разг. 1) законный; туһааннаах эрим мой законный муж; 2) настоящий, истинный; туһааннаах доҕор настоящий друг.

законный; сокуоннай кэргэннээх разг. а) она имеет законного мужа; б) он имеет законную жену # сокуоннай саас совершеннолетие.

1) имеющий шапку, носящий шапку, в...шапке; 2) венчанный; бэргэһэлээх ойох уст. законная жена; бэргэһэтэ суох не венчанный.

I
даҕ., итэҕ. Үөһээттэн айдарыылаах, Дьылҕа Тойон Хаантан оҥоһуулаах, аналлаах. ☉ Имеющий предназначение, предопределение, предписание (от божеств)
Дьылҕаттан ыйаахтаах этим. ПЭК СЯЯ
Мин даҕаны Одун биистэн оҥоруулаах, Чыҥыс Хаантан ыйаахтаах киһибин. Ньургун Боотур
Дьылҕа Хаантан ыйаахтаах булчут үһү. Амма Аччыгыйа
Иччилээх түүллээх дьон айылҕаттан айдарыылаах, үөһээттэн ыйаахтаах буолаллар эбит. БРИ ТТ
II
даҕ. Атын буолбатах, дьиҥнээх. ☉ Подлинный, настоящий, законный. Миигин оҕо эрдэхпиттэн Кулай диэн ыҥыраллар да, ыйаахтаах аатым Ньукулай диэн ээ
□ Ыйаахтаах оскуолаттан тэйиччи быыкаайык эргэ дьиэни биэрдилэр, иккис кылааһы анаатылар
Туспа буруо таһааран, ыал буоллум. Амма Аччыгыйа
[Быыбарынай:] Бүөлэн, үөдэн уола. Киэбириэм эһигинньиктэргэ. Миигин ыйаахтаах ыстаарыста гыныахтара, оччоҕо өссө көрөнбилэн иһиллиэ, билигин барбах уһуга эрэ. Н. Түгүнүүрэп

даҕ.
1. Сокуоҥҥа сөп түбэһэр, эппиэттиир. ☉ Соответствующий закону, законный
Сир сокуоннай баһылыктарыгар төннөр. Амма Аччыгыйа
Кэргэннии буолуу аҕабыыт бэргэһэлээтэҕинэ эрэ сокуоннай диэн ааҕыллара. В. Протодьяконов
«Бу докумуон сокуоннай күүһэ суох», — дии-дии Буут Уйбаанабыс биһиги диэки ньылас гынна. Н. Габышев
2. Олохтоох, сөптөөх, оруннаах. ☉ Обоснованный, правильный, справедливый
Биһиги үгүс эдэр ааптардарбыт кырдьаҕас саха поэттарыттан көмөнү күүтэллэрэ сокуоннай. «ХС»
Туоскун эбиитин бүрүкүрээккэ кубулуйар. Дьонтон тэйэр. Оннук киһи соҕотохсуйара сокуоннай. «ХС»
◊ Сокуоннай саас — киһи эт-хаан, өй-санаа өттүнэн ситэн гражданин быраабын ылар сааһа. ☉ Совершеннолетие
Сокуоннай саастарын туолбут эр дьон, дьахтар …… сууту таларга, суукка талылларга бары биир тэҥ бырааптаахтар. П. Ойуунускай
Эдэр үлэһит саҥа сокуоннай сааһын туолан быыбарга кыттар гражданскай бырааптанна. «Кыым»
Эһиги оҕоҕут быйыл үөрэҕин бүтэрэр, биһиги да кыыспыт сокуоннай сааһын ситтэ. «ХС»

сов. что 1. (придать законченную внешнюю форму) оҥор, ситэрэн оҥор; оформить стенгазету эркин хаһыатын ситэрэн оҥор; 2. (придать законную силу) оҥор, сокуоннай күүһүгэр киллэр; оформить договор дуогабары оҥор, дуогабары сокуоннай күүһүгэр киллэр; 3. (напр. на работу) оҥор, дьыалатын оҥор.