Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дьулусханнык

сыһ. Туох да мэһэйдэртэн иҥнибэккэ, олус түргэнник, күүскэ. Очень быстро, стремительно, не останавливаясь ни перед чем (перед какой-л. помехой)
Өрүс тыбыс-тымныынан илгийэн, дьэбирдик түрдэстэн ыла-ыла, дьулусханнык сүүрүгүрдэр. П. Аввакумов
Кыргыһыыга колесничайдар өстөөххө дьулусханнык саба сүүрдэн киирэллэрэ. КФП БАаДИ
Биһиги чаастарбыт Москва анныгар немецкай фашистары үлтү сынньан, иннилэрин диэки дьулусханнык кимэн испиттэрэ. «Кыым»

дьулусхан

I
аат.
1. Туох эмэ хайа эмэ диэки тоҕо анньан барыыта. Сильное, быстрое движение, стремительное течение
Үрүччэ үрүччэлэри үмүрү тардан иннин диэки дьэргэйэ сүүрдэр. Бииргэ холбоһон, дохсун дьулусхан буолаллар. И. Данилов
Бүлүүтээҕи ГЭС тутуутугар үлэлээччилэри …… [оҕонньор] халыҥ хайаны хампарытар, дохсун дьулусханы бохсор кыахтаах олоҥхо бухатыырдарыгар холуйара. «ХС»
2. Туохха эмэ улахан баҕаланан дьулуһуу, үлүһүйүү. Настойчивое стремление к чему-л., увлечение чем-л.
Дьиэтигэр тиийэ охсор дьулусхан.  Байар дьулусханыгар ханнык да баайдардааҕар ордук кэрээнэ суох, хамначчыттарын куһаҕаннык тутар, аччыгыйдык төлүүр. Н. Якутскай
II
даҕ. Хамсааһына олус түргэн, күүстээх, хабараан. Очень быстрый и резкий в движении, стремительный. Дьулусхан субуйа сүүрүк Дьураа хара аттаах Дьулуруйар Ньургун Боотур. П. Ойуунускай
Кырса тириитин сэмнэҕин ыһан кэбиспит курдук, кыракый муустар дьулусхан сүүрүк устун сүр түргэнник устан дэллээриһэн ааһаллар. С. Никифоров
Сааскы тыал, эн олус таптыыгын Ыт көлө дьулусхан айанын. И. Артамонов

Якутский → Русский

дьулусхан

очень быстрый, стремительный; дьулусхан сүүрүк стремительное течение; ср. дьулурҕан .


Еще переводы:

дьулусханнаахтык

дьулусханнаахтык (Якутский → Якутский)

көр дьулусханнык
Биһиги чааспыт Москва анныгар үлтү сынньыллыбыт фашистары үүртэлээн, арҕаа диэки дьулусханнаахтык баран испитэ. И. Сосин
Дьулусханнаахтык кимэн киирэннэр, кинилэр [галлар] Рим сэриилэрин үрүөтараа ыыппыттара. КФП БАаДИ

аргыардаахтык

аргыардаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Олус түргэнник, дьулусханнык, салгын киһиэхэ биллэр гына (айаннаа). Очень быстро, стремительно (ехать, скакать)
Ат сылгы аргыардаахтык айаннаата, Күн киһитин Көмүс чуор кулгааҕа Орулуос кынатын тыаһыныы Орулаан, куһууран истэ. С. Васильев

суйулаа

суйулаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ох көтөрүн курдук сытыытык, дьулусханнык бар, айаннаа. Лететь, нестись стремительно, как стрела
Сөмөлүөт күөх салгыҥҥа көмүс ох курдук суйулаан иһэр. И. Данилов
Кырбый обургу, киэҥ халлааҥҥа бырахпыт курдук халтарыс гынан тахса-тахса, хаста да таҥнары суйулаан көрдө да, таба харбаабата. Е. Макаров. Хас да истребитель халлааҥҥа өрө суйулаан таҕыста. А. Кожедуб (тылб.)

төлкөлөөхтүк

төлкөлөөхтүк (Якутский → Якутский)

сыһ. Туох эмэ үтүөнү, сырдыгы, үйэлээҕи олохтуур гына, инникигэ кэскиллээхтик. Предусматривая дальнейшее развитие, перспективы
Амма, Таатта, Бороҕон, Мэҥэ, Нам, Хаҥалас, Бүлүү сахалара бэйэлэрин национальнай бырааһынньыктарын — ыһыаҕы үтүө төлкөлөөхтүк атаардылар. А. Олбинскай. Суруйааччы Николай Якутскай «Төлкөтүгэр» — үтүө төлкөлөөхтүк саҕалаабыт айар үлэтин биир бастыҥ айымньытыгар уус-ураннык, дьулусханнык хамсатан улуу Өлүөнэтин ойуулаабытын курдук, кини олоҕо эмиэ салгыы устар. «ХС»

кылыһый

кылыһый (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Сыыдамнык, чэпчэкитик туттан-хаптан, сүүрэр-хаамар икки ардынан бар (уһун курбуу курдук уҥуохтаах киһи туһунан). Идти очень легко и быстро, то бегом, то шагом
Ханаһыйар-нэлэһийэр киэҥ сыһыыны Хабыллар хаба ортотунан Харса суох кылыһыйан, …… Тохтоло суох дьулуһуйан Биир курбуу-дьирбии курдук Уһун синньигэс эдэр киһи Сиэлэ-хаама сэгэйэн киирэн Өлүөнэ эбэ хотун Үрдүк биэрэгэр тохтоото. С. Васильев
Кыайан-хотон кылыһыйан, Үөрэн-көтөн үлүһүйэн Дьырыбына Дьырылыатта обургу …… Тус хоту диэки Өрүтэ үөмэхтии [турда]. П. Ядрихинскай
2. Дьулусханнык сүүрүгүр (уу, үрэх туһунан); сытыытык үр (үксүн хаары тибэр чысхаан тыал туһунан). Течь стремительно (напр., о речке); задувать резко, пронзительно (о метели)
Тыы биттэҕин икки өттүнэн сөрүүн уу устан кылыһыйар. Далан
Үрүччэ сүүрдэн кылыһыйар. В. Дедюкин
Хочо устун, Хотоол ахсын [үрүйэчээн] Холдьугураа, Кылыһыйа, Кылбаһыйа Кылыгыраа. Д. Васильев
Кыайан хотон кылыһыйан кыһын эбэ Түптэ тымныытын төгүрүччү түһэрбит. Күн Дьирибинэ
3. Хатан куолаһынан ыллаа, күл (үксүн кыыс, дьахтар туһунан). Петь, смеяться высоким резким, режущим слух голосом (обычно о женщинах, девушках)
Кыыс ырыата кылыһыйар, Уол тойуга дуораһыйар. С. Дадаскинов

дьулурҕан

дьулурҕан (Якутский → Русский)

быстрый, стремительный; дьулурҕан сүүрүк быстрое течение; ср. дьулусхан .

стремительность

стремительность (Русский → Якутский)

ж. дьулусхана, дохсуна, үлүскэнэ.

томтоһуй

томтоһуй (Якутский → Якутский)

томтой диэнтэн хамс
көстүү. Толуу көрүҥнээх киһи томтоһуйан киирэн, иһирдьэ ньимис гынна. «ХС»
Дьулусхан, томтоһуйар сүүрүктээх таас үрэхтэри болуот охсон туорууллара. И. Федосеев

эргэлиир

эргэлиир (Якутский → Якутский)

поэз., көр эргэ I
Эргэлиир эстээхтиир үйэттэн Этиҥнээх былыттар элиэтээн, Туналҕан дьулусхан халлааммар Тумарык туманнар көттүлэр. П. Ойуунускай
Эргэлиир олохтон эчэйбит норуотум Эмтэнэнтомтонон иһээхтиир эбит. Эллэй

бурный

бурный (Русский → Якутский)

прил. 1. (с бурями, бушующий) силлиэлээх, ытылҕаннаах, кыынньар; бурное море кыынньар муора; 2. прям., перен. (стремительный, неистовый) дохсун, дьулусхан; үлүскэн; бурный порыв ветра тыал дохсун балаһата; бурный восторг дохсун үөрүү; бурный рост промышленности промышленность үлүскэн үүнүүтэ.