уст. добавка, прибавка (сверх нормы).

1) добавка, прибавка; придача; 2) незначительная помощь.

1) добавка || добавочный; өлүүҥ эбиискэтэ бу вот добавка к твоей порции; 2) грам. частица.

добавка, прибавка || добавочный, прибавочный; сэмсэтигэр маны ыл в придачу возьмите это; сэмсэ аһылык добавочный завтрак.

возвр. от кыбыт= 1) защемлять, прищемлять, зажимать что-л. (себе); 2) вклиниваться, втискиваться во что-л. кыбытыы и. д. от кыбыт= 1) вклинивание, проталкивание; 2) уст. прибавка, добавка ) прибавочный, добавочный; кыбытыы сир добавочный участок земли; 3) вставной кант, тесёмка (в якутской национальной одежде); этэрбэс кыбытыыта торбаса со вставным кантом.

страд. от сэмсэлээ = быть наделённым добавкой, придачей (сверх положенного).

1. и. д. от эп = 1) прибавление, добавление; 2) мат. сложение; уоннаах доруобу эбии сложение десятичных дробей; 2. прибавка, добавка || добавочный, дополнительный || вдобавок; больше; эбии аһылык а) добавочный корм; б) дополнительное питание; эбиитэ көрдөө = просить добавки; эбии биэр = давать что-л. вдобавок; тыал эбии күүһүрдэ ветер усилился ещё больше; эбии буол = оказать незначительную помощь; 3. послелог, упр. осн. и дат. п. вдобавок к..., плюс к...; саабар эбии вдобавок к моему ружью; сылайбыппар эбии вдобавок к усталости; онно эбии вдобавок к тому; онуоха эбии к тому же.

аат., эргэр. Туохтан эмэ өлүүтүн таһынан бэрсии, сэмсэ. ☉ Прибавка, добавка чего-л. сверх положенной нормы
Өссө Исаакка бэйэтигэр биир убаһа этин эбии хоргуот манньа биэриэх буолбута. Болот Боотур
Балыгы биэс сиргэ тэҥнээн бугуллуохтарын иннинэ, урут өссө собо саамай бөдөҥүн талан, — мааныларга, бастаахтарга — диэн хоргуот өлүү биэрээччилэр. С. Васильев

аат., кэпс. Туохха эмэ эбиллэн биэрэр, эбии буолар туох эмэ. ☉ Добавка, прибавка, дополнение
Олбуор муннугар гараас көстөр. Бэттэх диэки — тэпилииссэ. Эбии-сабыы да тутуута элбэх эбит. И. Егоров
Онуоха эбии-сабыы буолан, Хотунум ыала дьахталларга Хобугунуйан, хоп тарҕаппыта. Н. Некрасов (тылб.)

1. аат. Туохха эмэ кэнники эбиллэн биэрбит, эбии буолар туох эмэ. ☉ То, чем что-л. дополнено, то, что к чему-л. прибавлено, прибавка, добавка, дополнение к чему-л. [Сибиинньэлэргэ] цеолиты аһылыкка эбиилик быһыытынан тутталлар. ККЕ АЦ
   [Учуонайдар] Хаҥалас бөһүөлэгэр боруонса үйэтин көрдөрүүгэ эбиилик буолар матырыйааллары булуталаабыттара. БИГ ӨҮөС
   Ньулуун биэрэс — элбэх битэмииннээх оҕуруот аһа, онон салаат оҥорорго сибиэһэйдии эбиилик гынан …… туһанабыт. ЕАМ ББКП
2. даҕ. суолт. Кимиэхэ-туохха эмэ эбиллибит, эбии буолбут. ☉ Дополнительный, добавочный
   Ити туһаныллар эбиилик матырыйааллары учуутал саха тылын уонна литературатын кэбиниэтигэр мунньар. АНВ СТУ
   Эбиилик үлэ эбиилик бородууктаны үөскэтэр. ПА. Эбиилик былааҥҥа маһы кэрдии, тиэйии, тутуу үлэлэрэ эмиэ киллэриллибиттэр. «Саха с.»