нареч. наподобие гагары, как гагара; куоҕастыы саҥар = кричать как гагара.

ускор. от хахаар =; күөлгэ куоҕас хахаарбахтыыр на озере то и дело кричит гагара.

крупный (о животных); таллан куоҕас зоол. гагара пёстрая; таллан кэҕэ зоол. сорокопут серый.

быаччык куоҕас түөлбэ. — кыра кыһыллыҥы моойдоох куоҕас, быытта куоҕас. ☉ Гагара краснозобая.

1) кудахтать; гоготать; куурусса хахаарар курица кудахчет; куоҕас хахаарар гагара гогочет; 2) перен. кричать по-петушиному, кричать петухом.

I горизонт; хайаттан киэҥ далан арылынна с горы открылся широкий горизонт.
II отчаянный, бесшабашный; далан уол отчаянный парень # далан куоҕас ошейниковая гагара.

I гагара || гагарий; куоҕас тумса гагарий клюв.
II : куоҕас гын = однокр. от куоҕай = 1) внезапно, вдруг изогнуться, наклониться (о длинном и тонком предмете); 2) качнуть головой (о длинношеем человеке).

аат. Бөдөҥ көтөрдөр арыый кыра көрүҥнэрэ (хол., быытта куба, быытта хаас, быытта куоҕас). ☉ Более мелкий вид крупных птиц (напр., тундровый лебедь по сравнению с лебедем-кликуном, гуменник восточный малый — с гуменником сибирским большим, краснозобая гагара — с чернозобой гагарой).
□ Быытта куба
Быытта хаас. Хоҥор быыттата. СГФ СКТ
[Быытта куоҕас] айыы куоҕаһа диэн ааттанар. Багдарыын Сүлбэ

1. аат., эргэр. Ис, маҥалай. ☉ Живот, брюхо
   Биир да киһи куданын толорботум. ПЭК СЯЯ
2. даҕ. суолт. Улахан, киэҥ. ☉ Широкий, вместительный
   Кудан буолбут куртаҕым. ПЭК СЯЯ
   Хордорон оҥорторбут кудан түөлбэ нэлэмэн ходуһаларын Курутар оттоох кудулу баайдар Куйуурдаан-оҕуруктаан Хомунан ылбыттара. П. Тобуруокап
   ◊ Кудан куоҕас түөлбэ. — дьэҥкир тумустаах муора куоҕаһа. ☉ Полярная гагара.
   ср. п.-монг. хоту, бур. хотон ‘желудок, брюхо’

сыһ. Куоҕас курдук. ☉ Как гагара, подобно гагаре (кричать)
Дүҥүрүн хаҥас кулгааҕар таҕайан олорон, иһиллэр-иһиллибэт иккэрдинэн охсон дыыгыната-дыыгыната, чөкчөҥөлүү чүүбүргээн, куоҕастыы хахааран, кэҕэлии этэн, суордуу хооҕурҕаан ылаттыыр. Күннүк Уурастыырап
Туруйа хараҕа көлүйэбитигэр сүүрэн киирэн куоҕастыы хахаараат, үс төгүл умус, оччоҕо ууҥ көтөн хаалыа. И. Гоголев