дневной, происходящий днём; күнүскү аһылык дневная еда, обед; күнүскү ыам дневной удой.

день езды, дневной путь; биир күннүк сир расстояние, которое можно преодолеть за день; дневной переход.

жара, зной || жаркий, знойный; күнүскү куйаас дневной зной; куйаас сайын жаркое лето.

книжн. рацион; күннээҕи рацион дневной рацион. рационализатор рационализатор. рационализаторскай рационализаторский; рационализаторскай этии рационализаторское предложение.

1) дневной; күннээҕи сорудах дневное задание; 2) повседневный, текущий; мимолётный; күннээҕи наада повседневные нужды; күннээҕи үтүө сонно ааһар погов. добро, сделанное мимоходом, тут же забывается; ср. күннэтээҕи .

несов. 1. см. просветить I; 2. (светиться сквозь что-л.) ыйдаҥар, ыйдаҥаран көһүн; сквозь шторы просвечивает дневной свет штора бүтэй күнүскү сырдык ыйданарар; 3. (виднеться) ыйдаҥаран көһүн; сквозь кружево просвечивает голубая материя куруһуба курдат күөх таҥас ыйдаҥаран көстөр.

1) перерыв (для отдыха, еды в сенокос); күнүскү омурҕан дневной обеденный перерыв; 2) рабочее время между перерывами (в сенокос); биир омурҕаҥҥа уон бугулу туруорбут за время между перерывами он поставил десять копён.

1) свет || светлый || светло; күн сырдыга дневной свет; сырдык хос светлая комната; сырдык өҥ светлый цвет; таһырдьа өссө да сырдык на улице всё ещё светло; 2) перен. светлый; благородный; сырдык санаа благородные мысли; сырдык ей светлый ум.

даҕ. Күн ортотунааҕы. ☉ Дневной, обеденный
Хамначчыт Харытыана эрэйдээх уу баһа барыан иннинэ хотуннаах тойонугар күнүскү чэйдэрин бэлэмнээн баран: «Чэ, чэйгитин иһиҥ», — диэбитэ. П. Ойуунускай
Бииктэр Тыаһыты кытта сэргэстэһэн иһэн Тоҕой Сэлэ күннээх күнүскү салгынын, кымыс курдук ыйырбахтыыр. Л. Попов
Уу-чуумпу. Ол үрдүнэн күнүскү аһылыктан киэһэ биир да кырдьаҕас үлэтигэр тахсыбата. И. Сосин
◊ Күнүскү омурҕан — от үлэтигэр күнүс аһыыр кэм. ☉ Дневной, обеденный перерыв на сенокосе
Күнүскү омурҕан саҕана Ипатий Ханчыыһап уонна Лука Иванов хааллылар. М. Доҕордуурап
Буолла күнүскү омурҕан, Табахтааһын, айдаарсыы. Баал Хабырыыс. Күнүскү ыам (ынах) — күнүс ынах ыанар үлэтэ (үксүн сайыҥҥы кэмҥэ). ☉ Дневной удой (обычно в летнее время)
Бастаан кэллэхтэрин утаата, күн аайы биир кырдалга мустаннар, күн уоттаныаҕыттан күнүскү ыам бүтүөр диэри үҥкүүлүүллэрэ, ыллыыллара. Болот Боотур
Ийэлэрэ күнүскү ынахха тахсыбытын кэннэ, Чүөчээски малын-салын барытын хомунна. Суорун Омоллоон
Күнүскү ыамын ыан баран Хобороос, үүттээх ыаҕайатын туппутунан киирэн, хаҥас диэки ааһар. А. Бэрияк
Күнүскү ынах ааһан эрдэҕинэ, бастакы омурҕаҥҥа муһуннулар. М. Доҕордуурап

день, дневное время || днём; күнүс буолла наступил день; кини күнүс кэлбитэ он пришёл днём.