куонкурус; күрэх

амтаһый диэнтэн хай. аата. Куонкуруска аҕалыллыбыт астары амтаһыйыы — боруобалааһын саҕаланна

аат. Кыттааччылар эрдэ бэриллибит сайаапкаларынан туор, атыыга батарыы. ☉ Торги, аукционная распродажа по заранее поданным заявкам от участников, тендер
Мин санаабар, куонкурустары, тиэндэрдэри тэрийиэххэ наада. «Кыым»

биллэр диэнтэн атын
туһ. Хайҕабыл бирикээһинэн биллэриллэр, наҕараада уопсай мунньахха туттарыллар. СГПТ
Михаил Белоусовка уонна Микола Трофименкоҕа махтал биллэрилиннэ. В. Протодьяконов
1961 сыл саҥатыгар РСФСР норуоднай тыйаатырдарын үс туурдаах куонкурустара биллэриллибитэ. АҮ

түмүктээ диэнтэн хай
аата. В.И. Рассадин суруйар түмүктээһиннэрэ олус ылыннарыылаахтар. Багдарыын Сүлбэ
[Поэзия] биһиги кэммит туһунан үйэлээх, улаҕалаах түмүктээһиннэри оҥорорго улахан кыаҕы биэрэр. ОГГ СМ
Куонкуруһу түмүктээһиҥҥэ хамыыһыйа биирдии бэйэлэригэр түөрт мөһөөх солкуобайдаах харчынан бириэмийэни туттартаата. «Кыым»

туохт. Бириэмийэни ыл. ☉ Получать премию
От хомууругар бастаан тыраахтарынан бириэмийэлэммиппит. Онон техника баардыҥы. «ХС»
Мин Максим Горькайы ойуулаабыт уруһуйум хайҕалынан бэлиэтэммитэ. Хоһоон ааҕан, эмиэ бириэмийэлэммитим. П. Аввакумов
Бу кинигэ [П. Тобуруокап «Буукубалар мунньахтара»] оҕо литературатын бастыҥ суруйууларын иһин республиканскай куонкуруска бириэмийэлэммитэ. Софр. Данилов

аат. Уруһуйунан дьарыгырар, уруһуй идэтин баһылаабыт киһи. ☉ Тот, кто занимается рисованием, художник
Биһиэхэ сылдьан иһэн улахан уруһуйдьут буолбут саха баар. Болот Боотур
Уруһуйдьут идэлээх буолан син үбү-аһы өлөрөр. Н. Габышев
Хаартыскаҕа түһэрээччилэр, уруһуйдьуттар, киинэни устааччылар үбүлүөйгэ аналлаах куонкурустара ыытылынна. «Кыым»

даҕ. Улахан тыҥааһыннаах, күүрээннээх, күүрүүлээх (хол., тэҥ кыахтаахтар күрэхтэрэ). ☉ Напряжённый, острый, накалённый (напр., о состязаниях равносильных соперников)
Икки дуобатчыт …… улахан эрийсиилээх оонньууларын саҕалаабыттара. Далан
«Өһөс да киһи эбиккин, доҕоор!» — диэн Решетников саҥа аллайыытынан эрийсиилээх кэпсэтиилэрэ түмүктэммитэ. М. Ефимов
Саамай эрийсиилээх киирсии сири эдэр хорутааччылар ортолоругар буолла. «ЭК»
Улахан эрийсиилээх куонкурус түмүгэр бирииһи …… көмүс куоластаах Анна Петровна Иванова ылбыта. А-ИНА ДьБО

1. аат. Бөрөнү бултааччы. ☉ Охотник на волков
   Горнай оройуонун опыттаах бөрөһүтэ …… Степан Терентьев быйыл бөрөнү эккирэтэн бултуурга саамай тоҕоостоох дьыл диэн этэр. «Кыым»
2. даҕ. суолт. Бөрөнү бултуу үөрүйэх. ☉ Научившийся охотиться, с опытом охоты на волков. Бөрөһүт ыт
   □ Булт бырабылыанньата өрөспүүбүлүкэ бары бөрөһүт булчуттарын быйылгы куонкуруска кыттыҥ, бөрөнү күүскэ кыдыйыҥ диэн ыҥырар. «Кыым»
   ◊ Бөрөһүт ыт • бөрөнү тутар модьу күүстээх ыт боруодата. ☉ Порода крупной сильной собаки, приучаемая к охоте на волков, волкодав. Бөрөһүт ыта баайыыга сытар

1. аат. Ким-туох эмэ сөбүлэнэн хайҕаныыта, үчүгэй холобур быһыытынан сыаналаныыта, биһирэниитэ. ☉ Признание, одобрение кого-чего-л.
   Григорий Семенович Тарскай сэрии иннинэ тылбаасчыт быһыытынан киэҥ биһирэбили ылбыта. «ХС»
   Маастар илиилэрин истэриттэн ыллам ырыа курдук бэртээхэй оҥоһуктар айыллан тахсаллара, дьон-сэргэ биһирэбилин ылаллара. «Кыым»
   Солдатов мэлдьи биһирэбили эрэ ылар үлэһит буолбутунан туһанан, бэйэтин аһара кыахтаахтык сананара. П. Аввакумов
2. даҕ. суолт. Сөбүлүүр, биһириир сыанабыллаах, хайҕанар. ☉ Поощрительный, одобрительный
   [Чаҕылҕан] композитордар М. Жирковка уонна Г. Литинскэйгэ консультант быһыытынан көмөтүн иһин, Саха бырабыыталыстыбатыттан биһирэбил бириэмийэ ылан турар. «ХС». «Кэриэс туолуута» сэһэн 1938 сыллаахха бастыҥ уус-уран айымньы иһин литературнай куонкуруска биһирэбил бириэмийэни ылбыта. ТНН ЭЭ