с громом, с грозой, сопровождаемый громом, грозой; грозовой; этиҥнээх самыыр дождь с грозой.

облако; туча; облачная погода; итир былыт перистое облако; этиҥнээх былыт грозовая туча; сатыы былыт низкое облако; сис былыт облака в середине зимы, с появлением которых прекращаются сильные морозы # былыт тараһа подкожный жир толщиною меньше, чем в палец.

ж. 1. хара былыт, былыт; грозовая туча этиҥ былыта; 2. перен. (множество, масса) хара былыт, хара былыт курдук; туча комаров хара былыт курдук бырдах; тучи пыли хара былыт курдук тураҥ; 3. перен. (надвигающаяся беда) хараҥа былыт, алдьархай; тучи собрались над ним киниэхэ хараҥа былыт ааҥнаата.

аат.
1. Уулаах былыттар харсыһыыларыттан үөскээн тахсар элэктэриичистибэ сэрээтин улахан, бачыгырас, лүһүгүрэс тыаһа. ☉ Сильный грохот, раскаты, сопровождающие молнию во время грозы, гром
Этиҥ этэр, чаҕылҕан күлүмнүүр. П. Ойуунускай
Этиҥ этэр, арыт маска сааллан барчаланар, сирихаллааны сиксигиттэн дьигиһитэр. Н. Якутскай
Үүйэлээх Симон ыстаансыйаттан тахсалларыгар куораты үрдүнэн этиҥ этэн лүһүгүрүү сүүрдэ. Л. Попов
2. көсп. Туох эмэ (хол., дьон-норуот баҕа санаатын) модун күүһэ, кыаҕа. ☉ Могучая сила, мощь чего-л. (напр., стремлений народа)
Бу айар үлэбит этиҥэ, Бу ыллыыр ырыабыт көмүһэ — Барыта эн эбээт, мин дойдум! С. Данилов
Түөскэ эдэр саас этиҥэ Дьоллоох үлэттэн уһуктар. П. Тобуруокап
Бу этиҥ көннөрү ардах этиҥэ буолбатах, кини өрөбөлүүссүйэ этиҥэ этэ. Эрилик Эристиин
♦ Былыта суохха этиҥ сааллыбытыныы көр былыт
Онтон эмискэ былыта суох ыраас халлааҥҥа сүллэр этиҥ сааллыбытыныы, Тордоохоптор уу чуумпу олохторо биирдэ күөрэ-лаҥкы буола түспүтэ. С. Никифоров
◊ Сүллэр этиҥ көр сүллэр II
[Ат] үллэр чаҕылҕан артыалланан, сүллэр этиҥ суорумньуланан баран истэ. Саха фольк. Түөрт сүллэр этиҥ ньиргийдэ, Түөрт сааллар чаҕылҕан дапсыйда, Күлүк көстүбэт Күлүк-туман оргуйда. П. Ойуунускай
Онтон ыраас халлааҥҥа Сүллэр этиҥ дарбыйбыта, Былдьаһыктаах ол сахха Уордаах киһи уордайбыта. С. Данилов
Этиҥ былыта көр былыт. [Дуолан Хара:] Бай, этиҥ былыта тахсан эрэр. И. Гоголев
Этиҥ былыта хара быарынан хайалар сытыы чыпчаалларын кыһарыйан ааһар. П. Аввакумов
Арҕааттан най хара этиҥ былыта халлааны хараҥарда халыйан таҕыста. Т. Сметанин
Этиҥнээх ардах көр ардах. Этиҥнээх ардах буолуоҕун бэлиэтэ. Сарсыардаттан быстах былыттар тахсаллар уонна күн ортото ааспытын кэннэ элбээн, дьөрбөлөһөн тахсаллар. КПЫ
Этиҥнээх самыыр — этиҥнээх ардах диэн курдук (көр ар- дах). Эн [Элиэнэ өрүс] кэтит, киэҥ эйгэҥ салгына Этиҥнээх самыыртан чэлгийбит. Эллэй
Этиҥ сүгэтэ — сүгэ таас диэн курдук (көр сүгэ). Этиҥ охсубут сиригэр этиҥ сүгэтэ баар буолар дииллэр. АЛА КК
Этиҥ тааһа көр таас I. Сорохтор этиҥ тааһын «сата» диэн ааттыыллар. ХИА КОВО
ср. башк. йэшен ‘гроза, гром; грозовой’