Якутские буквы:

Русский → Якутский

естественно

  1. нареч. буолуохтааҕын курдук; он держится естественно кини буолуохтааҕын курдук туттунар; 2. в знач. вводн. ел. (конечно) биллэн турар; естественно, он согласился биллэн турар, кини сөбүлэстэ.

естественный

прил
айылҕаҕа сыһыаннаах. Естественные богатства - айылҕа баайдара

естественный

прил. 1. (относящийся к природе) айылҕа; естественные богатства Якутии Саха сирин айылҕатын баайдара; 2. (обусловленный законами природы) бэйэтин дьаа-латынаи, айылҕатынан; естественная смерть бэйэ дьаалатынан өлүү, кырдьан өлүү; 3. (прирождённый) айылҕаттан, төрүт; естественный цвет лица сирэй айылҕаттан өҥө; 4. (обыкновенный, нормальный) тустаах, сиэрдээх, буолуохтаах; естественный путь развития сайдыы тустаах суола; естественный вывод сиэрдээх түмүк; 5. (непринуждённый) бэйэ быһыытынан; естественная поза бэйэ быһыытынан туттуу; # естественный отбор биол. айылҕа сүүмэрдээһинэ.

Еще переводы:

отбор

отбор (Русский → Якутский)

м.. (действие) талыы, сүүмэрдээһин; 2. биол. сүүмэрдээһин; естественный отбор айылҕа сүүмэрдээһинэ.

непосредственный

непосредственный (Русский → Якутский)

прил. 1. быһаччы, быһаччы сыһыаннаах; непосредственный начальник быһаччы начальник; 2. (естественный) быһаччы (майгылаах), судургу; непосредственная натура быһаччы майгы.

природный

природный (Русский → Якутский)

прил. 1. (естественный) айылҕа; природные богатства айылҕа баайдара; 2. (врождённый) айылҕаттан (баар), төрүт, төрүөҕүттэн (баар); природный талант төрүт талаан; природный недостаток төрүөҕүттэн итэҕэһэ.

стихийный

стихийный (Русский → Якутский)

прил. 1. стихийнэй, айылҕа; стихийное бедствие айылҕа быһылаана; 2. (естественный) стихийнэй, тутулуга суох; стихийный характер экономических законов экономическай сокуоннар стихийнэй харак-тердара; 3. (неорганизованный) стихийнэй, тэриллиитэ суох; стихийное рабочее движение стихийнэй рабочай хамсааһын.

преграда

преграда (Русский → Якутский)

ж. мэһэй, харгыс; естественная преграда айылҕаҕа баар мэһэй.

водоём

водоём (Русский → Якутский)

м. уу, уу түөлбэтэ; естественные водоёмы айылҕаттан уу түөлбэлэрэ.

бүөлээ=

бүөлээ= (Якутский → Русский)

1) закупоривать, затыкать; бытыылканы бүөлээ = закупорить бутылку; айаҕын бүөлээ = прям., перен. заткнуть рот; 2) загораживать; үрэҕи бүөлээ = запрудить речку; суолун бүөлээ = загородить кому-л. путь; күнү-ыйы бүөлээ = загородить свет (естественный); хара оҕус суолун үрүҥ оҕус бүөлүүр үһү загадка дорогу, прокладываемую чёрным быком, загораживает белый бык (саптаах иннэ иголка с ниткой).

көнньүнэн

көнньүнэн (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Ыран-дьүдьэйэн, туһаҕа турбат буолан (өл — сүөһү, кыыл туһунан). ☉ Не будучи здоровым, полезным, отощав до предела (издыхать — о животном)
Аҕыйах рационунан аһылыктаммыт кыыл оҕолоро оккураҥ буолаллар, үксүгэр көнньүнэн өлөллөр. КИиКСА
Кыһыҥҥы ыйдарга сүөһү туһата суох көнньүнэн өлүүтэ урукку сыллардааҕар лаппа аҕыйаата. «Кыым»
Сылгы көнньүнэн өлүүтэ элбэх, кулуну ылыы олус намыһах, төрүүр-ууһуур биэлэр ахсааннара аҕыйах. «ХС»
2. Киһиттэн тутулуга суох, бэйэтэ, санаатынан. ☉ Произвольно, естественно
Кыһын диэни билбэт, эргиччи сайын дойдутугар үүнээйи сылга хаста да үүнэр. Маннык дойдуга, үүнээйи көрүүгэхарайыыга олус наадыйбакка көнньүнэн үүнэр сиригэр, сир ырайыгар, киһи хайдах да куһаҕаннык олоруох туһа суохха дылы. Далан
Ньирэй ымсыырбыт хараҕар Ийэтин минньигэс үүтэ Ойуулаах ыаҕайа айаҕар Көнньүнэн күүгэннии сүүрдэ. С. Данилов
Куйаас да куйаас дьыл. Сир көнньүнэн эрэ умайан барбатаҕа. «ХС»

сүөкэн=

сүөкэн= (Якутский → Русский)

страд. от сүөкээ = 1) опорожняться, быть опорожненным; выливаться; быть вылитым; иһит сүөкэннэ посуда опорожнилась; уһааттаах уу сүөкэммит вода вылилась из бочки; 2) выгружаться, разгружаться, быть выгруженным, разгруженным; сыарҕалаах от сүөкэммит воз с сеном разгружен; 3) перен. разг. отправлять естественную надобность, оправляться.

богатство

богатство (Русский → Якутский)

с. 1. баай; 2. богатства мн. баай; естественные богатства СССР неисчислимы ССРС айылҕатын баайа ситэн ааҕыллыбат элбэх; 3. (обилие) өлгөмө, быйаҥа; 4. (великолепие) талбата, үтүөкэнэ, эгэлгэтэ; богатство красок өҥүн эгэлгэтэ.