тэрэҥнээ диэнтэн холб. туһ. Аттар мөхсө-тахса, харахтара дьэргэлдьиһэ, кулгаахтара тэрэҥнэһэ турдулар. Амма Аччыгыйа

сыһ. Ойоҕоһун диэки иҥнэччи (тутун — үксүн төбө туһунан). ☉ Склонив голову набок
Оҕонньор килбигийбит оҕо курдук баһын кыҥначчы туттан, мичээрдээн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Мин ийэм хаамара ала бэлиэ, кыҥначчы туттан, улуутук, кэрэтик устан иһэр буолар. И. Гоголев
Туомускай атыырдар өҥүс бастарын кыҥначчы туттан баран дьэргэлдьиһэллэр. Эрилик Эристиин

1. аат., фольк. Чулуу, талба киһи. ☉ Лучший из людей, отборный человек
   Мин баарбын — одьунаас Одун биистэн оҥоһуллубут Дьылҕа тойонтон төрүттэммит. Ньургун Боотур
   Сир, буор сиҥнэстиэх Ситэ аххан силгэлээх Одьунаас бэрдэ. П. Ойуунускай
   Обот-соллоҥ улуустарын Оройунан көрбүт одьунаастара Орто туруу дьаҕыл дойдуга Таҥнары быгыалыы тураллар эбит. П. Ядрихинскай
   △ Хоһуун-хоодуот киһи бэрдэ. ☉ Смельчак, храбрец, удалец
   Ити оройдорунан тыынар одьунаастар курдук мин даҕаны уол оҕо аатыран сылдьыбытым. Софр. Данилов
   Уол оҕо одьунаастара сүүрэн-көтөн хоролдьуһан, этэн-тыынан дьэргэлдьиһэн аҕай эрэллэр. И. Гоголев
   Дьэ, үтүө киһи эбит, эмиэ булчут одьунааһа буоллаҕа. М. Чооруоһап
2. даҕ. суолт. Атыттартан ордук улахан, бөдөҥ (хол., булду этэргэ). ☉ Крупнее, массивнее остальных (напр., о добыче)
   Онтуката киниэнэ кунньалгы чулуута, орулуос одьунааһа, көҕөн үтүөтэ буолааччы. Күннүк Уурастыырап
   ♦ Уол оҕо одьунааһа — бэйэтин саастыылаахтарын лаппа баһыйар (бары өттүнэн барытынан). ☉ соотв. молодец, как (соболь) одинец
   Мин түһүүр түүлбэр Уол оҕо одьунааһа буолабын. С. Данилов
   Симиллэн түһэҥҥин, күүһүҥ-уоҕуҥ үгэнигэр сылдьар уол оҕо одьунааһа курдуккун дии, оҕонньор. У. Нуолур
   Сахалар «кэрэ» диэн өйдөбүлү киһиэхэ сыһыардахтарына «киһи кэрэмэһэ», «киһи гиэнэ киргиллээҕэ», «уол оҕо одьунааһа» дииллэр. Б. Павлов
   русск. одинец

1. аат. Хардарытаары аҥаардыы атаҕынан иккилиитэ өрө тэйэн, ол кэмҥэ атынын иннигэр өрө бокутан эбэтэр илин-кэлин эйэҥнэтэн хамнаныы (сахалыы үҥкүү көрүҥэ). ☉ Танцевальное движение, используемое в якутском национальном танце (танцор подскакивает на одной ноге, а другую приподнимает, сгибая в колене, одновременно выдвигая ее вперед или вперед и назад); вид якутского национального танца
   Кырдал үрдүгэр уолаттар-кыргыттар дьиэрэҥкэйинэн атах тэпсэн, кулун-куллуруһан, чохчоохойдуу-чохчоохойдуу эйээрэллэрэ олус да үчүгэй буолара. П. Ойуунускай
   Дьиэрэҥкэй аҥаардаах сүүрүүнэн Ол атах сыгынньах кыыс иһэр. Ол нарын бэйэлээх киһини Аатырбыт ыанньыксыт дэһэллэр. С. Данилов
   Тэҥҥэ үктээ, Дьиэрэҥкэй, Дэгэйбэхтээ, Дьиэрэҥкэй, Мээчик тэҥэ, Сиртэн тэйэ Күүскэ күөрэй, Дьиэрэҥкэй. Үөһээ ойор Дьиэрэҥкэй, Өрө көтөр Дьиэрэҥкэй, Атах, битий, Иэдэс, итий Тоҕо бэрдэй Дьиэрэҥкэй! П. Дмитриев
2. даҕ. суолт., көсп., фольк. Эргичийбит-урбачыйбыт хамсаммыт-имсэммит. ☉ Вертлявый, проворный, подвижный
   Тоҕус халлааҥҥа уһуутуу сүүрэр уһун ньургун саалаах, аҕыс халлааҥҥа хаһыытыы сүүрэр хап дьиэрэҥкэй оноҕостоох эбит. Саха фольк. Онуоха абааһы бухатыыра Аһара охсон биэрдэ, Хантан да ылбытын көрбөтө Хааннаах хара дьиэрэҥкэй батаһы сулбу тардан ылла, охсон кууһуннарда. Ньургун Боотур
   Уһун суолун доҕоро буолбут Уһуктаах уот дьиэрэҥкэй үҥүүтүн Хара сымара тааска Харыстан ордук дириҥник Хараҕалыы анньан кэбиспит. Күннүк Уурастыырап
   ♦ Дьиэрэҥкэй тэп - туһалааҕы оҥорбокко, көрү-нары батыһа сырыт. ☉ Вести праздный образ жизни, тратить время попусту
   Кини сайыны быһа дьиэрэҥкэй тэбэ сылдьыбыта, тугу да хаһаамматаҕа. И. Федосеев
   ◊ Дьиэрэҥкэй (дьиэрэҥкэйдээн) тэп - 1) көр дьиэрэҥкэйдээ 1,
   2
   Уоллаах кыыс киэһэ аайы Илиилэриттэн сиэттиһэннэр Дьүкээбил уота буолан Дьиэрэҥкэйдээн тэбэллэр. И. Гоголев
   Арамаанныын, Ааныскалыын, Киргиэлэйдиин, Кэтириистиин Дьиэрэҥкэйдээн тэптибит, Дьэргэлдьиһэ тэйдибит. А. Абаҕыыныскай
   Көр бөҕөнү түһэрэн, Дьиэрэҥкэй тэбэн Ыамы куоттара сыһан, Ыксаан бөхтөн Ыгылыйа сырса турдулар. С. Зверев; 2) көр дьиэрэҥкэйдээ
   3
   Салгын сиэн хараарпыт бу уон тарбаҕа Имигэстик дьиэрэҥкэй тэбэллэр, Түөрт эмиийи төгүрүйэ сүүрэллэр. Л. Попов
   Көрөбүн эн саҥа Этээстээх дьиэлэргин, Ол онно сардаҥа Дьиэрэҥкэй тэбэрин. П. Тулааһынап
   бур. жиреҥхей