ежегодно, каждый год; бу ынах сыллата төрүүр эта корова телится ежегодно; кинилэр сыллата бириэмийэ ылаллар они ежегодно получают премию; биһиги сыллата үчүгэй үүнүүнү ылабыт мы ежегодно получаем хороший урожай.

разг. сотнями; кинилэр сыл аайы сүүстүүнэн тииҥи өлөрөллөр они ежегодно добывают сотни белок.

послелог, упр. осн. п. каждый; дьиэ ахсын в каждом доме; күн ахсын каждый день; сыл ахсын ежегодно; киһи ахсын эт = сказать каждому человеку; иһит ахсын кут = налить в каждую посуду.

годовой, годичный, ежегодный; колхоз сыллааҕы дохуота годовой доход колхоза; сыллааҕы былаан аһара толорулунна годовой план перевыполнен; төрүөх сыллааҕы тахсыыта ежегодный приплод молодняка; сыллааҕы уоппуска годичный отпуск.

год; ордук хонуктаах сыл високосный год; төгүрүк сыл круглый год; сэрии сыллара годы войны; сүүс сыл сто лет; столетие; сыл устатыгар в течение года; сыл аайы ежегодно; сылы сыллата из года в год; сылтан сыл аайы год от году # сыл таҕыс = перезимовать.

аат., эргэр. Нэһилиэк иһинэн от үүнүүтүн көрүү (сыл аайы кэриэтэ буолара, ордук кураан сылларга). ☉ Ежегодный осмотр покосов внутри наслега с целью определения травостоя. Нэһилиэк ходуһатын бүтүннүүтүгэр бэбиэркэ оҥорбуттара

I. послелог, упр. дат., направ. и местн. п. каждый; каждому; в каждом; на каждом; еже=; киһи аайы каждому человеку; дьиэ аайы в каждом доме; кини күн аайы кэлэр он приходит каждый день; сыл аайы каждый год, ежегодно; 2. частица, выражает пренебрежение, игнорирование: ити аайы кыыһыраҕын дуу ? неужели ты сердишься из-за такого пустяка?; 3. союз по мере того, как; каждый раз, как; каждый раз, когда; кэллэҕин аайы , кини суох буолар каждый раз, когда он приходит, его не бывает; кэпсэтэн истэхтэрин аайы киһитэ улам сөбүлэһэн истэ по мере того, как они разговаривали, собеседник постепенно стал соглашаться с ним.

1. послелог, упр. осн. п. словно, подобно, вроде, как, будто; почти как; балык кэриэтэ словно рыба; оонньуу кэриэтэ санаабытым я посчитал (это) за шутку, я счёл это шуткой; ини-бии кэриэтэ олорбуттара они жили как братья; тулаайах кэриэтэ улааппытым я вырос как сирота; тыл кымньыы кэриэтэ погов. молва словно плеть; 2. в роли частицы приблизит, почти; мэлдьи кэриэтэ почти всегда; күүстэринэн кэриэтэ почти насильно; сынньаммакка кэриэтэ үлэлээтим я работал почти без отдыха; күнү быһа кэриэтэ почти целый день; сыллата кэриэтэ почти ежегодно; 3. в роли сравн. союза подобно, словно, будто, как; чем..., лучше; саас саҥа кэлбит тураах кэриэтэ , ырааҕынан сылдьар он держится поодаль, подобно весенней, только что прилетевшей вороне; өстөөххө бэриниэх кэриэтэ , өлбүт ордук лучше умереть, чем сдаться врагу; этэрим кэриэтэ эттэхпинэ, маннык если я подсказал, то значит сказал (за тебя — говорится тому, кто не может отгадать загадку; после этого следует наводящая подсказка); кини сымы-йалыан кэриэтэ , хара тураах маҥхайыа скорее чёрная ворона побелеет, чем он неправду скажет.

сыһ. Сыл ахсын, сыл аайы. ☉ Ежегодно, каждый год
Урут «ыраахтааҕы суолун харчыта» диэн сыллата аайы түһээн кэлэрэ. Н. Якутскай
Байбал сыллата аайы баай Баһылайга хамнаска киирэн, сааскы Ньукуолунтан күһүҥҥү Бокуруопка диэри үлэлиир идэлээх. Күндэ
[Эһэ] сыллата болбуктаны силистэри-мутуктары логлу тардан аҕалан, арҕаҕын аанын бүөлүүр. И. Федосеев

туохт. Уоххун сүтэр, үүнүүнү биэрбэт буол (сынньаппакка сыл аайы биир культураны ыһар бааһына туһунан). ☉ Терять, уменьшать плодородие (о пашне, на к-рой ежегодно сеют одну и ту же культуру)
Биһиги оҕонньотторбут: «Быыбаккатыйда, ону тэҥинэн тураҥ буордаах алаастарга бурдукпутун ыһар буоламмыт, ордук курааны тулуйбат, үүнүүнү ылбат буоллубут», — диэн дьиэлэригэр бэрт үгүстүк кэпсэтэллэр. М. Доҕордуурап
Сааскы хорутууга почватын уоҕа кыратык тахсыбыт — быыбаккатыйбатах, сыыс отторо суох, соторутааҕыта уоҕурдуллубут — бастыҥ учаастактар ананыллыахтаахтар. САССР КТК