1) беспокойство, тревога; 2) неприятность; беда; улахан иэдээни оҥоро сыстылар они чуть было не натворили большой беды; 2) суматоха, суета, спешка; бэрт иэдээн ортотугар тэринэн бардылар они ушли (уехали), собравшись в большой спешке.

1) беда, бедствие; 2) тревога, волнение; иэдээникпин-куудааныкпын фольк. запев бесовской девы в якутском эпосе олонхо.

1. аат.
2. Алдьархай, ыарахан түбэлтэ, ынырык быһылаан. ☉ Беда, несчастье, трагедия
   Дьэ иэдээн бөҕөнү оҥордо: биир титиик сүөһүнү кэрдэн кэбистэ. Күннүк Уурастыырап
   Ити кыһын, сэрии иэдээнигэр сут мэҥэстэн, алдьархай ааҥнаабыт. Софр. Данилов
   Сааппас обургу иэдээни тардаары гынна! Н. Габышев
   Мотуор хаамтаҕына иэдээн. Балык бөҕө сытыйыа. Эрчимэн
3. Үчүгэйэ суох быһыы, киһи сөбүлээбэт түбэлтэтэ, кыбыстыылаах дьыала. ☉ Неприятное событие, неприятность
   [Ыстапаан:] Оҕонньор! Хата билигин аҕабыыкка таарыйаар, баҕар, ити кыыс бэргэһэлэнэригэр тиийэн аккаастаан, иэдээни оҥоруо. А. Софронов
   Ити иэдээн [сымыйа сурах] Кирилл Иванову эмискэ дьоллообута - Нариччаан бэрт түргэнник киниэхэ эргэ тахсыбыта. Н. Габышев
   Иккис иэдээним бу маннык: Эрэсиими кэһэ турабын. Баал Хабырыыс
4. Туохтан эмэ оһол, дэҥ тахсыыта. ☉ Несчастный случай, увечье, травма
   Кыратык быһалаан да диэн, дуоҕалаах кытахха аны киһи халтарыйан дуу, бүдүрүйэн дуу иэдээн буолуо. М. Чооруоһап
   Бу куһаҕан, эргэ косилканы уонна бэйэм үлэбин көрөөт биллим, охсор саҕана иэдээн тахсыбатын диэн кичэйэн көрөбүн. М. Шолохов (тылб.)
5. саҥа алл. суолт. Соһуйууну, куттаныыны көрдөрөр. ☉ Выражает испуг, удивление
   Эмискэ күөрэйдэ Икки кынчаал үөһэ - Иҥсэлээхтик эккэ тиийдэ, Ньимис гына түһэ. Өлөн иһэн биир үөдэн Үөгүлээбитинэн оҕунна... Доҕотторуом, оо, иэдээн, Сүүрүү, сырсыы хойунна: Фашист ирдьит ыта Эһигини үрэр, биллэ. Л. Попов
   ♦ Иитэ суох иэдээн, аана суох алдьархай көр аан I
   Сороҕор бэрт кыраттан олоҕун устата бараммат иитэ суох иэдээнигэр, аана суох алдьархайыгар тэбиллиэххин сөп. И. Гоголев
   Ааҥнаабыт алдьархайтан кини [Кудаҥса] хас да төгүл сорук соруйан быыһанарга холоммутун үрдүнэн, сырыы аайы уруккутааҕар уонунан ордук, өлүүлээх-сүтүүлээх, этэргэ дылы, иитэ суох иэдээн, аана суох алдьархай буулуур. ФЕВ УТУ

аат.
1. Улахан алдьархай, үлүгэр. ☉ Большая беда, бедствие. Иэдээн-куудаан буолбут: охсуһуу тахсыбыт
2. Тиэтэл-ыксал; араллаан-аймалҕан. ☉ Спешка; суматоха, суета
[Модун күүстээх массыына үйэтигэр олоробут.] Итинник олох тымырын тэбиитэ-тэтимэ биир кэм мөдөөн, намыын буолуоҕун ханан да сатаммат, итинник олох тэтимэ эмиэ ити быһыытынан өрө-таҥнары күөрэҥнэс. Иэдээн-куудаан, түргэн, битиргэс буолар. Күндэ
3. Дьиксинии, долгуйуу. ☉ Тревога, волнение
Үлэлии барар сопхуоһа - бэйэтин төрөөбүт сирэ. Саамай табыгаһа суоҕа, иэдээнэ-куудаана ити этэ. «ХС»