побуд. от төкүнүй = 1) катить; төкүнүтэн киллэр = вкатывать; төкүнүтэн таһаар = выкатывать; 2) катать, валять.

катать, валять; катить; бурдукка үҥкүрүт = обвалять что-л. в муке; бэрэбинэни күөлгэ үҥкүрүттүлэр бревно скатили к озеру.

несов. 1. что (катить) төкүнүт, үҥкүрүт; катать шары по столу остуолга шардары төкүнүт; 2. кого (возить) хатаапылат; катать детей на автомобиле оҕолору автомобилынан хатааһылат; катать на санях салаасканан хатааһылат; катать на велосипеде велосипедынан хатааһылат; катать на лодке оҥочонон хатааһылат; 3. что (скатывать) бөкүнүт; катать шарики из глины туойтан шариктарда бөкүнүт; 4. что (разглаживать) катоктаа, хатайдаа; катать бельё таҥаһы хатайдаа.

тыаһы үт. туохт. Быыһа суох биир кэм «тир-тир-тир» диэн эрэр курдук бүтэҥитик тыаһаа. ☉ Непрерывно глухо трещать, дребезжать
Дьиэ таһыгар массыына тирилээн кэлбитэ. Суорун Омоллоон
Куула ыарҕа быыһыгар Бочугурас тирилиир. Күннүк Уурастыырап
Хардары уотунан симсиһэн, Бүлүмүөт тирилии тиҥийэр. Эрилик Эристиин
ср. хак. түрле ‘порхать, вспархивать (о птице)’, тув. дирилээр ‘громыхать’, туркм. тирлемек ‘крутить; катить’

туохт.
1. Туох эмэ төкүнүк быһыылааҕы туох эмэ үрдүнэн үҥкүрүт, бэйэтин иэнинэн эргит. ☉ Вращая, двигать что-л. округлое, по какой-л. поверхности, катить (напр., брёвно)
Уонча киһи акылаат түһэрэллэр быһыылаах, мас хатайдыы сылдьаллар. ЧКС ОДьКИи
Көтөр сымыытын бэйэтэ баттыырыгар тумсунан сөп-сөп төттөрү-таары ис-тас диэки хатайдаан биэрэр уонна эргитэн иһээччи. ЛЕВ ССКИиС
2. Туох эмэ сымнаҕаһы илиигинэн имитэн эбэтэр туох эмэ устун үҥкүрүтэн төкүнүт. ☉ Придавать чему-л. мягкому или вязкому округлую форму, разминая руками или двигая по какой-л. поверхности, катать
Таба тириитин ууга уган сымнатан, быа курдук быһан ылбыттарын маннык хатайдаан куурдаллар, хатараллар, субатын сыыйан, бөҕө быа имитэн бэлэмнииллэр үһү. Н. Габышев
△ Тугу эмэ (хол., тиэстэни) үрдүнэн бөлүөгүнэн төкүнүтэн хаптаччы тэнит. ☉ Разглаживать, раскатывать что-л. вращательными движениями при помощи катка, скалки, валика и т. п., катать (напр., тесто)
Тиэстэни мас бөлүөгүнэн хатайдаан тэнитэллэр. ЮГ КХЭДьС
3. көсп. Хат-хат, хос-хос тугу эмэ оҥор; төттөрү-таары, хардары-таары тугу эмэ гын. ☉ Делать что-л., повторно, много раз, доводя до совершенства или проверяя на качество, обкатывать
[Солдатов] ааҕан бүтэн да баран, дьыаланы төттөрү уунан биэрбэккэ, хос-хос хатайдаан арыйа-арыйа, таастыйбыт курдук дьиппиэрэн олордо. П. Аввакумов
Тыйаатыр элбэхтик айаҥҥа сылдьыбыта. Сороҕор биир-икки ыйы быһа биир оруолу эрэ хатайдаан тахсарыҥ даҕаны айар үлэһиккэ сыанан аҕаабат. «Кыым». Айталын [хоһоонноругар] …… аһаҕастык биллэр санааны төттөрүтаары хатайдаан этэргэ кыһаллар. «ХС»