аат., эргэр. Ох саа хаата, саадах. ☉ Налучник, чехол для лука. Сэбэ-сэбиргэлэ: ох, кураахтаах саа, куонньалыктаах, батыйалаах. Саха фольк.

аат. Сэп-сэбиргэл иэҕиилэнэн бүтэр уһуга. ☉ Изгибы на концах (напр., лука)
Оҥочону курааҕыттан ылан тыаһатан хачыгыраппытынан биэрэккэ өрө тардан лиһигирэттэ. И. Никифоров
◊ Кураахтаах саа — саха чаачар саата, ох саа. ☉ Лук (оружие)
Кураахтаах саатын саадах ыйыыр мас муоһугар ыйаан кэбистэ. Саха сэһ. I
Аҕыс өргөстөөх Араҕас маҥан халлаанын Кураахтаах саа Токур курааҕын курдук Таҥнары токуруйан түһүөҕэ. Д. Говоров
Куйахтаах-сэптээх, кураах саалаах бөҕө куруҥ тыа курдук хойдубут. Г. Колесов
ср. др.-тюрк. хур ‘натягивать (тетиву лука)’

дапсы диэн курдук
Кэтэһэн турар Быыгынас Бэргэн кураахтаах саатын кулгаах тааһыгар диэри иэмэх курдук тардан баран ыһыктан кэбиспитэ — лыабатын тыаһа өрө хабылла түспүтэ. Далан

тургуллаа диэнтэн атын
туһ. Биир тоҥус ойууна: «Кырата, тоҕус кэрдиигэ тиийэн тургулланар киһи буолуохтаах, онон тоҕус кураахтаах дүҥүрү, тоҕус тоноҕостоох арбаҕаһы булуннаххытына сөп буолсу», — диэн барбыта. Болот Боотур

даҕ. Ох саанан ытыллар охтоох. ☉ Имеющий стрелу, со стрелой
[Эркээни:] Сынаҕы Баай эйиэхэ тоҕо эрэ соҕотох Оноҕостоох кэһэҕи ыытта. И. Гоголев
Торбос тириитэ ыстааннаах, Тойтоон саҥыйах дуомнаах. Кураахтаах ох саалаах, Кыра кустук оноҕостоох. П. Дмитриев

аат., эргэр. Кураахтаах саа, ох саа. ☉ Древнее якутское ручное оружие для стрельбы стрелами, кончики дуги которого имеют изгиб для усиления полета стрелы
Хоһуун үҥүүтүнэн хаҥас өттүттэн кинини ытаары аҥаабыллаан эрэр уһун хара бэкир киһини быраҕан саайбыта, тиийэн киһи алаҥаатын кирсин лас гына быһа түспүтэ. Далан
Куоҕас ойон турда, охтоох алаҥаатын сулбу таһыйан таһаарда, хаһыы-ыһыы бөҕөнү туруорда. Саха ост. I
ср. эвенк. аланга ‘лук’ (оружие)

аат., зоол. Чөкчөҥө бииһэ көтөр. ☉ Веретенник пестрохвостый. Күөл кытыытынааҕы бадарааҥҥа куралайдар аһыы сылдьаллар
◊ Куралай Бэргэн — сэттэ байанайдартан биирдэстэрэ. ☉ Один из семи баянаев (духов-покровителей охотников и рыболовов)
Кураахтаах саалаах, Куоһарыылаах кустуктаах Куралай Бэргэн, Кылыыга ыгааччы Тый хара аттаах Тыҥырахтаах быһый. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кураҕаччы Сүүрүк, Куралай Бэргэн, Баай хара тыам иччитэ, Баттах сарын, Баай Барыылаах, Барылы хара …… эһэкэм. П. Ойуунускай
ср. башк. коралай, каракалп. куралай ‘косуля’

аат. Өрүс, үрэх эмпэ кытылын эниэтэ, иҥнэри сыыра. ☉ Склон по краю берега реки, речки
Өрүс анараа кыйыатын үрдүгэр икки ыҥыыр аттаах киһи кэлэн тохтообуттарын көрдүлэр. Биирдэрэ кыйыаны таҥнары айаннатан киирдэ. Эрилик Эристиин
Кинини эккирэтээччи үс хоһуун албыннаппыттарын дьэ билэн кыһыйан, кураахтаах сааларын өрүтэ ууна-ууна, кыйыа үрдүттэн хаһыытаспыттара. Далан
Кууһума хаартылаан баран аппа кыйыатынан дьиэлээн иһэр. Н. Павлов
ср. тюрк. кыйыг, кыйы ‘край, предел; узкая полоса берега между скалой и рекой’

1. аат. Туох эмэ түүрэ сууламмыта, эрийиллибитэ, биитэр бааллыбыта. ☉ Связка, небольшая охапка чего-л., свёрток, тюк
   Оҕонньор …… уһун гына тыырталаабыт мастарын түрбэтин муннукка илдьэн уурбута. Далан
   Сиидэркэ сотору буолаат, сибэкки ойуулаах сиидэс чараас түрбэтин кыбынан таҕыста. И. Гоголев
   Биэрэр сулуулара түөрт уоннуу гына-гына баайыллыбыт: үс түрбэ саарба, уон икки саһыл, сэттэ быыдара тириитэ. В. Санги (тылб.)
2. даҕ. суолт. Түүрэ сууламмыт, эрийиллибит биитэр бааллыбыт. ☉ Смотанный или связанный
   Түрбэ туоһу уматан баран, ох төбөтүгэр хатаан, кураахтаах саанан ыппыта. Саха сэһ. I
   Түрбэ быа, өйүөлээх матаҕа, таҥас, быа-туһах, уулаах иһит тиэнэллэр. ХКК
   Дьааһыгы аспыппытыгар, түрбэ обуойдар сыталлар этэ. ТВ ОСКОСС
   ср. др.-тюрк. түркэк, уйг. түртэк ‘узел, свёрток’, тув. дүргек ‘моток’

1. аат. Сытыытык иһиирэн тыаһыыр ох. ☉ Пронзительно свистящая стрела
   Сэлэмэ кустук, чупчурҕан диэн ох араастара. ФГЕ СТС
2. даҕ. суолт. Чупчуруйан иһиллэр тыастаах (тыаһы этэргэ). ☉ Чмокающий, причмокивающий (о звуке)
   [Аһыҥа от] сүмэһинин оборор чупчурҕан тыаһа иһиллэрэ. В. Титов
   Куукитэчэн куличан — бырдах, Маҕалайа хаммат Чупчурҕан обот тумустаах. П. Ламутскай (тылб.)
   ◊ Элиэ чупчурҕан — элиэ куорсуннаах кытаанах, модьу ох. ☉ Крепкая, мощная стрела с оперением из крыла ястреба
   Өлбүт киһилэрин сүрэҕин элиэ кыыл куорсуна түүлээх «элиэ чупчурҕан» диэн куйаҕы алдьатар ох төбөтүгэр анньаллар. Саха фольк. Ыл эрэ, Дагдаҕар Баатыр, кураахтаах сааҕын ылаҥҥын …… элиэ чупчурҕан оххун, суос биэрэн, арыылаах күөлү туһаайан ыһыктан көр эрэ. Далан