мороз (утренний, вечерний); киэһээҥи дьыбар вечерний мороз; сарсыардааҥы дьыбар утренний мороз, утренник.
Якутский → Русский
дьыбар
Якутский → Якутский
дьыбар
аат.
1. Сарсыарда уонна киэһэ күүһүрэн кэлэр тымныы. ☉ Мороз (утренний, вечерний)
Будулҕан тумаҥҥа, чыгдааннаах дьыбарга Түүннэри-күннэри түрбүөтээн ытарга Түннүктүүн, үөлэстиин барыта доргуйар. П. Ойуунускай
Халлаан сырдаан, дьыбар күүһүрэн барда. Н. Заболоцкай
Киэһээҥҥи дьыбарга сыыдам таба туйаҕын тыаһа ыраахтан иһиллибитэ. «ХС»
Маннык сылгылары сарсыарда эрдэ уонна киэһэ хойут, атыннык эттэххэ, дьыбартан дьыбарга, күҥҥэ иккитэ аһатыллыахтаах. «Кыым»
2. көсп. Киһиэхэ куһаҕанынан дьайар туох эмэ (кэм, быһыы-майгы, олох о. д. а.). ☉ Что-л. отрицательно влияющее на человека, на его жизнь (от чего веет холодом); причина, источник дискомфорта
Тылын тамаҕыттан өйдөөтөххө, тыһыынча тоҕус сүүс отут аҕыс сыллаах дьыбар тыына кинини балачча хаарыйа түһэн ааспыт. Н. Заболоцкай
◊ Дьыбаргын таһаар - итии аһылыгы аһаан-сиэн, чэй иһэн тоҥмуккун аһар. ☉ Согреться горячей пищей, чаем
«Сэмэн, лэппиэскэтэ сиэ, үчүгэйдик аһаа, чэйдээ, дьыбаргын таһаар», - сымнаҕастык көрдөһөрдүү эттэ. Болот Боотур. Тэҥн. итиитэ киллэр. Дьыбар тэптэр түөлбэ. - көр дьыбаргын таһаар. Дьыбарын таһаар - киһи кэтэр эбэтэр утуйар таҥаһын сылыт, ириэр. ☉ Согревать одежду или постельные принадлежности (занесенные в помещение с холода)
Айаҥҥа аттаныаҥ аҕай иннинэ [таҥаскын] тэбээн-тубаан киллэрэн, дьыбарын таһаара түһээт, эмиэ болточчу таҥнан кэбиһэҕин эбээт. С. Тумат
п.-монг. дьиэбэр, дьибир
чысхаан-дьыбар
аат. Киһини курдат охсор тыаллаах кыһыҥҥы хабараан тымныы. ☉ Зимний лютый мороз с холодным, пронизывающим ветром
Чысхаан-дьыбар кынаттаах Тымныы кыһын арахсан, Кэллэ солко былааттаах Самаан сайын барахсан. П. Тобуруокап
Еще переводы: