переходящий вброд; 2) преступающий (напр. закон), нарушающий что-л., нарушитель чего-л.; бэрээдэги кэһээччи нарушитель порядка; кыраныыесаны кэһээччи нарушитель границы.

туохт.
1. Убаҕаһы кэс эбэтэр тугунан эмэ булкуй. ☉ Брести, бродить по воде или месить что-л. жидкое
Үүт үрдүн оймоон сиэтэхпинэ ийэм таһыйара бэҕэһээҥҥи курдук ээ. А. Софронов
Үүйэ кыҥначчы туттан, уҥа илиитинэн ууну оймуу иһэр. Л. Попов
Биһиги ынахтарбыт амтаннаах от көрдөөн, хайдахтаах да ууну, бадарааны оймоон арҕастара көстүбэт буолуор диэри кэһэ сылдьан аһаахтыыллара. Н. Кондаков
△ Тугу эмэ убаҕаска уган, умньаан ыл. ☉ Макать, обмакивать что-л. в какую-л. жидкость
Хабырыыс уол быыкаайык хобордоох кырыытыгар арыы уулларан, балыгын оймоон сиэри тэриннэ. Амма Аччыгыйа
Бүөтүр кэргэнэ «аһаа, лэппиэскэҕин арыыга оймоо» дии-дии тула көтөрүн, кыһанарынмүһэнэрин санаан кэллэ. П. Аввакумов
2. Балачча дириҥник тэбис, тэпсэн бар (хол., хаары, кумаҕы, оту эҥин). ☉ Бродить (напр., по траве), месить ногами (напр., снег, песок, грязь)
Итии чуумпу сырдык түүҥҥэ Сииктээх оту оймуу кэһэн Дьонун, дьиэтин дэлби ахтан Дойдутугар кэллэ ити. Күннүк Уурастыырап
Өлөксөй тиит хаххатыттан тахсан, тохтуу-тохтуу халыҥ хаары оймоон бадьаалаабыта. П. Аввакумов
Бүлүү куората кумахтаах да буолар эбит, киһи олох бэрбээкэйинэн оймуу сылдьар. Багдарыын Сүлбэ
3. кэпс. Киэҥ сири биир гына тэлэһийэ, кэрийэ сырыт. ☉ Обходить, исходить огромное пространство
Муҥура биллибэт иччитэх тайҕаны собус-соҕотоҕун оймоон, аччыктаан, сылайан күүһэкүдэҕэ эстэрэ чугаһаан иһэрэ. Амма Аччыгыйа
Бу мэлискэх килиэ таас сири устатын-туоратын мээрэйдээбит, муустаах уулаах өрүстэри оймообут, аар тайҕаны арҕара хаампыт — кинилэр. А. Алдан-Семёнов (тылб.)
♦ Кэтит суолун (кэс) кэһимэ, уһун суолун (оймоо) оймоомо көр кэтит
Уһун суолун оймооботох, кэтит суолун кэспэтэх дьон кэлэн олоробут диэн көрдөһөн барбыт. Күннүк Уурастыырап
Уһун суолун оймообут, кэтит суолун кэспит айыым суоҕа. Амма Аччыгыйа
ср. монг. ойуми, ойима, бур. оёмо ‘идти вброд; плавать, плыть’