I несов. см. задеть.

сов. кого-что 1. иилэн ыл, иҥиннэр; зацепить багром баҕыырынан иилэн ыл; 2. за что (задеть) таарый; 3. перен. разг. таарый, тыыт.

сов. 1. что (зацепить чем-л.) анныттан ыл, баһан ыл, иилэн ыл; 2. кого, перен. (задеть) таарый, хаарый, хомуруй; поддеть кого-л. в разговоре кими эмэ кэпеэтии-гэр кыбытан хаарый.

сов. разг. 1. (не встретиться) хардарыс, ааһыс; мы с ним разминулись биһиги кинини кытта хардарсан хааллыбыт; 2. (при встрече не задеть) ааһыс; дорожка узенькая, разминуться нельзя кыараҕас баҕайы суол, киһи кыайан ааһыспат.

сов. 1. кого-что (коснуться) таарый; пуля затронула кость буулдьа уҥуоҕун таарыйбыт; 2. кого-что, перен. (задеть) таарый; затронуть чьи-л. интересы ким эмэ интэриэһин таарый; 3. что, перен. (остановиться на чём-л. в разговоре и т. п.) таарый, ахтан аас; затронуть вопрос боппуруоһу таарый.

ж. струна (музыкаҕа); нервы у меня натянуты как струны нервэлэрим струна кур-дук тыҥаатылар; # слабая струна кого-л. майгытын уйан өттө, уйан сирэ; держать в струне кого-л. кытаанахтык тут; тронуть (или задеть) чувствительную струну кого-л. кэбирэх сирин таарый (ордук долгутар, аймыыр боппуруоһун).

туохт. Дук гын, дугус гын, туохха эмэ илиигин тириэрт. ☉ Слегка коснуться кого-чего-л., задеть рукой кого-что-л.
Сылгы баһын саҕа баһымньынан аргыый садьыс гынан, суон силистэри быта курдук быһа охсор. Болот Боотур
Дариир дэлэҕэ да күүһүнэн аатырыа дуо. Уҥа илиитин тоҕоноҕо токуруйбакка, ол курдук ууммут илиитинэн уҥа диэки эмискэ садьыс гыммытыгар, эһэ тэмтэрийэн тииккэ көхсүнэн бүтэҥитик сааллыбыт. А. Кривошапкин (тылб.)

туохт. Туох эмэ үчүгэйинэн, кэрэнэн киһини үөрт, санаатын көнньүөрт, астыннар. ☉ Тронуть, взволновать кого-л., дойти до сердца, задеть за живое
М и н э м и э а а с п ы т к э р э к ү н н э р, кэлэр кэскиллэр тустарынан үтүө санаанан тобураабыт сүрэхпин манньытабын, ахтылҕаммын таһаарабын. Т. Сметанин
Чуут ыраах Бетховен сүрэҕи манньытар, Муусука санньыара долгурар Ыйдаҥа сыдьаайар, ыллаһар. А. Абаҕыыныскай
Сааскы салгын, тиллэн эрэр айылҕа — ити барыта санааны-оноону манньытара, өйү инники кэмҥэ илдьэрэ. «Кыым»

туохт. Кими-тугу эмэ аанньа ахтыма, бэйэҕиттэн намыһахтык санаа, бэйэҕэр тэҥнээмэ. ☉ Пренебрегать кем-л., считать ниже себя, унижать кого-л. [Сайсары] баҕайы мүөттээх-саакырдаах таҕыстаҕын көр
Ити тухары сэниирэ итиччэ. Суорун Омоллоон
Киһини хаһан да сэнээбэт куолу, онтон ордук куһаҕан суох. Н. Заболоцкай
Үгүс саллааттар Киргиэлэйи кырата, дьарамайа бэрдин иһин, сэнии көрөллөрө соҕотохто уурайда. «ХС»
♦ Сэнээбиккиттэн тотуоҥ — кимитугу да улахаҥҥа уурбаккыттан кэлин кэмсиниэҥ, кэһэйиэҥ. ☉ Пожалеешь о том, что пренебрегал кем-л., относился свысока к кому-л.
Сэнээбиккиттэн тотуоҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй
ср. ДТС йеникле ‘пренебрегать’, казах. диал. шене ‘унизить, задеть, оскорбить колкими словами’

туохт.
1. Кими, тугу эрэ кыратык хамсат, даҕайан ыл. ☉ Прикасаться, притрагиваться к кому-чему-л.
Оһоҕостоох дьахтар булт тэрилин таарыйыа да, атыллыа да суохтаах. Болот Боотур
«Киһи таарыйдаҕын аайы дьигиҥнээн түһэн, адьас дикарка буолан эрэбин быһыылаах», — диэн кыыс бэйэтин сэмэлэнэ санаабыта. Н. Лугинов
«Холбос» [тэрилтэ аата] киһитэ өттүгэр баар бэстилиэтин тарбахтарын төбөтүнэн таарыйан аһарда. И. Никифоров
2. Атын соруктаах ханна эрэ ааһан иһэн сырыт, сылдьан аас. ☉ Заехать куда-л., заглянуть мимоходом, по пути
Мунньахха баран иһэн, бу оҕо тахсыбыт сураҕын истэн, көрөөрү таарыйдым. А. Софронов
Кытыл үрдүгэр ханнык эмэ томтор, үрдүк сир баар буоллар, кырса ону таарыйбакка ааспат. Н. Якутскай
Биһиги тахсар холкуоспут массыыната бүгүн киирэр үһү. Ону Таарыйдыннар диэн эттим. С. Ефремов
3. Туох эмэ туһунан кэпсиир, саҥарар түгэҥҥэ сыһыаран атыны эт, ахтан аһар. ☉ При разговоре коснуться кого-чего-л. мимоходом, кстати
Хатан-чаҕаан тылынан Кулаак кутуругун Силтэһини …… Хабыр-хабырдык таарыйан Хаарыйталаан ыллылар. С. Васильев
Сүөһү иитиитин таарыйдахха, тыа хаһаайыстыбатын бу ордук хаалыылаах салаатыгар кэнники сылларга боччумнаах сыҕарыйыылар таҕыстылар. ПАК
Берг …… Австрияны кытта сэриилэһии боппуруоһун таарыйбытынан барда. Л. Толстой (тылб.)
4. көсп. Киһи дууһатын тыытар, санаатын долгутар гына саҥар, эт. ☉ Взволновать, задеть кого-л. за живое словами, упрёками
Катя уһуннук бодоруһан, эрин ханнык уйан миэстэтин таарыйан хамсатарын [тылын иһитиннэрэрин, үлэлэтэрин] билэр. Далан
Айдар Быстахов тыллара барыларын таарыйда, Сорох сөбүлээн, сорох утаран күйгүөрэ түстүлэр. Н. Лугинов
Балагыай сэмэлээһинэ кинини эмиэ улаханнык таарыйбыта. Д. Таас
ср. кирг. даары ‘коснуться, слегка задеть’, ног. дары ‘задевать’