Якутские буквы:

Русский → Якутский

дал

гл,сов
биэрдэ

Якутский → Русский

дал

загон (для скота); сүөһү далга аһыыр скот кормят в загоне # хараҕым дала поле зрения.

Якутский → Английский

дал

n. cattle-pen, corral

Якутский → Якутский

дал

аат.
1. Хотон таһыгар сүөһүнү хаайан аһатар бүтэй. Загон (для скота)
Биир далга сүүс сүөһү хаайыллыбыт үһү (тааб.: суот). [Оноҕочоон Чоохоон] үс атыыр үөрүн аҕалан далга хаайталаан кэбиһэр. Саха фольк. Далларын кэтэҕинээҕи ойуурга Лэглээриннэр солооһун таһаарыммыттара. Амма Аччыгыйа
2. эргэр. Оҕунан ытарга аналлаах сыал. Цель для стрельбы из лука
Бастаан Дыгын Баай көрдөһүүтүнэн кураахтаах саанан сыал (дал) ытыһыыта буолар. Саха сэһ. I. [Тыгын тойон] куолутунан холоһон дал ытыалаһыннарар. БСИ ЛНКИСО
Илии дала көр илии
Өс киирбэх, киһи тылын быһа гыммат дьону Абыраамап адьас илиитин далыгар киллэрбит. Л. Попов
[Аар Тойон - Чаараҕа:] Эн оҕоҥ бэрт, ийэҥ-аҕаҥ, эбэҥэһэҥ илиилэрин далларыттан тахса иликкин. Софр. Данилов
[Петр абата көхсүгэр кыынньа истэ:] Кинини [Машаны] баҕас илиим далыгар киллэрээ инибин. М. Доҕордуурап
Харах дала көр харах. Харах дала кыараҕас эргимтэтин иһигэр сыһыылар, тыалар субу нэлэһэн көстөллөрө. М. Ефимов
[Ороспуойдар Мичили] харахтарын далыттан таһаарбакка кэтиир-маныыр быһыылаахтар. Г. Колесов
«Көрсүһүөхпүт» [Т. Сметанин айымньыта] - кириитикэ хараҕын далыгар киирэ илик айымньы. КНЗ ТС
Дал ытыах (сир) - сир ырааҕын кэриҥэ (ох саа тэбиитэ сир). Приблизительное расстояние выстрела из лука
Сылгыны дал ытыах бадаҕаттан көрбүтүм. ПЭК СЯЯ. Дал ытыһыы эргэр. - тугу эмэ оҕунан таба ытарга куоталаһыы. Соревнование по стрельбе из лука
Кураахтаах саанан дал ытыһыыта буолар. Саха сэһ. I. Тэҥн. далла мэндэйии
монг. дал


Еще переводы:

баппыыска

баппыыска (Якутский → Русский)

уст. подписка, обязательство; баппыыска биэрдим я дал подписку, письменное обязательство.

далларыма

далларыма (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Киэҥкуоҥ. Просторный
Далларыма дал. ПЭК СЯЯ

салайбахтаа

салайбахтаа (Якутский → Якутский)

салай диэнтэн тиэт
көрүҥ. Доҕуйууга холбоһуҥ! Дьондуорускай оонньууну, Куйаар далай түһүлгэтин Туругурда тутуоҕуҥ! Маҥха далай саргытын Салайбахтыы тардыаҕыҥ! С. Зверев

далла

далла (Якутский → Якутский)

  1. аат. Ол-бу көтөрү үргүтэргэ аналлаах киһи даллаҥныы турарын курдук оҥоһук; чуучала. Чучело для отпугивания птиц, пугало. Оҕуруот таһыгар далла туруорбуттар
  2. даҕ. суолт. Кэтит, улахан. Широкий, большой
    Сүөһү үүрээччилэр далла отууларыттан таҕыстылар. И. Никифоров
    Далла сыарҕа соһоммун Доруобуйабын сиэппэппин. «Саха с.». [Хотой] далла кынатын салгыныттан куттаммыт чубуку оҕото букатын өлбүтүнэн ааҕынан тураахтыыра. А. Кривошапкин (тылб.)
    Далла мэндэйии - ох саанан сыал ытарга күрэхтэһии. Состязание в стрельбе из лука
    Эмээхсин саҥа ситэн эрэр Суор Бугдук диэн уолугар далла мэндэйиигэ Тыгын уолаттара бары кыайтарбыттар. БИГ ӨҮөС
    Биһиги эһигини көрсүспүччэ, күрэхтэһии тэрийэргэ ыҥырабыт: күөн көрсүһүүгэ, далла мэндэйиигэ. И. Данилов. Тэҥн. дал ытыһыы. Далла мэндэтиһии эргэр. - былыр икки бэргэн ытааччы бэйэ-бэйэлэрин ытыһыылара. В старину: стрельба двух метких стрелков из лука друг в друга
    Далла мэндэтиһиигэ биирдии эрэ оҕунан ытыһаллар, син аһарсаллар. Саха сэһ. I
    Далла ураһа көр ураһа. Далла ураһа дьиэлэниҥ, Холумтана суох отууланыҥ. Д. Говоров
    Далла ураһаттан Кучайа кыыс тахсан көрөн-истэн тырыбынайда. ИН ХБ
ыттар=

ыттар= (Якутский → Русский)

побуд. от ыт =; саатынан ыттарда он дал пострелять из своего ружья.

бугуллат=

бугуллат= (Якутский → Русский)

побуд. от бугуллаа =; ардах оппутун бугуллаппата дождь не дал нам скопнить сёно.

ситтэр=

ситтэр= (Якутский → Русский)

побуд. от сит= ; кимиэхэ да ситтэрбэтэ он никому не дал догнать себя.

куораан

куораан (Якутский → Якутский)

куораан далай ытыс фольк. — улахан харбааһыннаах ытыс. Большая, загребающая издали лапа (ладонь)
Уоттаах харахтааҕы Утары көрдөрөҥҥүн, Куораан далай ытыстаахха Курдары харбатан Куоттарар буолаайаҕын. П. Ойуунускай
Оҕобут уон тарбахтаахха ордук туттарыма, куораан далай ытыстаахха куду харбатыма. Далан

курдуулаа

курдуулаа (Якутский → Якутский)

туохт. Курдуу оҥор. Делать обод, опояску летней берестяной юрты (урасы). Ураһатын оһуордуур, ойуулуур, курдуулуур, сатыы далбар иһити тиктэрэр, …… дал, күрүө, хаһаа оҥортуур. Саха фольк.

помахать

помахать (Русский → Якутский)

сов., помахивать несов. чем дал- баатаа, далбаатаан ыл; помахать платком на прощание быраһаайдаһарга былаатынан далбаатаа.