глухарь || глухариный; хара улар каменный глухарь; чакыр улар глухарь обыкновенный; эрдэҕэс улар глухарка # улар мэйии бестолковый, дурак.

межд
чуордук иһиллииргэ ыҥырыы. Чу! слышишь - токует глухарь

охотиться на глухарей.

охотник на глухарей.

белый (о масти лошади); чакыр ат белая лошадь; чакыр маҥан ат совершенно белая лошадь # чакыр улар обыкновенный глухарь.

аат., кэпс. Атыыр куртуйах. ☉ Глухарь-самец
Ханаһан халлааны одуулууллар Хара улардар, токутардар. П. Тобуруокап
Тоҕо ууга устубаттар Токутардар, курупааскылар? Е. Васильев
Баһылай икки токутары бултаабытын буһардыбыт. «Чолбон»

I
даҕ. Сахсархай, чиҥэ суох. ☉ Рыхлый, неплотный
Көбдө буор. Көбдө арыы. — Оттон оонньообут-көрүлээбит сата тумустара, көбдө кырдаллара, кугас ынах арҕаһын курдук, кубарыһан-хагдарыһан көстөллөрө. А. Бродников
ср. монг. ховд ‘мох’
II
аат., түөлбэ. Улар. ☉ Глухарь. Биир көбдөнү таба көрдүм

1. довольно большой, подросший; эрдэҕэс оҕо подросток; 2. самка глухаря.

1) делать разрез у ворота одежды спереди; 2) перен. брать, хватать за грудки; охсуһаары уолуктаата желая подраться, он схватил его за грудки; 3) редко наедаться, насыщаться (чаще о птицах); уолуктаабыт улар курдук фольк. словно наевшийся глухарь (об угрожающей боевой позе богатыря — выпяченная грудь, закинутая назад голова).

аат., эргэр. Бөдөҥ куруҥ тиит. ☉ Крупное засохшее лиственничное дерево.
◊ Аҥаалык (хара) улар — улар саамай улахана уонна кырдьаҕаһа. ☉ Самый крупный и старый глухарь
Арай улахан тиит үөһээ өттүн диэки биир аҥаалык хара улар аһыы олорор эбит. Саха ост. II
Аҥаалык улар саҕа Саргыбын салайан, Түһэн биэрбэт төлкөлөө, Охтон биэрбэт оҥоһуулаа, Кэхтэн биэрбэт кэскиллээ! П. Ядрихинскай
Сүүнэ баҕайы аҥаалык улар саһыл хороонугар киирэн иһэн, баппакка иҥнэн хаалбыт. И. Сосин