Якутские буквы:

Якутский → Якутский

куотааччы

аат. Тыын былдьаһыгар тэскилээн иһээччи. ☉ Тот, кто убегает от смертельной опасности, спасается бегством
Саһыл ааһа көтөр, куобах төттөрү ыстанар. Ол аайы куотааччы тыына уһуур, эккирэтээччи эрэйэ элбиир. Амма Аччыгыйа

куот

туохт.
1. Туохтан эмэ быыһанаары төһө кыалларынан түргэнник тэскилээ. ☉ Бежать, убегать, спасаться бегством
Куоттар эрэ хотуой, Кулан алдьархай буолуоҕа. П. Ойуунускай
Дассан таһыгар хобураактар [лаама үөрэҕэр үөрэнээччи], дьон куотан эрэллэрин сэрэйэн, халдьаайыны таҥнары сүүрэн иһэллэрэ көһүннэ. Эрилик Эристиин
2. Ханна эмэ сылдьартан, кими эмэ көрсөртөн тутун, тумун. ☉ Сторониться кого-чего-л., уклоняться от кого-чего-л. [Маня:] Хамнас аахсыы саҕана дьоммут [холкуос салалтата] сүгүн кэпсэппэт, куота сылдьар буоллулар. Н. Лугинов
Кытаанах үлэттэн куота сылдьар курдук сананабын. Мин сэнэбилгэ сылдьабын. С. Ефремов
3. Кими эмэ ааһан иннигэр түс. ☉ Обогнать и перегнать кого-л. [Сиэҥкэ:] Хотуктаар, куотумаҥ даа, куотумаҥ! Күндэ
Хас да эмээхсин куотан, маһы ааһар курдук, ойоҕоһунан кэлэн сир гынан хаалла. Эрилик Эристиин
4. Уҥуоххунан, уһуҥҥунан кими, тугу эмэ аһар. ☉ Превзойти ростом, перегнать в росте кого-что-л. [Ааныка:] Эдьиийгин Сибиэтэни куоппуккун. С. Ефремов
5. көсп. Оргуйан, күүгэннирэн иһити (күөһү) таһынан бар, тоҕун. ☉ Закипеть, запениться, вылиться через край (напр., о молоке)
Солуурга эмис куобах Хоргуна куотан эрэр. Күннүк Уурастыырап
«Һуу! Чэй куотта!» — сүүрэн баран үөһээ тардар. Суорун Омоллоон
Хата күөһүм куотара буолбут. В. Васильев
6. Олус ситэн, буһан тохто турар буол (хол., бурдук). ☉ Перезреть, осыпаться (напр., о зерне). Бу бурдук куоппут, тохто сылдьар буолбат дуо
◊ Оҕо куоппут (куоттар) — кэмин иннинэ өлбүт оҕо төрөөбүт. ☉ Выкидыш
Ойоҕум буоллаҕына, хат дьахтары таһыйбыттара, алта ыйдаах оҕо куотта. Эрилик Эристиин
Биирдэ түөрт ыйдаах сырыттаҕына кырбаан, оҕо куоттаран, өлөрө сыспыта. НС ОК
ср. телеут., чагат. кут ‘бежать’

Якутский → Русский

куот=

1) убегать, сбегать; уходить; ат туттарбакка куотта конь не дал себя поймать, убежал; 2) избегать кого-чего-л., уклоняться от чего-л.; үлэттэн куотар он уклоняется от работы; 3) уходить вперёд, обгонять, перегонять; 4) превосходить ростом, оказываться выше; уҥуоҕунан куотар он ростом выше # оҕо куоппут произошли преждевременные роды.

Якутский → Английский

куот=

v. to run away from, outrun; куотун= v. to evade; куоталаа= v. to outrun, leave behind; куоталас= v. to compete, race with; куоталаһыы n. competition

Еще переводы:

белоручка

белоручка (Русский → Якутский)

м., ж. үрүҥ илии (хара үлэттэн куотааччы эбэтэр онуоха үөрэммэтэх киһи).

эккирэтээччи

эккирэтээччи (Якутский → Якутский)

эккирэт диэнтэн х-ччы
аата. [Бэйиэт буола сатааччылар] итэҕэстэрин ыйдахха өссө соруйан эккирэтээччи, туоратааччы аатырыаҥ турдаҕа. «ХС»
Оонньуу саҕаланыытыгар эккирэтиһээччилэр икки ардыларын ырааҕа аҕыс миэтэрэҕэ тэҥ, эккирэтээччи куотааччыттан түргэн буолуохтаах. ПАИ СМС

бултас

бултас (Якутский → Якутский)

  1. бултаа диэнтэн холб. туһ. Бииргэ бултаһар, үлэлэһэр, «Сибис» гынан сэһэргэһэр Алаас «сэрэх» оҕонньотторо, Ыалым, дьонум сорохторо, Мин эмиэ эһигини кытта Бииргэ сылдьар ардым атта. Дьуон Дьаҥылы
  2. Булду бултаа, кыылы, көтөрү сонордоон өлөр. ☉ Охотиться, промышлять (зверей, птиц)
    [Өбүгэлэрбит] тайаҕы, кыыл табаны, кулааһайы, эһэни, бөрөнү, кырсаны, куобаҕы, саһылы, тииҥи уо. д. а. бултаһаллара. БИГ ӨҮөС. Ол оҕонньор, тоҕус уон тоһуур тэриллээх буолан, хабдьылары бултаһар эбит. Эвен фольк.
    △ Тыыннааҕы тутан аһылыктан (кыылы, көтөрү этэргэ). ☉ Ловить кого-л. (о звере, птице)
    Хаастар кинилэр сымыыттарын хомуйан сиир, оҕолорун бултаһар атыыр кырсаларга өстүйэллэр. И. Федосеев
  3. көсп. Дьону (киһини) өлөрөөрү сонордоо. ☉ Преследовать, нападать на кого-л. с оружием
    Бандьыыттар …… иһирдьэ киирэн, аһы-таҥаһы халаан бараары икки түннүгүнэн Охонооһойу бултаһаллар. Оһоххо хаххалана сылдьан Охонооһой дьороҕойдук хардарар, түннүккэ чугаһаталаабат. Л. Габышев
    △ Кырыктанан киһини эккирэт (кыылы этэргэ). ☉ Озлобляться и преследовать человека (о хищниках)
    Кыратык таппыккыт буоллар, эһэҕит бэйэҕитин бултаһыах этэ. Эһэ бааһыран баран өлөр эрэ буоллаҕына ойуурга куотааччы. Т. Сметанин
бааһыр

бааһыр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туохтан эмэ дьиэгир, баастан (тыынар тыыннаах этин туһунан). ☉ Получить рану, небольшое повреждение, пораниться (о теле живых существ)
Сергей төһө эмэ өр буулдьаҕа таарыттарбакка сылдьан баран, бу күннэргэ аан бастаан бааһырбыта. Софр. Данилов
Чугаһынан биир биэлсэр эмчиттээх бүтэҥи сиргэ фашист диверсаннарын тутарга кыһыл хамандыыр ыараханнык бааһырар. Амма Аччыгыйа
Эһэ бааһыран баран өлөр эрэ буоллаҕына ойуурга куотааччы. Т. Сметанин
2. көсп. Кыратык дьукку бар, алдьан (хол., үүнэн турар мас тас өттө). ☉ Быть немного поврежденным, испорченным (напр., о коре деревьев)
Массыынаҕа тиэллибит дьиэ тэрилэ бачча уһун айаҥҥа ханан да бааһыран көрбөтөх. — Хорулаҕа суолу оҥостуу олус күчүмэҕэй: сир кыратык бааһырда даҕаны сиҥнибитинэн барар. «Кыым»
3. көсп. Санаа баттыгаһа оҥостон эрэйдэн (хол., дьон тылыттан). ☉ Внутренне переживать, страдать (напр., от злого языка людей)
Тимиртэн баас ылыаҥ – Түргэнник ол оһуоҕа, Оттон тылтан бааһырыаҥ – Үйэҥ тухары сордуоҕа. БИ СТ
Бу алдьархайдаах сэриигэ төһөлөөх маннык бэйэлээхтэр эчэйэн төнүннүлэр, төһөлөөх элбэх киһи дууһата бааһырда. Н. Заболоцкай
♦ Буор бааһырдардаах – ынах сүөһү баайдаах киһи. ☉ Человек, богатый рогатым скотом
Оттон Тэрэнтэй бэйэтэ билигин үс сүүс биэс уонча буор бааһырдардаах. Болот Боотур

боруос

боруос (Якутский → Якутский)

аат., кэпс.
1. Ахсааннаах оонньуурга, төттөрү сүүйэн, сүүйтэриини төннөрүү, тэҥнээһин (үгүстүк буол көмө туохт кытта ситимнэһэн, этиигэ холбуу кэпсиирэ сүрүн чааһа буолар эбэтэр соҕотохтуу оннук ситим бүтүннүүтүн суолтатыгар тут-лар). ☉ Ответный результат, успех в играх со счетом, отыгрыш (в сочет. со служебным гл. буол служит основной частью составного сказуемого или самостоятельно выполняет функцию такого сочетания). Биир кыайыыҥ боруос
2. Туох эмэ сөптөөх төлөбүрэ, хардата, толуга. ☉ Ответное действие, поступок, равнозначные чьему-л. действию, поступку, отплата, отместка
Тэҥнэһиэҥ дуо? Сэмэнчик боруоһун кыһыллары сүүһүнэн охторуохпут. Эрилик Эристиин
Оччолорго биһиги нэһилиэккэ Петрушкин диэн үөрэхтээх судаарыскайдары кытта доҕордоһор киһи баара. Ол киһи Капитонов [кулуба дьадаҥыны кырбаан] хас оҕустаҕын аайы: «Байтаһын ынах боруос! Аҥаар арыгы боруос! Биэс саһыл боруос!» — диэн хап гыннара турда. М. Доҕордуурап
♦ Иэс боруос кэпс. — 1) киһиттэн тугу эмэ ситиһэрдээх киһи, ону ситиһэн санаатын толордоҕуна, иэспин ситтим диэн этэр тыла. ☉ Теперь мы расквитались, теперь мы квиты (говорят, отомстив кому-л. за обиду); 2) иэс баайсан оонньуурга эккирэтээччи куотааччыны ситэн таарыйан баран этэр тыла. ☉ В детской игре «Догонялки»: выражение, которое произносит догоняющий, настигнув убегающего
[Иэс баайсыыга] биир оҕо, атын оҕону илиитинэн санныга таарыйан баран «иэс» диэт, куотар. Таарыйтарбыт оҕо ити оҕону эккирэтэр, кинини ситиэхтээх, илиитинэн таарыйыахтаах уонна «иэс боруос» диэхтээх. ВПК СОо

убежал

убежал (Русский → Якутский)

гл.
куотта (куот)

уберечься

уберечься (Русский → Якутский)

сов. харыстан, куот.

избежать

избежать (Русский → Якутский)

сов. чего куот, быыһан; избежать смерти өлөртөн куот.

отбояриваться

отбояриваться (Русский → Якутский)

несов., отбояриться сов. разг. халбарытын, куот; отбояриться от приглашения ынырыыттан куот, ыҥырыыны халбарытын.

убежать

убежать (Русский → Якутский)

сов. 1. сүүрэн хаал, куотан хаал, куот; медведь убежал в лес эһэ ойуурга куотта; 2. (совершить побег) күрээ, куот; 3. (о кипящей жидкости) куот; молоко убежало үүт куотта.