с. 1. (нарушение порядка) булкуллуу, уолуйуу, аймалҕан; внести замешательство булкуллууну таһаар; 2. (смущение, растерянность) уолуйуу, кыбыстыы; прийти в замешательство уолуйан хаал; в замешательстве уолуйуу бөҕөнөн, түҥ-таҥ буолан.
Русский → Якутский
замешательство
Еще переводы:
мун-тэн= (Якутский → Русский)
теряться, приходить в замешательство.
эймэн= (Якутский → Русский)
смешаться, прийти в замешательство, смутиться.
смятение (Русский → Якутский)
с. 1. (сильное волнение, замешательство) уолуһуйуу, айманыы, ыксааһын; о" ушёл в смятении кини уолуһуйан барда; 2. (паника, растерянность) уолуйуу, айманыы; вызвать смятение в рядах противника өстөөх кэккэтигэр уолуйууну таһаар.
бутумахтан (Якутский → Якутский)
туохт. Туох эмэ соһуччу, эмискэ буолбутуттан өмүтүн, бутулун. ☉ Прийти в замешательство, смятение (от неожиданности)
«Оттон туох диэн... туох диэн...» — Маайыс быһааран эппэккэ бутумахтанна. В. Протодьяконов
[Хабыыча] Туллукчаана эмискэ көрсүбүтүттэн, кыыс соһуччу тылыттан, букатын өмүттэн, ыксаан хаалла, үөрүүтүттэн бутумахтанан ылла. «ХС»
бутумахтас (Якутский → Якутский)
туохт. Ыһылын, булкулун, баар бэрээдэккин сүтэр. ☉ Нарушить порядок чего-л., прийти в замешательство, расстройство
Кинигэ строкалара өрө-таҥнары бутумахтаһан бардахтарына, сүүһүнэн баттыы түһэн, нухарыйа охсон ылар. Амма Аччыгыйа
Атыыр үөрүн, балачча өр бутумахтаһан, ходуһаттан таһаарбыттара. С. Дадаскинов
замяться (Русский → Якутский)
сов. разг. 1. (остановиться в замешательстве) сабыстан хаал, мух-мах буол; 2. (сбиться в разговоре) тохтоон хаал, иҥнэн хаал.
уолуһуй (Якутский → Якутский)
туохт. Ыксаллаах түгэҥҥэ соһуйан, куттанан, уолуйан хаал. ☉ Растеряться, оторопеть, прийти в замешательство, опешить в какой-л. ситуации
Сараапап, уол кэлэн иһэрин урут истибит буолан, онно уолуһуйбат. Н. Якутскай
Суонда, тэбиэлээтиҥ, баттахтаатыҥ диэн уолуһуйбакка, аа-дьуо таҥнан барда. Софр. Данилов
Дьиэлээх тойон уолуһуйбатах курдук, сыалаах этин кытта астаһар. И. Федосеев
мух-мах (Якутский → Якутский)
мух-мах бар (буол) — туохтан эмэ өмүттэн, уолуйан этиэххин да кыайан эппэт курдук симитин, кыбыһын. ☉ Прийти в замешательство, смутиться, растеряться, не найти что сказать в ответ
Этэн испит санаатын сатаан эппэккэ, мух-мах буолла. Амма Аччыгыйа
Яков итинник боппуруоһу күүппэтэх буолан мух-мах барда. Н. З аболоцкай. Даарыйа мух-мах соҕус буолла, сүрэҕэр-быарыгар туох мунчаарыылааҕын тоҕо сүөкүөн кэрэйдэ. У. Нуолур
ср. маньчж. мук мак сэмэ ‘упорно, упрямо, с настойчивостью’
иэх-маах (Якутский → Якутский)
сыһ. Араастаан мунньаҥнатан. ☉ Всячески кривляясь, изгибаясь; криво, косо (делать что-л.)
«Тыҥырах» [ыт аата], үтүө сарсыарданан эҕэрдэлээбит курдук, кутуругун иэх-маах куймаҥнатта уонна уун-утары хааман кэлэн, иччитин сыллаан көрдө. И. Никифоров
Федот Кононович сүөргүлээбиттии мүчүйэн ылар, уоһун иэхмаах туттар. «ХС»
♦ Иэх-маах буол - тугу гынаргын билбэккэ мух-мах буол; дөйбүт курдук буол. ☉ Теряться, приходить в замешательство, в растерянность (соотв. сбиваться с толку), не знать, что говорить и что делать
Ыгыллан, тыыммытын кыайан ылбакка иэх-маах буоллубут, харахпыт ирим-дьирим буолла. И. Данилов. Иэх-маах дэппэккэ - элбэҕи, ону-маны саҥарпакка. ☉ соотв. без лишних слов
Маршал мин диэки эргиллэ түстэ уонна иэх-маах дэппэккэ, миигин эмиэ бэйэтигэр эпсэри тарта. А. Данилов
мун-тэн (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Баран иһэр суол гун сүтэрэн эрэйдэн, туора-маары айан наа (киһи мунуо да суоҕар). ☉ Блуждать, сбиваться с пути
Бэрт сиһилии ыйдаран баран, уончата мунан-тэнэн, үксүн сатыы саллырҕайдаан, кини университет дьиэтин син булла. Амма Аччыгыйа
Доҕор хараҕа мунантэнэн суол көрдүүрбэр Сулус буолан сырдыырга дылы. Л. Попов
Барбыт сиригэр син сыылларан тиийэр, мунартэнэр диэни билбэт. Н. Габышев
2. көсп. Туохха эмэ ыарырҕатан, хайдах быһаарыныаххын булума. ☉ Теряться, приходить в замешательство
Мунатэнэ, абалана турдахпына Эрдэлиирим бу тиийэн кэллэ эбээт. Амма Аччыгыйа
Хас суруйааччы литератураҕа т у с - т у һ у н а н н ы к к и и р э р. С о р о х у у н ь у у лдьаҕай суруйуулартан саҕалаан, бэрт өр эрэйдэнэн, мунан-тэнэн баран, сыыйа анал суолун булунар. Софр. Данилов
Ити курдук мунан-тэнэн, балачча өр саҥата суох буугунаһан бүк түһэн олордулар. П. Филиппов