Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тирилээ

тыаһы үт. туохт. Быыһа суох биир кэм «тир-тир-тир» диэн эрэр курдук бүтэҥитик тыаһаа. ☉ Непрерывно глухо трещать, дребезжать
Дьиэ таһыгар массыына тирилээн кэлбитэ. Суорун Омоллоон
Куула ыарҕа быыһыгар Бочугурас тирилиир. Күннүк Уурастыырап
Хардары уотунан симсиһэн, Бүлүмүөт тирилии тиҥийэр. Эрилик Эристиин
ср. хак. түрле ‘порхать, вспархивать (о птице)’, тув. дирилээр ‘громыхать’, туркм. тирлемек ‘крутить; катить’

тирилээ-тарылаа

тыаһы үт. туохт. Тохтоло суох биир күдьүс «тир-тир-тир» диэн олус күүскэ тыаһаа. ☉ Издавать, производить очень громкий, равномерный, дребезжащий звук, тарахтеть
Дүбдүр-дабдыр, Дүрбүөн-дарбаан Тирилии-тарылыы, Тигинии түстэ. П. Ойуунускай
Кыра сэлиэнньэ иһигэр эргэ тыраахтар тыаһа тирилээн-тарылаан ыраахтан иһиллэрэ. «Кыым»
Эбиэттэн киэһэ бөртөлүөт дьэ тирилээн-тарылаан кэллэ. СЮ ЫБ

Якутский → Русский

тирилээ=

глухо трещать, дребезжать; өрт уота умайан тирилиир потрескивая, горит прошлогодняя трава.

Еще переводы:

тирилэс=

тирилэс= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от тирилээ =; кустар көтөн тирилэһэн таҕыстылар утки поднялись с шумом.

тирилэт=

тирилэт= (Якутский → Русский)

побуд. от тирилээ = глухо трещать, дребезжать чём-л.; соһон тирилэт= волочить что-л. с глухим треском.

тирилээмэхтээ

тирилээмэхтээ (Якутский → Якутский)

тирилээ диэнтэн төхт
көрүҥ. Балачча өр көхсүнэн соһуллан тирилээмэхтээтэ. Н. Заболоцкай

тирилэс

тирилэс (Якутский → Якутский)

I
тирилээ диэнтэн холб. туһ. Бочугурастар көтөн тирилэстилэр. Далан
Муҥха ийэтин толору кэлбит соболор тирилэһэ түстүлэр. Уустаах Избеков
Сарайтан чугас ньиэмэс аптамааттара тирилэстилэр. К. Симонов (тылб.)
II
даҕ. Биир күдьүс бүтэҥитик тирилиир тыастаах. ☉ Издающий глухой, дребезжащий звук. Ходуһаҕа тыраахтар тыаһа тирилэс
□ Тиириллибит таҥас Тыаһа тирилэс. П. Дмитриев

улаханыка

улаханыка (Якутский → Якутский)

улахан диэнтэн күүһ
ф. [Тугут] куттанар уонна сонургуур былаастаахтык биһиги диэки көрбүт харахтара улаханыкатын көрүө этигит!.. Н. Заболоцкай
Дьарапалаан көтөн тирилээн кэлэн ыһыах түһүлгэтин иннигэр түстэ. Тыаһа улаханыкатыын! «ББ»

бирилээ

бирилээ (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Биир күдьүстүк «бирр» диэн эрэр курдук бүтэҥитик тыаһаа. ☉ Издавать равномерный глухой звук, гудеть
Массыына мотуорун тыаһа биир тэҥник бирилиир. ИКДь
Кырдьаҕас учууталга оҕолор саҥалара, үлэтин ахтыбыт лүөччүккэ мотуор бирилиирэ бука саамай кэрэ муусука буолуо. Н. Лугинов
Суоруна тааһа тирилээн, Сотон, мэлийэн бирилээн, Бугул саҕа үллэйбит Бурдук аһын түһэрбит. С. Васильев

бочугурас

бочугурас (Якутский → Якутский)

аат. Куруппааскыттан кыра эриэнниҥи бороҥ дьүһүннээх мас көтөрө. ☉ Птица, относящаяся к боровой дичи, с пестро-серым оперением, размером меньше куропатки, рябчик
Эмискэ иннибитигэр бочугурас көтөн тирилээтэ. Быычыгырыырыттан иһиттэххэ, оҕолоох ийэ. Далан
Ханна эрэ ыраах саа тыаһыыр, хаппыт сэбирдэхтэри тыаһатан моҕотой сыбдыргыыр, бочугурас бычыгырыыр. Амма Аччыгыйа

өрүскэ

өрүскэ (Якутский → Якутский)

даҕ. Дьон иннинэ куду харбыы сатыыр, иҥсэлээх, ымсыы (киһи). ☉ Ненасытный, стремящийся схватить, прибрать большую, лучшую часть чего-л. себе сверх меры
Өрүскэ өлүүтүттэн маппыт (өс хоһ.). Тойон Ньургун өрүскэ дьахтар тыс хааһаҕын саҕа тойон ыҥырыа буола түстэ да көтөн тирилээн кэллэ. ПЭК ОНЛЯ I
Маппый айылҕа булдун бобуулаах ньыманан ботуччу харбаһар, баҕата хаммат, өрүскэтин даа. П. Аввакумов

тирилэччи

тирилэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Тохтоло суох биир күдьүс тирилиир тыастаахтык. ☉ Издавая непрерывный, глухой, дребезжащий звук
Тэлгэһэни биир гына Тирилэччи көтүттэ. Р. Баҕатаайыскай
[Икки уолан киһи остуолу] Тирилэччи соһон аҕалан Дьэндэччи туруордулар. ТТИГ КХКК
[Мас көтөрдөрө] кылгас мүлтүгүр кынаттаах буоланнар, ыараханнык көтөллөр уонна сиртэн үөһэ тирилэччи тыаһаан тахсаллар. ББЕ З

кыыратын

кыыратын (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туохтан эмэ ойдон, көөрөттөн ыраата көт, ой (үксүгэр күүскэ охсууттан). ☉ Отколовшись, отделившись от чего-л. цельного, отлететь, отскочить далеко в сторону (обычно от сильного удара)
Урут булчут эбэҥки Чокууруттан кыыраттар Быыкаа кыырпах кыымнарын Бырдааттара бааллара. Күннүк Уурастыырап
Ат иһэҕиттэн кыыраттыбыт сутурук саҕа чигди Томмот түөһүгэр түһэн нүөлүттэ. Софр. Данилов
Күүкэй биэрэгэр эмиэ электрическэй эрбии тыаһа тирилиир, сүгэ олуга кыыраттар. И. Никифоров
2. Кыырайа көтөн сүүр, ойуолаа. ☉ Двигаться (напр., бегать, летать, прыгать) стремительно, с большой скоростью
Кыыратта кылыйан ол эрэт [Таас Уллуҥах], Кимиэхэ даҕаны ситтэрбэт. И. Гоголев
Босхо сылдьыбыт тугуттар тыастан үргэн ойуур диэки ыстанан кыыраттан иһэннэр тохтоотулар. И. Никифоров