Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дойдулаа

туохт.
1. Олорор сиргэр-уоккар, төрөөбүт сиргэр бар; дойдугар бар. ☉ Отправляться в родные места, на родину
Сарсын эн дойдулуоҥ, сарсын мин өрөгөй тардыһа, аат-сурах былдьаһа барыам. П. Ойуунускай
Биһиги төрдүө буоламмыт, тэлиэгэлээх аттаах киһини кытта аргыстаһан, куораттан дойдулаан истибит. Амма Аччыгыйа
2. истор. Өлбүгэ сирдээ; өлүү ходуһатын анаа. ☉ Выделять земельный надел, сенокосное угодье
Былыр миигин Дьабара үрүйэтинэн дойдулуу сылдьыбыттара. М. Доҕордуурап
♦ Хаайыы (түрмэ) дойдулаа кэпс. - хаайыыга утаар, хаайтар. ☉ Заключать кого-л. в тюрьму
Наһаалаабыт дьону …… Түөкүҥҥэ дьүөрэлиирим, Түрмэ дойдулуурум. С. Зверев
Киренскэй [ыраахтааҕы чиновнига] - күөх албын, таҥнарааччы. Кини тыла эрэ мүөттээх. Биһигинньиктэри син биир хаайыы дойдулуо. Н. Якутскай

Якутский → Русский

дойдулаа=

отправляться в родные места, на родину.

Еще переводы:

дойдулан=

дойдулан= (Якутский → Русский)

возвр. от дойдулаа = приобретать новую родину, оседать на новом месте; былырыыҥнгыттан манна дойдуланным с прошлого года я осёл здесь.

бүтэйдэт

бүтэйдэт (Якутский → Якутский)

бүтэйдээ диэнтэн дьаһ
туһ. Өргөстөй уолаттара тыһыынча остуолбанан төгүрүччү бүтэйдэппит алааспын былдьаан ылан баран, ити Ньамаҕан үрүйэтигэр дойдулаабыттар. Эрилик Эристиин

дойдулан

дойдулан (Якутский → Якутский)

дойдулаа диэнтэн бэй
туһ. Оҕуруктаах отут алта биис ууһа Оннук улуу дойдуланан олохсуйбуттара үһү. П. Ойуунускай
Төрөөбүт оҕо түҥэтик буолуор диэри биэс-уон сылга дойдуламмат. Багдарыын Сүлбэ

кэм да

кэм да (Якутский → Якутский)

сыһ. Билиҥҥэ диэри, билигин да. ☉ Все еще, до сих пор
Лейтенант тугу да кэпсэппэт, кыыһырбыта кэм да ааһа илик быһыылаах. Т. Сметанин
[Ордосов:] Оҕонньорууска, кэм да дойдулуу иликкин дуу? А. Федоров. Копырина бу айдааны кэм да истэ илигэ. С. Федотов

солбуһа

солбуһа (Якутский → Якутский)

сыһ. Олбу-солбу, уочаратынан. ☉ Поочерёдно, по очереди
Микиитэ дойдулуор диэри, төрдүс кылаас бырагырааматын ыланнар бэйэлэрэ солбуһа үөрэтииһиктэр. Амма Аччыгыйа
Биһиги солбуһа маныахпыт. И. Гоголев
Саамай кылаабынайа, солбуһа бостууктааһыны, симиэнэнэн үлэни тэрийиини туруорсан эрэбин. Р. Баҕатаайыскай

наһыылка

наһыылка (Якутский → Якутский)

аат. Ыараханы эбэтэр дьону таһарга туттуллар, икки өттүттэн тутан көтөҕөргө аналлаах оҥоһук. ☉ Носилки
Наһыылкаҕа көтөҕүллэн кэл биттэр хаамар буолан төннөллөр, мас баттыктаахтар сүүрэр буолан дойдулууллар. Амма Аччыгыйа
Сүгэ, күрдьэх ылбыттара, эргэ табаар дьааһыгар тутаахтары саайталаан, буор таһар наһыылка оҥостубуттара. П. Аввакумов
Кини [Рейслейн] икки атаҕын үлүппүтэ. Орто Халымаҕа кинини тириигэ суулаан наһыылканан киллэрбиттэрэ. ДьДьДь

төрдүө

төрдүө (Якутский → Якутский)

хомуур ахс. аат. Ким, туох эмэ түөрт ахсааннааҕын бэлиэтиир тыл, түөрт буолан. ☉ Четверо, вчетвером
Биһиги төрдүө буолан, тэлиэгэлээх аттаах киһини кытта аргыстаһан, куораттан дойдулаан истибит. Амма Аччыгыйа
Төрдүө буолан Нуотара суолун төрдүгэр тиийэллэр. Н. Якутскай
Күн киириитэ тахсан, биһиги [куобаҕы] төрдүө күрэтэн, уон биири өлөрдүбүт. Суорун Омоллоон

улдьаҕай

улдьаҕай (Якутский → Якутский)

даҕ. Күүһүнэн-уоҕунан ситэ илик, оҕотук. ☉ Физически неокрепший, незрелый (обычно о подростке)
Чоочо баай тойон абаҕам Уйан уҥуохтаах, Улдьаҕай саастаах эрдэхпинэ Муус дьоҥку тайахтаан, Муҥ бөҕөнү состорон, Муҥур тиит дойдулаабыта. С. Зверев
Дьэ ол иһин Эрбэхтэй, төһө да улдьаҕай уол буоллар, оҥостон-тэринэн атын сиргэ кыстык булунуохтаах. «Чолбон»

холоон буолуо

холоон буолуо (Якутский → Якутский)

сыһыан холб. Саҥарааччы тугу эмэ буолар кыаҕа суох диэн этэрин көрдөрөр. ☉ Выражает отрицание говорящим возможности осуществления чего-л. (вряд ли)
Уонна, дойдулаабытыҥ холоон буолуо. Амма Аччыгыйа
Дьэ көрүөхпүт төһө тылыгар турар эбит. Холоон буолуо. В. Ойуурускай
Холоон буолуо, маны да астаабакка сытытар инигит. «ХС»

чөкөт

чөкөт (Якутский → Якутский)

  1. чөкөй диэнтэн дьаһ. туһ. «Сарсыарда эрдэ аттаныахпыт, хата малгын хомунан, чөкөтөн кэбис», — диэбитэ Дьөгүөрсэ кэргэнигэр. Н. Якутскай
    Икки оту чөкөтөн, күрүөлээн баран, оҕуспутун көлүнэн дойдулаатыбыт. Тумарча
    Убайбыт кэлиэ диэн таҥаһын сууйан-сотон чөкөппүппүт. «Сахаада»
  2. түөлбэ. Сүөгэй. ☉ Сливки, сметана. Чөкөтү сиэтибит