Якутские буквы:

Русский → Якутский

должен

гл
1) оҥоруохтаах, гыныахтаах диэн тыллар суолталарыгар бу тыл үгүстүк туттуллар; сахалыы тылга -таах, -тээх диэн сыһыарыыларынан солбуллар. Должен читать - ааҕыахтаах, должен петь - ыллыахтаах, должен сказать - этиэхтээх, должен дать - биэриэхтээх
2) биэрэрдээх. Он должен 3 рубля - кини 3 солкуобай биэрэрдээх. Я ему должен - мин киниэхэ иэстээхпин (биэрэрдээхпин)

предик. прил.
биэрэрдээх; тустаах
должен 10 рублей - уон солкуобай биэрэрдээх
он должен ехать - кини барыах тустаах

должен

в знач. сказ. . кому-чему (обязан уплатить) биэрэр иэстээх, биэрэрдээх; я вам должен десять рублей мин эйиэхэ уон солкуобай биэрэрдээхпин; 2. (обязан) туе- таах, =таах; мы должны преодолеть все трудности биһиги бары күчүмэҕэйдэри туо-руох тустаахпыт; он должен скоро вернуться кини сотору төннүөхтээх; # должно быть вводн. ел. бука; должно быть, он уже не приедет бука, кини аны кэлиэ суоҕа.

Еще переводы:

хотус=

хотус= (Якутский → Русский)

взаимн. от хот=; хотустаххытына табыллар один из вас должен выиграть.

ылардаах

ылардаах (Якутский → Русский)

получающий; киниттэн харчы ылардаахпын я у него должен получить деньги.

булугас

булугас (Якутский → Русский)

1) находчивый; саллаат булугас буолуохтаах солдат должен быть находчив; 2) счастливый на находки.

тустаах

тустаах (Якутский → Русский)

частица формообразующая, образует долженствовательное накл. от прич. на =ыах : талаанын сайыннарыах тустаах он должен развивать свой талант.

оговориться

оговориться (Русский → Якутский)

сов. 1. (сделать оговорку) быһаар, быһааран аас; я должен оговориться, что... мин манныгы быпаарыахтаахпын...; 2. (ошибиться) алҕас эт, алҕас саҥар.

бырыычыкаһыт

бырыычыкаһыт (Якутский → Якутский)

аат. Бырыычыка ооньуутугар саспыт оҕолору көрдөөн булуохтаах оҕо. ☉ Игрок в палочкувыручалочку, который должен найти спрятавшихся
Биир киһи баҕа өттүнэн бырыычыкаһыт (булааччы) буолар. Атыттар — саһааччылар. ВПК СОо

кэриҥнээх

кэриҥнээх (Якутский → Русский)

частица модальная, выражает 1) предположение видимо, по-видимому; быһаҕым сүппүт кэриҥнээх нож мой, видимо, потерян; 2) долженствование должен, обязан; үлэлиэх кэриҥнээх он должен работать; 3) приблизительное число или меру чего-л. около, приблизительно, примерно; километр кэриҥнээх сир расстояние, равное, приблизительно, километру; сүүсчэкэ кэриҥнээх киһи баар присутствует около ста человек.

каждый

каждый (Русский → Якутский)

мест. 1) хас биирдии, аайы; каждый месяц ый аайы; каждый честный человек хас биирдии чиэһинэй киһи; 2) в знач. сущ. м. хас биирдии киһи, киһи эрэ; каждый должен это знать хас биирдии киһи маны билиэхтээх.

суохтаах

суохтаах (Якутский → Якутский)

аат эб. Буолуохтаах киэп кэлэр бириэмэтин буолбат форматын үөскэтэр. ☉ Образует отрицательную форму будущего времени долженствовательного наклонения (не должен)
Дьиҥнээх идиэйэтин туһугар тугун да кэрэйиэ суохтаах. Амма Аччыгыйа
Киһи көҥүлэ хаһан да хааччахтаныа суохтаах. А. Абаҕыыныскай

били

били (Якутский → Русский)

I мест. указ. тот, тот самый; били киһибит ханна тиийдэ? куда же делся тот человек?
II модальное сл. выражает выделение предмета, обстоятельства путём напоминания, ссылки на известное: били хонууга кэллибит мы пришли на ту самую поляну; били, мин оччоҕо барыахтаах этим дии помнишь, я тогда должен был ехать.