Якутские буквы:

Якутский → Русский

илэ-чахчы

см. илэ-бааччы .

Якутский → Якутский

илэ-чахчы

көр илэ бааччы
Икки ааттаах ойуун олорор сирдэрэ чугаһаабыта илэ-чахчы биллэн барда. Н. Якутскай
Тыа сиригэр ыалга киирдэх аайы, олох көммүтэ илэ-чахчы харахха быраҕыллар. Ф. Софронов
Тыл көмөтүнэн бу курдук киһи хараҕар илэ-чахчы нэлэс гынан арылла түһэр муора улуу көстүүтүн ойуулааһын суруйааччыга эрэ кыайтарбат суол. Эрчимэн

Еще переводы:

эҕэрдэлэт

эҕэрдэлэт (Якутский → Якутский)

эҕэрдэлээ диэнтэн дьаһ
туһ. Ийэ сир иччитин Эргитэ этэн Илэ-чахчы Эҕэрдэлэтэргэ этиммитим. А. Софронов

кэмчиэр

кэмчиэр (Якутский → Якутский)

көр кэмчиэрий
Кэмчиэрэбин, илэ-чахчы, Эйигинниин көрсөрбүттэн. Күннүк Уурастыырап
Ким билиэй, Кэмчиэрэн дуу, хайаан, Кэрэттэн маппыппын. С. Тимофеев

иллэһии

иллэһии (Якутский → Якутский)

иллэс диэнтэн хай
аата. Иллэһиилэрэ төһө өр барар?  Иллэһиилиин, этиһиилиин Илэ-чахчы хата биирбит. Күннүк Уурастыырап
Иллэһии, таптаһыы... Этиһии, охсуһуу... Син бэлиэ, син астык Суоллары ааспыппын. С. Данилов

эгэлгэтийии

эгэлгэтийии (Якутский → Якутский)

эгэлгэтий диэнтэн хай
аата. Норуоттар чулуу уусуран суруйууларын уопуттарын билсии — айымньы пуорма, маастарыстыба өттүнэн эгэлгэтийиитигэр көдьүүстээҕэ литература устуоруйатыттан илэ-чахчы көстөр. «ХС»

иэйиэхсит

иэйиэхсит (Якутский → Якутский)

көр иэйэхсит
Айыллыбыт аан ийэ дайдыбар ийэ киин сирбэр иэйиэхсит эҕэрдэтин курдук эрийэн кэлиэм, эйэлээҕим. Саха нар. ыр. II
Илэ-чахчы иэйиэхсит ийэ эҥээрдэспит Эйэҕэс санаалааҕа Эн баар эбиккин. А. Софронов
Адьархайыҥ аччаатын, Иэйэхситин эҥээрдэстин, Эҕэрдэҥ элбээтин!.. П. Ойуунускай

көлөһүннэтээччи

көлөһүннэтээччи (Якутский → Якутский)

аат. Батталга сылдьааччы. ☉ Тот, кого эксплуатируют, угнетают, бесправный
Көлөһүннээччилэр уонна көлөһүннэтээччилэр интэриэстэрэ утарыта турсаллар итиэннэ эйэлэһиэхтэрин сатаммат. ДИМ
Хас өрөбөлүүссүйэ барыта, судаарыстыбаннай аппарааты үрэйэн …… баттаммыт кылаас итинник саҥа тэрилтэни, көлөһүннээччилэргэ туһалаабакка, көлөһүннэтээччилэргэ туһалыыр гына тэрийэргэ хайдах дьулуһарын биһиэхэ илэ-чахчы көрдөрөр. В. Ленин (тылб.)

күлүҥнэс

күлүҥнэс (Якутский → Якутский)

күлүҥнээ диэнтэн холб. туһ. Бүдүк-бадык хараҥа ууга балык үөрэ айманан эрэрин курдук, элбэх дьон үлэлээн күлүҥнэһэллэр
А. Федоров. Маар диэкиттэн Уһун Уйбааннаах күлүҥнэһэн көһүннүлэр. И. Никифоров
Куоҕай Куонаан киэһэ хойут Борокуопай, Миитэрээс уонна Кирииһэ дьиэ таһыгар күлүҥнэһэ сылдьалларын илэ-чахчы көрбүт. В. Протодьяконов

сыдьаайдан

сыдьаайдан (Якутский → Якутский)

туохт. Сырдаан, сандааран көһүн. ☉ Быть озарённым, осиянным
Сырдык сарыал сыдьаайданан, Итии сиккиэр илдьиттэнэн, Сылаас самыыр ыһыахтанан, Илгэ сайын эҥээрдэнэн Кэлэр эбээт, илэ-чахчы, Кэтэһиилээх илэ сааспыт! Күннүк Уурастыырап
Саргылардаах санаалары, сардаҥалаах ыралары Сыдьаайданан сырдыы үүннэ Саҥа дьылбыт төрүүр күнэ. М. Ефимов

эдьэн

эдьэн (Якутский → Якутский)

даҕ., үрд. Улуу-хаан, улуу, саамай үрдүкү. ☉ Высокочтимый, почтеннейший
Оһоллоох үҥүүбүнэн өлөрдөхпүнэ хороҥ Айыым хоргутуоҕа, эдьэн Айыым тэлэһийиэ буоллаҕа. Саха фольк. Эдьэн Иэйэхсит илэ чахчы эҕэрдэнэн эркиннээбитэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Эдьэн Иэйэхсит эҥэрдэстин, Аҕам Айыыһыт аргыстастын! А. Софронов
ср. тув. эдьэн ‘китайский император’, тодж., бур., монг. эзэн ‘господин, хозяин’, эвенк. эден ‘хозяин, хозяйка’

эркээрт

эркээрт (Якутский → Якутский)

эркээр диэнтэн дьаһ
туһ. Эрэйи билбиппит иннигэр Эркээрдэр илгэҕэ кэллибит: Остуолга — тапталлаах кинигэ, Түннүккэ сибэкки тэтэрбит. Эллэй
Эрсэҥнэһэн тураннар, Илэ чахчы илгэни Иэнигиттэхпит диэннэр Эркээрдэр түмүктэригэр …… Үрүт өттүттэн Үмүрүйэр улаҕатын туһуттан Сытыы тыаллар тыалырдылар. Д. Говоров
Ордук дьолу уһанан биэрдиҥ, Или-эйэни эркээртиҥ, Сэрии силлиэтин сэллэттиҥ. «ХС»