несов. чему инникилээ, иннигэр буол; этому выводу предшествовала серьёзная дискуссия бу түмүгү оҥоруох иннигэр улахан мөккүөр буолбута.

1. прич. от оживить; 2. прил. * *(весёлый, возбуждённый) сэргэх, сэргэхсийбит; *оживлённые лица сэргэхсийбит сирэйдээхтэр; 3. *прил. (протекающий живо, бойко) күргүөмнээх, көхтөөх, күө-дьаа; оживлённая беседа күө-дьаа сэһэргэһии; оживлённая дискуссия көхтөөх мөккүөр; оживлённая торговля күргүөмнээх эргиэн.

даҕ. Олус элбэх. ☉ Очень много
«Мин да санаабар оннук», — диэтэ Ылдьаа туох да үгүсэлбэх толкуйа суох. Н. Заболоцкай
Ити чааһыгар мин үгүс-элбэх дискуссияны да сөбүлээбэт этим. В. Гаврильева

аат. Бэйэ кырдьыгын, санаатын көмүскээн, атыттары кытта тылынан аахсыы, күрэстэһии, тылынан кырдьыгы быһаарыы. ☉ Словесная перепалка, спор, полемика, дискуссия
Оҕолор на мырыйан мунньах мөккүөрүн и һ и ллииллэр. Амма Аччыгыйа
Мөккүөр эбии сытайда. Н. Заболоцкай
Кырдьык мөккүөртэн т ө р ү ү р д и э н о лу с с ө п к ө э п п и ттэр быһыылаах. «ХС»
△ Туох эмэ туһугар турунан кимниин эрэ киирсии, охсуһуу. ☉ Борьба за что-л., отстаивание чего-л.
Саҥаны баһылааһын мөккүөрү гэр сылдьабыт.  Эйэ көмүскэлин мөккүөрэ. П. Ойуунускай
Холкуос салайааччылара уонна холкуостаахтар Мөрүөн оҕонньору чиэһинэй олох сырдык аартыгар үктэннэрэр иһин мөккүөрдэрэ сэһэн сюжетын сайыннаран иһэр. Д. Таас

1. хардар диэнтэн холб. туһ. «Мөккүөр, дискуссия күөдьүйдэҕинэ, хардарсарга бэлэм буолуҥ», — диэн сэрэппитэ биһигини Михаил Ефимович. Софр. Данилов
   Роман кэнникинэн учуутал көрбөтүгэр дьукааҕар дьорҕоот соҕустук туттар, аны аҥаардастыы атаҕастаппат — тэҥҥэ хардарсан иһэр. Ф. Софронов
   «Күнү быһа хайдах наар үчүгэйдик айаннаныай», — суоппара хардарсар. П. Егоров
2. туохт. Суолга көрсүбэккэ аасыһан хаал. ☉ Разминуться с кем-л. в пути
   Райком массыынатын Чаара дьонун аҕалтара Аартыкка ыыппыта. Онтуката сопхуос УАЗигыныын хардарсан хаалбыттар этэ. Софр. Данилов
   Абдуркуллаҕа биир куттал баар, уолум арҕааттан кэлээччи пуойаска түбэһэн хардарсан хаалыа диэн. Эрилик Эристиин
   Томорооннуун хардарсан хааллаххыт дии? Болот Боотур

1. аат.
2. Тылынан санааны атастаһыы, сэһэргэһии. ☉ Разговор, обмен мнениями, беседа
   Кылгас кэпсэтии. Эйэлээх кэпсэтии. Кытаанах кэпсэтии.  Кэпсэтииттэн сүбэ ордук, баайыттан туомтуу ордук (өс хоһ.). Кэпсэтиибит уруккутун курдук көрдөөхтүк тахсыбат буолла. Амма Аччыгыйа
   Кэлэр-барар дьон кэпсэтиилэрэ, күлсүүлэрэ дэлэй. Дьүөгэ Ааныстыырап
3. Кимниин эмэ туох эмэ боппуруоска усулуобуйа түһэрсии, хардарыта сөбүлэсэһии. ☉ Соглашение, договоренность с кем-л. по какому-л. вопросу
   Кэпсэтиини кэстэххинэ Кэннигэр, иннигэр Кэнтиги тэриниэҕиҥ, Үрүҥ тыыҥҥын Үстэ иһиллиэҕим. П. Ойуунускай
   [Бииктэр:] Кэпсэтиибит курдук, [хамнаскын] үлэҕин толордоххуна ылыаҥ. Суорун Омоллоон
   Урут баайдар оҕолорун чааһынай кэпсэтиинэн судаарыскайдарга үөрэттэрэр этилэр. Бэс Дьарааһын
4. Тугу эмэ ырытан, сыана быһан санааны этии, үллэстии. ☉ Высказывание своего мнения по какому-л. вопросу, обсуждение, дискуссия
   Райком бюрота саҕаланна, Араатар, кэпсэтии аһылынна. С. Васильев
   Кэпсэтиигэ бастакы тылы Алексей Васильевич ылла. С. Никифоров
   Дакылаат кэнниттэн кэпсэтиигэ киирэллэр. Н. Якутскай
5. эргэр. Кыыһы кэргэн ыйытыы, көрдөһүү (кыыс дьонуттан). ☉ Сватовство к девушке (через ее родных)
   [Дьарааһын:] (холуочуйбут киһи быһыытынан) Хата, кэпсэтиини кэпсэтэн бүтэрэн малааһыны тэрийиэххэ. Уйбаан Бырдаахап кырдьаҕас, Марыына диэн оҕоҕун биһиги ыйыта кэлэн олоробут. Н. Неустроев
   [Захар:] Сибиэтэ, оччоҕо мин эн үөрэххиттэн төннөн кэлбитиҥ кэннэ, күһүн кэпсэтии оҥоруом. Эн дьоҥҥор тугу да этимэ. С. Ефремов
6. даҕ. суолт., тыл үөр. Тылынан саҥаҕа сыһыаннаах, ордук бэлиэ. ☉ Свойственный устной речи, обиходным выражениям, разговорный
   Кэпсэтии стилэ.  Саха бүттүүн тылларын иһинэн араарыахха сөп сурук тылын лексикатын уонна кэпсэтии тылын лексикатын. АПС СТЛ
   ♦ Кэпсэтии атын (туспа) буолуо — кытаанахтык аахсыллыа, ситиһиллиэ (саанан этиигэ тут-лар). ☉ Разговор будет другой (говорится с угрозой). [Василий Петров:] Эн, Баай Байбал хоолдьугата, моонньоҕо, бандьыыт буолуоҥ, мин, дьадаҥы Балыксыт күтүөтэ, бассабыык буолуом… Дьэ, аҕаа, оччоҕо кэпсэтии туспа буолуоҕа… П. Ойуунускай. «Оттон төттөрүлэһэр буоллаххытына кэпсэтии атын буолуо», — Васильев сыгынньах нагаанын ылан остуолга уурар. И. Бочкарев. [Паабылап:] [Күндү тааһы] арай мин булуум, оччоҕо баҕас… Ити дирээни кытта кэпсэтии атын буолуо этэ… Н. Туобулаахап. Үгүс (элбэх, туох да) кэпсэтиитэ суох — элбэхтик быһаарса барбакка эрэ. ☉ Без лишних разговоров
   Уол …… туох да кэпсэтиитэ суох биир хардаҕастаах уоту тутан баран, дьонун диэки сүүрбүт. Саха фольк. Чэ, үгүс кэпсэтиитэ суох, күн сарсын уолгун куоракка киллэрэбит. Н. Якутскай
   [Чокуурап:] (турар). Чэ, элбэх кэпсэтиитэ суох, сарсыарда «Хаастаахха» оруос быһыытыгар баар буол. С. Ефремов