I
1. Саха алпаабытын алтыс буукубата. ☉ Шестая буква якутского алфавита
[Буукубалар мунньахтарыгар] дакылааты д оҥорбут. П. Тобуруокап
2. тыл үөр. Куоластан, тыастан үөскүүр ньиргиэрдээх тыл иннинээҕи бүтэй дорҕоон. ☉ Переднеязычный звонкий согласный.
II
дорҕоон түүрдүү төрүттээх тыл иннигэр дэҥҥэ туттуллар. ДНД СТДУ

эргэр.
1. аат. Бээскэ маарынныыр дороххой кумааһынай таҥас (үксүгэр халлаан күөҕэ өҥнөөх - өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи кэмҥэ ордук тэнийбит). ☉ Грубая хлопчатобумажная ткань, похожая на бязь, чаще синего цвета, даба ' (распространенная в дореволюционное время)
[Сайсары:] Оҕобор биир тараахта уонна үс арсыын дабата. Суорун Омоллоон
Кинээс оронун улаҕатыттан биэс арсыын дабаны ылан уунна. М. Доҕордуурап
2. даҕ. суолт. Бээскэ маарынныыр дороххой кумааһынай матырыйаалтан тигиллибит (таҥас). ☉ Сшитый из дабы, да 'бовый (об одежде)
Эмээхсин даба ырбаахытын тиэтэллээхтик кэтэн сарымтахтанна. Амма Аччыгыйа
Кини билигин күөх даба ырбаахылаах, ынах олооччулаах. Л. Попов
Нэкээ оҕонньор ураһатын иһиттэн эргэ даба халааты таһаарбыта. Н. Якутскай
◊ Дабаны сууйбут уу курдук - наһаа убаҕас, уутуҥу, болоорхой, амтана барбатах (миин, чэй). ☉ Жидкий, водянистый, безвкусный (о супе), плохо заваренный, слабый (о чае).
русск. сиб. даба 'китайская бумажная ткань'

түөлбэ., харыс т. Агда. ☉ Грудная клетка
[От Атах] дагдайынан хатыыскалаата, дагдайа хампы түһэн хаалла. Саха ост. I
Үөксүкүү!!! Үөксүкүү!!! …… Төрөтөр оҕоҥ төнүннүн, ииниҥ буоругар хараҕыҥ туоллун, дагдайыҥ иһигэр сүрэҕиҥ хаттын! Суорун Омоллоон

туохт.
1. Арахпакка, тохтообокко, утумнаахтык оҥор, туруоруммут сыалгын ситис. ☉ Делать что-л. настойчиво, упорно; преследовать какую-л. цель
Хаһыаттар, рупордар, редпродуктордар ыһыы хаамыытын дьаныйан туран кэпсээтилэр. Дьүөгэ Ааныстыырап
[Оҕонньору] бу кэмҥэ икки оҕолоох уола Уус-Алдаҥҥа олус дьаныйан ыҥырда. Н. Габышев
[Өстөөх] аһылык ыскылааттарын, …… оттуктаах ыскылааттары дьаныйан буомбалаабыта. «ХС»
2. фольк. Өлөр, өһү-сааһы ситис. ☉ Лишить жизни, отомстить кому-л.
Саастаахпын дьаныйдым, «Өһөгөйдөөхпүн өлөрдүм! Өрөгөйдөөх үрдүк аата үрдүөтэ, Соргу-дьаалы тубуста!» - диэтэ. Ньургун Боотур
«Өстөөхпүн өһөрдүм, саастаахпын дьаныйдым!» - диэн Дьүкээбил [киһи аата] көхсө кэҥиир, хараҕа сырдыыр. Н. Якутскай

туохт. Ордук күүскэ дьаный. ☉ Особенно упорствовать, усердствовать в чем-л.
Онтон ыла хайҕаммыт киһи быһыытынан, ампаарга баар кутуйахтары дьаныһан туран бултаһан барбытым. Н. Якутскай
Бэрт үгүс сыл дьаныһан, былырыын бааһынаны барытын сортовой сиэмэнэн ыспыппыт. П. Егоров. Аҕаҥ ыраах баҕайы үлэлиир ээ. От кээһиитин бүтэрээри дьаныһаллар үһү. А. Федоров

аат., т-х. Культурнай үүнээйи астаммат туһата суох хос лабаата. ☉ Боковой побег культурного растения, не дающий плодов, пасынок
Оҕурсуу астыйбат сибэккилээх дьанатын эрдэттэн быһан иһиллиэхтээх. СГС ОАКЭ

көр дьаҥсал
Тоҕус хартыгастаах Добун маҥан халлаан Тоһуу дугуй былыттарыгар Дуолан дьаҥсаат этиҥнэр Тоҕута-хайыта бардылар. Күннүк Уурастыырап
Эмискэ таҥара сырдыгар Хара тыын хараҕа сааппыта, Үөрүүнү көрсөрүн оннугар Ыар дьаҥсаат дьаҕырҕан саалынна. М. Лермонтов (тылб.)

аат. Киэҥник тарҕанар, чэпчэки соҕустук ааһар ыарыылар. ☉ Сравнительно легко переносимые эпидемические заболевания
[Кууһума:] Дьэ, кырдьык быйыл бэйэтэ даҕаны дьаҥныын-дьаһахтыын күтүр дьыл ааста. А. Софронов
Дьаҥ-дьаһах тарҕанаары гынна. Амма Аччыгыйа
Дьаҥдьаһах дьайыҥнаспатын, Ыарыы-сүтүү ыалласпатын. Болот Боотур