Якутские буквы:

Якутский → Русский

дүөдэ

маленькое глубокое заболоченное озеро; болото; марь.

Якутский → Якутский

дүөдэ

аат. Тулата эмпэрэ, дириҥ уулаах чөҥөлөк көлүччэ (үксүгэр тыа быыһыгар). ☉ Глубокое озеро посреди леса с обрывистыми краями и склонившимися к воде засохшими деревьями
Хайа улаҕатынааҕы кыараҕас дүөдэ уҥуоруттан саҕаланан барар халыҥ тыа …… дьиппинийэ барыйан турар. Амма Аччыгыйа
Тыа иһинээҕи төгүрүк хомустаах дүөдэҕэ тыһы чыккымай маатыргыыра. В. Протодьяконов
Суола арыт хараҥа ойууру ортотунан киирэн түҥкэтэх дүөдэ сирдэринэн ааһыталыыр. Н. Якутскай
ср. тув. диал., алт. дөт, дөөт 'болотистое место в лесу с озерками'. Тэҥн. тыымпы, маар

Еще переводы:

чоҥулах

чоҥулах (Якутский → Якутский)

көр чоҥолох
Үгүс ахсааннаах эргэ чоҥулах, кыракый бааһыналар үгүстэрэ. АГГ СТК
Илин диэки …… тыаларын саҕаларыттан уулаах икки чоҥулах дүөдэлэр бааллар. БИГ ӨҮөС

буойулун

буойулун (Якутский → Якутский)

буой диэнтэн атын
туһ. Буруйун-сэмэтин иннигэр Буойуллуох тустаах диэннэр, Аан дархан андаҕары Андаҕайбыттара эбитэ үһү. П. Ойуунускай
Дүөдэ дириҥ, быста турар сыырдааҕа, ол иһин улахан киһитэ суох кыра оҕолор манна сөтүөлүүллэрэ буойуллара. «ХС»

быттык-хоннох

быттык-хоннох (Якутский → Якутский)

көр быттык
Саха киһитэ оттуур хас дүөдэни, маары, от үрэҕи, сыһыы, хонуу бары быттыгын-хонноҕун, хас талах төрдүн барытын ааттыыр. Багдарыын Сүлбэ
[Бүлүүм] Быттыгыттан-хонноҕуттан Быйаҥ уута өрө анньыа, Намылыйар таһааҕыттан Тайҕа тыабыт, сыһыы хамсыа. М. Тимофеев

өбүгэлээх

өбүгэлээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Төрдүлээх-силистээх, тардыылаах (киһи туһунан). ☉ Имеющий предка, родоначальника. Кини уус өбүгэлээх. Биллэр-көстөр өбүгэлээх
□ Былыр Чочоо диэн күүстээх-уохтаах, сут-кураан дьылга сүгэһэрдээх сылдьан дүөдэ, лааҥкы отун илиитинэн үргээн, сүөһүлэрин сыл таһаарар эмээхсин өбүгэлээх эбиппит. «ХС»

төгүрүтүн

төгүрүтүн (Якутский → Якутский)

төгүрүт 1 диэнтэн бэй
туһ. Былыр саас үйэ тухары Саха оҕонньотторо, Төһөлөөх эмэ сыра күүһүнэн Төҥүргэс тулатын чүөччэрдээн, Уйан баһымньы биитинэн Улуу буору күөргэллээн — Дүөдэ кытыытыгар Түөн оннун саҕаны төгүрүтүнэллэрэ. С. Васильев

балыктаах

балыктаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Балык баайдаах. ☉ Богатый рыбой, рыбный
Бу дойду өрүстэрэ уонна күөллэрэ бараммат балыктаахтар. И. Данилов
Мин аҕабыныын сыа балыктаах, эмис күстэхтээх, майаҕастаах туора үрэҕи сэтиринэн быһан, туу укпуппут. Н. Якутскай
Тымныытыттан дуу, эбэтэр уутун састаабыттан дуу, дүөдэҕэ ханнык да үөн үөскээбэт, ол эрээри балыктаах. Далан

бырыынчыктаа

бырыынчыктаа (Якутский → Якутский)

көр бириинчиктээ
Саха киһитэ Оттуур хас дүөдэни, маары, сыһыы, хонуу бары быттыгын-хонноҕун. Ол сиэринэн ити сирдэрин барыларын бырыынчыктаан, ииспэрэйдээн ааттаталыыр. Багдарыын Сүлбэ
Эйигин наһаа иҥэн-тоҥон, ону ааһан олус бырыынчыктаан, хасыһан үлэлиир, түмүгэр сорохтору өһүргэтэлээн эрэр дииллэр ээ. Р. Баҕатаайыскай

дэбилит

дэбилит (Якутский → Якутский)

дэбилий диэнтэн дьаһ
туһ. Сорох дьон эти (буолан баран ынах эрэ этин) дьиэлэригэр эттээн биллиргэппит, күөскэ уган дэбилиппит эрэ буоллахтарына, оччо киилэ эккэ тиксибиппит диэн суоттааччылар. И. Аргунов
Күрэх былдьаһыктаах сайыҥҥы күн уһун кыһыны уйгунан дэбилитэрин этинэн-хаанынан билбит эрэ киһи итинник умсугуйан үлэлиир ини. С. Федотов
Кыргыттар чугастааҕы дүөдэттэн биэдэрэлэргэ уу баһан дэбилитэн аҕаллылар. «ХС»
Борохуот сүүрүгү өрө устан дэбилитэн иһэр. «ББ»

дьэп-

дьэп- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр формата, дьэ- диэн саҕаланар олохторго сыстар: дьэп-дьэҥкир, дьэп-дьэргэҥнэс. ☉ Препозитивная усилительная форма прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слога дьэ: дьэп-дьэҥкир 'очень прозрачный', дьэп-дьэргэҥнэс 'сильно мелькающий, мерцающий'
[Дүөдэ] уута ып-ыраас, дьэп-дьэҥкир. Далан
Улахан, дьэп-дьэҥкир харахтара кэҥээн, төгүрүйэн ылаллар. Н. Заболоцкай
Хаар түһэн намылытан эрэр. Түннүгүнэн таһырдьаны көрдөххө, биир кэм дьэпдьэргэҥнэс буолла. П. Аввакумов

кубарыс

кубарыс (Якутский → Якутский)

кубарый диэнтэн холб. туһ. [Күкүр уус:] Пахай, бу эһиги бары кубарыһа хаппыт баҕайыларгыт, бары атыттаргыт. Суорун Омоллоон
Былыр үйэтээҕи өлбүт күтүр улахан кыыллар бүлтэс уҥуохтара быган туралларын курдук кубарыспыт мастардаах тыымпылар, дүөдэлэр кэлитэлээтилэр. Н. Якутскай
Онтон-мантан кубарыспыт баҕаналар, киирбит киһини атыҥыраабыт курдук, суоһуран тураллар. Н. Заболоцкай