туохт.
1. Чэпчэкитик үктэнэн, дугуйан хаамп. ☉ Ходить плавно, легкой, непринужденной походкой (едва касаясь ногами земли), плыть
Өйүүн баччаҕа ити курдук ырыанан дайдаран кэлэриҥ буоллар! И. Сысолятин
Үҥкүүлүүр сиргэ чугаһаан, унаархай муусукаҕа дайдаран, вальстаан эргичиҥнэһэ сылдьааччылары одууласпахтаата. Е. Неймохов
2. Тугунан эмэ түргэнник айаннаа (хол., атынан). ☉ Ехать на чем-л. быстро, мчаться (напр., на лошади)
Түргэн айанынан түһэрдилэр, Уу дьоруонан оҕустардылар, Тарайа сэлиинэн дайдардылар, Муҥ сүүрдүүнэн мунааһыттылар. Күннүк Уурастыырап
[Григорий] сайын көмүс ыҥыырдаах аттанан уу дьоруонан дайдарар. М. Доҕордуурап
Лаараптаах Көнтөөсөп бөһүөлэк отчуттарыгар матасыыкылынан дайдаран тиийэн кэллилэр. Э. Соколов
Якутский → Якутский
дайдар
дай
туохт.
1. Тэмтэйэн көппөккө, ууну кырсынан кынаттаргынан охсунан түргэнник бар, көт. ☉ Быстро разбежаться, размахивая крыльями, намереваясь взлететь вверх
Андылар дайан талыгырастылар да, өрө көтөн хааллылар. Амма Аччыгыйа
Күөл саҕатыттан чугас таллан куоҕас дайан лаһыйар. И. Егоров
△ поэт. Көт. ☉ Взлетать; пари 'ть
Күөрэгэй чыычааҕым, Күөх оттон дайаҕын. Эллэй
Көтөрдөр салгыҥҥа дайаллар, Дайаллар да төннөн түһэллэр. Р. Баҕатаайыскай
2. Дабыдалланан дайар кэмҥэр тиий (кус оҕотун туһунан). ☉ Дойти до поры своего оперения, подняться (встать) на крыльях (о птенцах водоплавающих птиц)
Анды оҕото дайыа эрэ кэрэх, көттөр көтөн үрдүгү былдьаһар. П. Филиппов
3. көсп. Чэпчэкитик, түргэнник хаампсиимп, сүүр-көт. ☉ Идти, ходить быстрой и легкой походкой, порхать (легко и быстро перескакивая с места на место)
Сөдүөччүйэ хааман-сиимэн дайбытынан барда. Амма Аччыгыйа
Гриша санаата табыллан, лыҥкыр ырыанан дайа сылдьар. С. Тумат
△ Илиилэргин даллатан хаамп, сүүр (оҕо туһунан). ☉ Ходить, бежать, взмахивая руками (о ребенке)
Сибилигин аҕай тырымныы дайар оҕом, күндү доҕорум умсубуттара. М. Доҕордуурап
Оҕо көтө дайара - дьол. С. Васильев
көт-дай
- туохт. Чэпчэкитик, түргэнник түһэ-түһэ көтө сырыт, салгыҥҥа уйдаран бара-кэлэ сырыт (хол., чыычаах туһунан). ☉ Быстро, легко летать, порхать в воздухе
Көмүс хотоҕойдорунан Күөх далай үрдүгэр Күлүгүрэччи сапсынан Көтөн-дайан тахсаарылар Көрө-истэ олороллор эбит. Нор. ырыаһ. Үрэх, сыһыы үрдүнэн, Үрдүк күнтэн тардыстан, Көмүс күөмэй күөрэгэй Көтөн-дайан таҕыста. Эллэй - көсп. Сүргэҥ көтөҕүллэн, көнньүөрэн чэпчэкитик, түргэнник онно-манна баркэл, сырыт. ☉ Быстро, легко и радостно, как бы порхая, двигаться (идти, ехать куда-л., работать)
Тайах чараас тыһа бүрүөһүннээх булт хайыһардара эниэҕэ сыыдамнык дьулуруйбахтаан, …… көҥүл босхо көтөн-дайан сэгэлдьиһэн истилэр. Амма Аччыгыйа
Тиэтэйэҕин, доҕотторгор сүүрэ охсоору гынаҕын, көтүөх-дайыах, ыллыах-туойуох курдуккун. С. Васильев
Сарсыардааҥҥы саһарҕаттан Киэһэ сииккэ диэритин, Көхтөөх күрсүү үлэҕэ Көтөн-дайан иһиэҕиҥ! И. Чаҕылҕан
Русский → Якутский
дай
гл.
аҕал, кулу
Якутский → Русский
дай=
1) разбегаться, размахивая крыльями, собираясь взлететь (о птицах); 2) перен. идти быстрой и лёгкой походкой.
Еще переводы: