Якутские буквы:

Якутский → Русский

курдуу

нареч. в обхват; курдуу тарт = затянуть, обхватить; ындыыны курдуу тарт = затянуть вьюк ремнём.

курдаа=

1) подпоясывать; оҕону курдаа = подпоясать ребёнка; 2) перен. опоясывать, окружать; бөһүөлэги тыа курдуур посёлок окружают леса.

Якутский → Якутский

курдуу

  1. аат., эргэр.
  2. Былыргы туос моҕол ураһа бөҕөргөтүү иилэрэ (ураһа курдуута үс: алын курдуу, орто курдуу, үөһээ курдуу. Алын курдуу — ураһа тэллэҕинэн талаҕы эбэтэр титириги иэҕэн оҥоһуллар, үс төгүл ыытыллар. Орто курдуу — үрдүгэр ыыраахтаах баҕаналарынан ыытыллар суоруу мас ии. Баҕана икки арда орон буолар, орон ахсаана тоҕусуон икки. Үөһээ курдуу — ураһа үөһээҥҥи хайаҕаһын бүүрүгэ, чампарыга, ураһа ураҕастарын үөһээ уһуктарын холбуу туттарыыта). Три опояски, обода древней берестяной юрты (урасы) якутов (нижняя опояска проводится в три ряда тальником или тонкими молодыми лиственницами для укрепления основания урасы. Средняя опояска укрепляется на врытых в землю столбах, которые отделяют 9–12 лавок, расположенных вдоль стен. Верхний круг — опояска деревянного остова якутской берестяной юрты). Төрөтөр оҕо төлкөтө буоллун диэн Сүүрбэ дьөрбө титиригинэн Түгэх курдууну Төгүрүччү түһэрдим. Саха сэһ
    1977
    Кэлэр да үйэлэр кыһыл көмүс кырыылара, моҕол ураһа курдуутун курдук, кэрэлэнэн биллэллэр. Суорун Омоллоон
  3. Чороон о. д. а. мас иһити сытыары эргийэ барар киэргэтии ойуута-оһуора. Горизонтально опоясывающие деревянную утварь (чороны и т. д.) узоры, орнаменты
    Оторой чопчу оһуордаах, ой силик курдуулаах, Отут томторҕолоох, Уоһах арыы оҕунуохтаах Уйгу чороон иһит. С. Зверев
  4. сыһ. суолт. Тугу эмэ эргийэ, тула, эргиччи, төгүрүччү. В обхват
    Космос куйаарыгар тиийдибит, Сири курдуу эргийдибит. С. Тимофеев
    Хуторы тула эргиччи Курдуу турар харабыл. А. Бродников

курдаа

туохт.
1. Кимиэхэ эмэ куру кэтэрт. Подпоясывать кого-что-л.. Былаатынан курдаатым
2. көсп. Тугу эмэ эргийэ бар, түс, сыт, тулалаа. Опоясывать, окружать
Арылыйар халлааны Аалай кустук курдаата, Кыыстыы күлэ кылбааран, Кырамаҥҥа тайаата. Л. Попов


Еще переводы:

опоясать

опоясать (Русский → Якутский)

сов. 1. кого-что (подпоясать) курдаа, курдуу баай; 2. кого-что чем, уст. курданнар, куругар иил, кэтэрт; опоясать мечом болотто куругар иил; 3. что, перен. (окружить) курдаа, курдуу ыл, курдуу бар.

куруһуба

куруһуба (Якутский → Якутский)

аат. Арыттаахтык оһуордуу баайыллыбыт (өрүллүбүт) киэргэтиигэ туттуллар таҥас оҥоһук көрүҥэ. Кружево
[Куорат кыыһа] Хара таас истиэкилээристээх Харсыатыгар хам ылларда, Курдуу-курдуу сүүртэлээбит Куруһубаланан куугунаата. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кини [Өксүүнньүйэ] өрө олорор куруһубатын ньилбэгэр ууран баран, толкуйдаан көрдө. Н. Заболоцкай

курдуулаа

курдуулаа (Якутский → Якутский)

туохт. Курдуу оҥор. Делать обод, опояску летней берестяной юрты (урасы). Ураһатын оһуордуур, ойуулуур, курдуулуур, сатыы далбар иһити тиктэрэр, …… дал, күрүө, хаһаа оҥортуур. Саха фольк.

сатарыс

сатарыс (Якутский → Якутский)

сатарый II диэнтэн холб. туһ. Чугас бөлүөхсэн турар дьон күлсэн сатарыстылар. Н. Заболоцкай
Дэриэбинэни курдуу хаһыллыбыт окуопаларга хамаандалар сатарыстылар. П. Филиппов

ситимэх

ситимэх (Якутский → Якутский)

көр ситим
Курдуу көстөр хайаларынан куйахтаммыт Геленджик, Сырдык ситимэх уоттарынан Сыдьаайбытыҥ, оо, дьикти. А. Бродников
Халлаантан сап саҕа Тардыалыга суох, Сиртэн ситим саҕа Ситимэҕэ суох …… Көҥдөй көмүс уоруктаах эбит. ТТИГ КХКК

алыһар

алыһар (Якутский → Якутский)

аат. Үөһэттэн аллара сырдаан барар күөхтүҥү өҥнөөх, үрүҥ өрөҕөлөөх, курдуу барар хараҥа дьураалардаах, үрүҥ эттээх балык (Саха сиригэр дэлэйдик үөскүүр). Окунь озерный
Алыһар өрүстэргэ уонна күөллэргэ олохсуйар. ББЕ З
Талба уутугар алыһар үөрэ тиҥсириһэр, күстэх үрүҥ көмүс ойоҕоһо кылбаҥныыр. Амма Аччыгыйа
Икки төгүл икки биэдэрэ алыһары ыллыбыт уонна балыксыттарга болдьообут кэмнэригэр төнүннүбүт. И. Данилов

буоҕаралаах

буоҕаралаах (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Курдуу туттарыылаах, бөҕөргөтүүлээх, буодьулаах. Перехваченный, стянутый или отделанный чем-л.
Үс сиринэн буоҕаралаах көмүс торуоскалаах. ПЭК СЯЯ
[Өлүөнэ Муустаах муораҕа:] Долгуннаах дохсун үйэлэр Туолуохтарыгар диэри Долгуйбат добугуордаах Тоҕус хос модун муус буоҕаралаах Тойон долуо сүрэххин долгутаары Олодуйдум курдук. Өксөкүлээх Өлөксөй

куйахтан

куйахтан (Якутский → Якутский)

куйахтаа диэнтэн бэй., атын
туһ. О, булчут, уһугун даа, уһугун! …… Арҕахтамматах, мууһун куйахтаммыт дьэллик эһэ, эн суолгун сонордоон иһэр буолбаат?! Н. Абыйчанин
Курдуу көстөр хайаларынан Куйахтаммыт Геленджик, Сырдык ситимэх уоттарынан Сыдьаайбытын, оо, дьикти. А. Бродников
Бу өйдөөтөххө, хаартан, буурҕаттан бэрт эрэллээхтик хаарынан бэйэтинэн куйахтаммыт дьиэ буолан биэрдэ. Н. Заболоцкай

тиигир

тиигир (Якутский → Якутский)

аат. Индияҕа, Азия сороҕор үөскүүр хараҥа кугас курдуу дьураалардаах араҕас кылгас түүлээх саамай улахан куоскатыҥы адьырҕа. Тигр
Эмискэ иһирик ойууртан тиигир сулбу ойон таҕыста. ПНЕ СТ
Тиигир кинини саба харбаан ылбыт уонна ырдьыгыныы-ырдьыгыныы кумалаан барбыт. Көрбүттэрэ, бургунас ынах саҕа сүүнэ улахан куоска курдук кыыл эбит. «ББ»

тэбистэр

тэбистэр (Якутский → Якутский)

тэбис диэнтэн дьаһ
туһ. Оҕотун атыыр оҕустартан былдьаабыт ийэм барахсан бэйэтин чуут тэбистэрэ сыһан, миигин соспутунан чугастааҕы бүтэй анныгар түстэ. Н. Босиков
Халыҥ тайҕаны курдуу сытар от үрэх кытыытынааҕы хойуу ыарҕа талаҕы үлтү тэбистэрэн икки аттаах киһи айаннаан дьигиһитэн иһэллэр. ЭКС ТБТ
Испанецтар күрүөйэхтэри дьиикэй кыыл курдук бултууллара, ытынан туттаран кэбиһэллэрэ, атынан тэбистэрэллэрэ. АЕВ ОҮИ