1) профессия, специальность, занятие; учуутал идэтэ профессия учителя; идэтинэн үлэлиир он работает по специальности; идэни баһылаа = овладеть какой-л. профессией; 2) способность, склонность к чему-л.; привычка; куһаҕан идэ дурная привычка, порок; идэ гын = (или оҥоһун =) превратить в постоянное занятие, сделать привычкой что-л.

n. occupation, profession, specialty

1. аат.
2. Киһи үлэлиир үлэтин көрүҥэ. ☉ Основной род занятий, трудовой деятельности человека, профессия
   Микиитэ учуутал идэтин олус таптаата. Амма Аччыгыйа
   Кини урукку идэтэ мас ууһа. Н. Заболоцкай
   Типографияҕа наборщик идэтигэр үөрэттэрэ биэрбитэ. С. Ефремов
3. Үөрүйэх, үгэс; дьарык. ☉ Привычка, обычай; занятие
   Сотору-сотору «мхһы», «мхһы» дии олорор, эмиэ тугун идэтэ буолла. Болот Боотур
   Ыраахтааҕы баарына тэриллэн хаалбыт куһаҕан идэ [хаарты оонньуута] норуот өйүн-санаатын буорту гыммыта хайдах туран эрэн, сэбиэскэй былаас сураҕын истээт, суох буолуой. Эрилик Эристиин
   Саха борбуйун уйда да тустубутунан барар - идэтэ. «ХС»
4. Куһаҕан кэмэлдьи, дьаллык. ☉ Порок, дурная привычка
   Илдьэ барар идэм, кытта төрөөбүт кыдьыгым, бииргэ кэлбит мэнигим (өс хоһ.). Сатаан сыаналаабаттар диэн хара балайдык балыйсар олус куһаҕан, быста нэгэй идэ. Эрилик Эристиин
   Кууһума киниэхэ сылдьан уорар идэҕэ үөрэммитин бэйэтэ да билиминэ хаалбыта. Н. Павлов
5. сыһыан т. суолт. Куолутунан, үгэһинэн (тард. ситимигэр тут. түһүк ф-гар). ☉ По привычке, по обыкновению
   Чыычаах, идэтинэн, дьиэтин иһигэр көҥүл күүлэйдиир. Күндэ
   Дьиэ кэргэнэ били балыктарын буһаран сыа, саламаат курдук сиэн-аһаан баран, идэлэринэн, лэппиэскэ оҕолоох чэй истилэр. Күндэ
   Ыстааптан тахсан баран Шагуров, идэтинэн, гимнастеркатын тэллэҕин аллара баттаата, түөһүн мэтэттэ. Т. Сметанин
   ср. п.-монг. идэ 'удаль, сила, энергия; ловкость, умение'