Якутские буквы:

Якутский → Русский

куурдун=

возвр. от куурт = сушить (себе, для себя); таҥаскын куурдун высуши свою одежду, обсушись.

куур=

сохнуть, высыхать; от кууран хаалбыт трава засохла; таҥас куурбут одежда высохла; суол куурбут дорога высохла.

куурт=

побуд. от куур = сушить, высушивать; тыал охсуллубут оту куурдубут ветер высушил скошенную траву.

Якутский → Якутский

куур

туохт.
1. Уута, сиигэ суох буол, кураанах буол. Становиться сухим, сохнуть, высыхать
Быһыт аана өрө тардыллан, куурбут үрэх кумах сүнньүн тухары дэлэй киэҥ аан аһыллан турар. Амма Аччыгыйа
Саҥа кууран эрэр биир олбуор иһигэр икки кыра оҕо оонньуу сылдьаллара. Суорун Омоллоон
2. көсп. Ыалдьан эбэтэр уһуннук аччыктаан ыр-дьүдьэй, кубарый. Похудеть, побледнеть из-за болезни или продолжительного голодания
Өксүүнньэ бэрт өр ыалдьа сыппыт, онтон нэһиилэ үтүөрэн, хаана-сиинэ кууран, дьүдьэйэн, сөтөллө-сөтөллө барбаҕын сылдьар буолбут. Күндэ
Ньургуһун хараҕа биилэнэн, имин хаана кууран, сирэйэ кубарыйан, этэ-сиинэ хатан, хагдарыйар уһугар тиийбитэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
др.-тюрк., тюрк. куру, хуру

куур-хат

туохт.
1. Кубус-кураанах буол. Быть, стать совершенно сухим
Быһыт оҥоһуллубатаҕа, уу тахсыбатаҕа буоллар, бу ходуһа бүтүннүү ити курдук кууран-хатан кугдарыйан туруо этэ. Амма Аччыгыйа
Ардах түһүмүнэ, сир-дойду кууран-хатан барда. М. Доҕордуурап
2. Улаханнык ыр, дьүдьэй. Сильно похудеть
Аһаатахтарына Хабырыыс-Хоборооско эмээхсин куурбут-хаппыт илиитэ хайаан да астарын дуомуттан арыый амтаннааҕын куду анньан биэрэр. И. Гоголев
Арай кини имигэс хаастара эрэ кини мэлдьи сылайбыт дьүһүннээх куурбукка-хаппыкка дылы сирэйин сэргэхситэллэрэ. Ч. Айтматов (тылб.)

куурдун

куурт диэнтэн бэй
туһ. Нэһииччэ чэй оргутунан, куурдуна түһэн баран, дьэ арыый өрө тыынан, ону-маны кэпсэтэн барбыппыт. Н. Заболоцкай
Кутааҕа куйаҕын куурдунан, Уол оҕо кытаанах буолуохтаах; Саадаҕын үс төгүл курданан, Дьэ атын уорҕатын булуохтаах. Р. Баҕатаайыскай

куурт

куур диэнтэн дьаһ
туһ. Бу киэҥ толооннор күөгэҥнэс кута бадарааннарын куурдан, …… үчүгэй оту ыһар буоллаллар, атын уйгу-быйаҥ ходуһалар тахсыа этилэр. Күндэ
Оҕонньор Сүөдэр диэки атыҥыраабыттыы көрөкөрө, саахтаҕа кэтэр таҥаһын устан, уотугар куурда уурталыыр. Н. Якутскай

Якутский → Английский

куур=

v. to dry, cause to dry; куурт= v. to be dried

куур=

v. to perform a shaman’s ritual


Еще переводы:

обсушиться

обсушиться (Русский → Якутский)

сов. куурдун; обсушиться у костра кулуһуҥҥа куурдун.

сушиться

сушиться (Русский → Якутский)

несов. 1. (становиться сухим) куур, куура тур; сено сушится на солнце от күн уотугар куурар; 2. (сушить на себе мокрую одежду) куурдун; сушиться у костра уокка куурдун; 3. (высушиваться) хат, хата тур; над плитой сушились грибы билиитэ үрдүнэн тэллэй хата турара.

посушиться

посушиться (Русский → Якутский)

сов. куурдуна түс.

подсушиться

подсушиться (Русский → Якутский)

сов. куура түс, куурдуна түс, сараҕый.

эндэрдии

эндэрдии (Якутский → Якутский)

көр эндирдии
[Моҕотой] тыа саҕатыгар эндэрдии түспүт тиит устун сүүрбүтэ. Далан
[Эһэ] араҥаска эрэллээхтик күдүйэн кэлэн кэлин атахтарыгар турда, уҥа баппаҕайынан араҥас туорайыгар эндэрдии ууруллубут хоппоттон хохтуну хаһыста. И. Гоголев
[Сүөдэр] куурдуннар диэн сыгынахха эҥин эндэрдии уурталаабыт дүлүҥнэриттэн, манан төннөрүгэр өрүү буоларыныы, таарыччы атын сыарҕатыгар тиэнэн барда. И. Сысолятин

моонньоо

моонньоо (Якутский → Якутский)

туохт. Үүнэн турар маһы куурдун диэн аллараанан тула кэрт, суллаа. Подрубать, ошкуривать дерево вокруг, чтобы оно скорее засохло
Тэйиччи соҕус ким эрэ …… моонньообут хаппыт тиитигэр тураах …… оҕолорунуун олороллор. И. Гоголев
«Эбээ, оччоҕо ити тииттэри моонньообут киһиэхэ аньыы буолуо, ээ?» — диэн аара сынньана олорон эбэбиттэн ыйытабын. Н. Лугинов
Дьиэлэрин таһыгар хас даҕаны тиити моонньоон кэбиспиттэрэ куурбуттар. В. Егоров. Биһиги балааккаттан чугас турар үс тиит маһы моонньоон кэбистибит, аны икки-үс сылынан хонон ааһар дьоҥҥо хаһаас да наада. Я. Семёнов. Тэҥн. моойторуктаа 2

моонньооһун

моонньооһун (Якутский → Якутский)

аат. Үөл маһы куурдун диэн тула суоруу, суллааһын. Об тёсывание дерева вкруговую, чтобы оно скорее засохло
Тоҥ, инчэҕэй бэрэбинэлэри батырҕаччы кэрдэн моонньооһуннары оҥороллор. БИ УЛАа
Аар баҕах [сэргэҕэ] …… тоҕус сиринэн биһилэхтии моонньооһуннары оҥороллор. «ХС»
Оннук сулланан хаппыт мас. Дерево, высохшее после специальной обтёски
Тула күөх ойуур эркиннээх сүүнэ да киэҥ солооһун. Манна күн сылаас күлүмнээх, Кууран хаалбыт моонньооһун. Баал Хабырыыс
Кини интэринээккэ ийэтэ ыалга көһөр буолан, баар суох ха һаас мастарын — моонньооһуну тыыппакка, Туоллар өтөҕөр …… баай киһи олоҕор тиийдэ. Н. Босиков

моойторуктаа

моойторуктаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ыт моонньугар тирии быаны кэтэрт. Надевать на шею собаки кожаный ошейник
Охоноон ытыгар чуо хааман кэлэн, …… моойторуктаан, быалаан Байбалга туттаран кэбиспитэ. Н. Лугинов
2. Үүнэн турар маһы куурдун диэн алла ранан моойторуктуу суор. Подрубать дерево вокруг, чтобы оно скорее засохло
Үүнэн турдаҕына маһы сүгэнэн моойторуктууллар, с и л и с т э р и н ү рд ү н э н олуктаталаан кэбиһэллэр. ПН ДЫ. Тэҥн. моонньоо

сөрөкө

сөрөкө (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Куллука. Портянка
[Эдэр дьон] саппыкыларын устан, сөрөкөлөрүн куурдунан …… сыттылар, сынньаннылар. Н. Якутскай
Чараас сөрөкөлөөх ынах этэрбэһэ икки көстөөх сир уутун-хаарын кэһэн, түүн тоҥон, атаҕын хам ылбыт. П. Аввакумов

кыраа-таный

кыраа-таный (Якутский → Якутский)

туохт. Кими эмэ кырыыска туруоран, ыардык, хабырдык саҥар, арахсыбакка элбэхтик дьаҥсай. Проклинать, клясть (долго и упорно)
Улуу ойуун сэттээхтик кыраан-таныйан ол дойдуга көтөҕүллүбүтэ аанньа буолуо дуо?! И. Гоголев
Ити мин соҕотох оҕобун туора көрөн, кыраан-таныйан, дьолун-соргутун тоҕо этэн кэбистэ дии. Болот Боотур
Кырыыс тылынан Күтүр өстөөххүн Кыраан-таныйан эттэҕим буоллун: харах уутунан Халаанныы туолан Хампа күөҕэ кубарыйа куурдун! И. Егоров
Ааспаккаарахпакка кырыктаахтык мөх, үөх. Долго жестоко ругать
[Боккуо:] Киэһэ буолла, оҕолоор, бу чаанньык оргуйумаары гынна, дьэ эмиэ киирэннэр, кырыахтаныйыах бэйэлэрэ буоллаҕа. А. Софронов
Ийэм Молуой буолбут сыппах тылынан Кийиитин кырыыр-таныйар. С. Данилов