Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кыдьыгыр

туохт.
1. Күүһүҥуоҕуҥ батарбакка тэбэнэтир, тугу эмэ гыныаххын күүскэ баҕар; үлүһүйэн туран оҥор. От избытка сил, энергии зажечься желанием чем-л. заняться; дурачиться, озорничать от избытка «дурной» силы, энергии (о молодых людях)
[Сыллай] туста сылдьар икки бөҕөскө ойон тиийэн, икки ардыларыгар харыларын батары биэрэн баран, туора хаһыйталаата уонна биир-биир хам баттаталаан кэбистэ. Кыдьыгырдаҕа үһү! Амма Аччыгыйа
Туймаада быйаҥнаах хонуутугар от охсоллорун суохтаан, ахтан эттэрэ-хааннара кыдьыгырбыт, бугуһуйбут Түмэрэй Бөҕө уолаттара саха хотуурунан киирэн охсон тэлэкэлээн барбыттара. Далан
Хатылы [киһи аата] кыдьыгыран, киргили кытта сырсара үһү. Р. Кулаковскай
2. Туохха эмэ олус үлүһүй, баҕар (үксүн куһаҕаҥҥа). Питать страсть, пристраститься к чему-л. (особенно к дурному, плохому)
[Арыгыга] Кырдьаҕастыын кыдьыгырдылар, Эдэрдиин имэҥирдилэр, Көрсүөлүүн көҕүйдүстүлэр, Мэниктиин мэҥийдилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кыһыл көмүспүт Кыдьымахтанан көстүбүтүгэр, Кылааннаах түүлээхпит Кырыытынан кыстаммытыгар Кыраныысса улаҕатыттан Кыйаар сирдэртэн Кыдьыгыран иҥсэрбиттэр. Е. Иванова
3. көсп., харыс т. Сыстыганнаах ыарыынан ыарый; ыарыыга сыһын (сүөһү туһунан). Заразиться, страдать какой-л. заразной болезнью (о домашнем скоте)
Сүөһү дьүүкээрэн, кыдьыгыран барбыта. «ХС»

Якутский → Русский

кыдьыгыр=

1) страдать какой-л. заразной болезнью; заражаться; 2) перен. приобретать какой-л. порок, какую-л. дурную привычку.


Еще переводы:

кыдьыгырталаа

кыдьыгырталаа (Якутский → Якутский)

кыдьыгыр диэнтэн төхт
көрүҥ. Ардыгар сөрүүн киэһэлэргэ уҥуоҕум кыйыттан, кыдьыгырталаан ыларга дылы гынабын. Ол биһиги сордоохторго тэнийэн охсор да сир суох. Амма Аччыгыйа

кычыгылаттар

кычыгылаттар (Якутский → Якутский)

кычыгылат диэнтэн дьаһ
туһ. Кычыгылаттарар курдук, Кыдьыгыран күлэр куруук. К. Чуковскай (тылб.)
Тыһы чубуку Кычыгылаттарбыт курдук кыҥыһахтыы сүүрэр кыраһыабай бэйэлээҕэ. А. Кривошапкин (тылб.)

тартайбыт

тартайбыт (Якутский → Якутский)

тартаҕар диэн курдук
[Атыыр] кыдьыгыран, сүүрэн бидилгэхтээтэҕинэ тоҥ буору логлорута тэбэр, …… киэҥник тартайбыт таныыта тардырҕас буолар. «ХС»
Кини тартайбыт таныылаах, кырыылаах, хонтойбут улахан муруннааҕа. И. Тургенев (тылб.)

быыраһыт

быыраһыт (Якутский → Якутский)

аат. Бырахпыт быыра курдук түргэнник ыстаҥалаан сүүрэр, кылыйар киһи. Человек, способный быстро, стремительно бегать, прыгать
Сулумах сырсар киһи көстүбэтэҕинэ, кыдьыгыран кулуну кытта сырсарыныы, быыраһыт тоҥуу хаарга кылыйан кыыраҥнатарыныы, ырыаһыт эмиэ бугуйар, ыллаан-туойан тыынын таһаарыан баҕарар идэлээх. Далан

дьүккүйтэлээ

дьүккүйтэлээ (Якутский → Якутский)

дьүккүй диэнтэн төхт
көрүҥ. Кыдьыгыра кыйыттыбыт имигэс сүһүөхтэрин арыт бакытан, арыт чиккэччи тэбинэн, иннин диэки дьүккүйтэлээн, кэннин диэки чугуйталаан …… таҥнары куугунаан түстэр түһэн истэ, туохтан да толлубат, тугу да тулуйар эр бэрдэ, эдэр киһи. Амма Аччыгыйа

кыдьымахтан

кыдьымахтан (Якутский → Якутский)

кыдьымахтаа диэнтэн бэй
туһ. Муус балачча ууллан, кыдьымахтаммыта. П. Филиппов
Кыһыл көмүспүт Кыдьымахтанан көстүбүтүгэр …… Кыйаар сирдэртэн Кыдьыгыран иҥсэрбиттэр. Е. Иванова
Өлүөнэ өрүс улуу ньуура тумаҥҥа сууланара, кыралаан кыдьымахтанан суугунуу устара. «ХС»

өһүөннүр

өһүөннүр (Якутский → Якутский)

туохт. Тыалыр, күүскэ уһуннук ардаа. Быть ненастным с ветром и дождями (о погоде)
Улуу өрүс өһүөннүрэ, Очуостарын кырбыырыгар Сүллэр этиҥ кыдьыгыран Кыланар сүҥ түгэнигэр, — Этиҥ, тоҕо тыаһыыллар Хомуһун тыллаах хомустар. Х. Горохов

хаанныр

хаанныр (Якутский → Якутский)

  1. хааннан диэн курдук. Кини хаһан даҕаны санааргыыр диэни билбэт, хааннырбыт сирэйин харытынан туора соттубутунан туран кэлэр. Софр. Данилов
    Моойторук уҥа кулгааҕа хааннырбыт уонна кыратык доҕолоҥнуур. Л. Попов
    Эрдэтинэ дьаадьыйыахха, хааннырбыт кыыл сэрэхтээх. И. Данилов
  2. көсп. Илбиһир, кыдьыгыр. Стать одержимым страстью кровопролития
    Кырыктаах үҥүү кыдьыгырда, Хатан батыйа хааннырда, Биилээх тимир илбиһирдэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Хаанныран (хаанырдан) бултуйда булт. — элбэх бултан, өлгөмнүк бултуй. Ловить, добывать в большом количестве (о дичи)
    Быйыл, дьэ, кини хаанныран бултуйда. «ХС»
бакыт

бакыт (Якутский → Якутский)

бакый диэнтэн дьаһ
туһ. Сирилэс, сирдьигинэс силлиэ Сири сиксийэн сиксийдэ, Мастары-оттору барытын Барчалаан бакытан барда. А. Софронов
Кыдьыгыра кыйыттыбыт имигэс сүһүөхтэрин арыт бакытан, арыт чиккэччи тэбинэн таҥнары куугунаан түстэр-түһэн истэ туохтан да толлубат эр бэрдэ, эдэр киһи. Амма Аччыгыйа
Баай Байанай тойон эһэм! Бастаах бэйэбин Бакытан тураммын Эттээх хааммыттан Эҕэрдэлээн эрэбин. А. Софронов

кыалыгыт

кыалыгыт (Якутский → Якутский)

кыалыгый диэнтэн дьаһ
туһ. Кур ото суохтар сүөһүлэрин лаппа кыалыгытарга күһэлиннилэр. Болот Боотур
Кыргыһаары кыдьыгырбыт Кылгас санаабын кыалыгыттым, …… Охсуһаары оботурбут Омуннаах санаабын уҕарыттым. П. Ядрихинскай
Элимтэҕэй аттары Эккирэтэн тутууга, Кыратык баайан Кыалыгыта түһүүгэ Биэс-түөрт үлэ күнэ Биллибэккэ хаалла. М. Соров