Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кыймаҥнаа

дьүһ. туохт.
1. Эриллэҥнээ, өҕүллэҥнээ. ☉ Извиваться, вилять
Кыймаҥнаатарбын да, кылбаҥныыбын, муунньаҥнаатарбын да, дьэрэкээн ойуулаахпын дэнэр баар үһү (тааб.: эриэн кыыл). [Ыт] байааттаҥныы-байааттаҥныы хааман кыймаҥныыр. Амма Аччыгыйа
Тороев көрдөҕүнэ, бу токуйа хаппыт эмээхсин тииһэ бараммыт айаҕыттан кыһыл чиэрбэлэр кыймаҥныы тохтор курдуктар. Л. Попов
[Кыыс Ньургунтан] Кыһыл, эриэн үөннэр Кытарар уот хараара өһүөр диэри Кыймаҥныы тохтон түстүлэр. ТТИГ КХКК
2. Хамсаа-имсээ, эймэҥнээ (биир сиргэ элбэх ким-туох эмэ мустан). ☉ Двигаться, шевелиться непрерывно, собравшись толпой, сбившись в кучу (о людях, животных)
Өстөөхтөр хаптайаллар, онтон эмиэ кыймаҥнаан, эймэнэн киирэллэр. Н. Кондаков
Баһаарга тобустолору дьон мунньустан кымырдаҕас уйатыныы кыймаҥныыллара. Н. Островскай (тылб.)

Якутский → Русский

кыймаҥнаа=

мерно-кратн. 1) кишеть; 2) ползать извиваясь.

Еще переводы:

кыймаҥнас=

кыймаҥнас= (Якутский → Русский)

совм. от кыймаҥнаа =.

кыймаҥнат=

кыймаҥнат= (Якутский → Русский)

побуд. от кыймаҥнаа =.

копошиться

копошиться (Русский → Якутский)

несов. 1. (напр. о насекомых) кыймаҥнаа, букунас; 2. разг. (возиться) букунас, мөҕүс

кыймараҥнаа

кыймараҥнаа (Якутский → Якутский)

кыймаҥнаа диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Ол икки ардыгар биир соруоха кыймараҥнаан киирдэ да, киһим миигин тамты умнан кэбистэ. И. Находкин

кыймаҥнат

кыймаҥнат (Якутский → Якутский)

  1. кыймаҥнаа диэнтэн дьаһ. туһ. Толя Айтаҕа чугаһыыр, дьиибэлээри тарбахтарын кыймаҥнатар. Далан
    Абдуркулланы тарбаҕын кыймаҥнатан ыҥыран баран, …… биир тэриэлкэ билимиэннээх миини кытта биир быһыы килиэби ууран биэрдэ. Эрилик Эристиин
  2. көсп., кэпс. Кимтэн эмэ арахпакка, тулуппакка-тэһиппэккэ, дьаныһан туран көрдөс. ☉ Просить неотступно, назойливо, настойчиво
    [Климчук] туохха эмэ наадыйдаҕына, кыймаҥнатан, көрдөһөрүн оҕотун көрүөҥ. Киһи иһигэр тыыннаахтыы киириэххэ айылаах. ДАЛ УуУоО
чохоҥноо

чохоҥноо (Якутский → Якутский)

чохой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Тумса чороҥноон, кэтэҕэ чохоҥноон, Тоҥсоҕой чоргуйда маннык хоһоонноон. Болот Боотур
Тураах атаһа чонох гына-гына чохоҥноото, Кыбыстан, кыймаҥнаан хамсаата, дааҕырҕаата. Күн Дьирибинэ
[Чөкчөҥө] сэрэммит, иһиллээбит курдук чохоҥнуу олорбохтоон баран, уоскуйан, тугу эрэ көрдөөн хаампахтаан иһэн, сүүрэн дьөгдьөрүйдэ. СҮК

сааҕынаа

сааҕынаа (Якутский → Якутский)

б. күрүс тыас туохт. Хатана суохтук, суугунуур курдук дыыгынаа (ордук сахсырҕаны этэргэ). ☉ Издавать лёгкий протяжный гул, жужжать (обычно о мухе)
Сахсырҕа сааҕыныыр, күүгэс күүгүнүүр. Күннүк Уурастыырап
△ Олус элбээ, хойун (сахсырҕаны этэргэ). ☉ Роиться в большом количестве, размножаться стремительно (о насекомых)
[У луу Кудаҥса алааһыгар] кымырдаҕас бөҕө кыймаҥнаата, хомурдуос бөҕө хончоҥноото, хара төбөлөөх үрүҥ үөн үллэҥнээтэ, сахсырҕа бөҕө сааҕынаата. П. Ойуунускай
ср. др.-тюрк. шаҕыла ‘журчать’, эвенк. сагинадя-ми ‘журчать’

кыймаҥнас

кыймаҥнас (Якутский → Якутский)

I
кыймаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Ханнык эрэ эргэ сон тиэрэ быраҕыллыбыт, ол үрдүгэр саҥа төрөөбүт ыт оҕолоро кыймаҥнаһа сыталлара. Амма Аччыгыйа
От быыһыгар ардах чиэрбэлэрэ кыймаҥнаһаллар. И. Сосин
Олбуор иһигэр күһүҥҥү хараҥаҕа дьоннор түүлээх үөннүү кыймаҥнаһаллар. КММ Дь
II
көр кыймаҥалас
2
Билигин Алдан тыатын иһэ син-биир кымырдаҕас уйатыныы кыймаҥнас киһи. И. Никифоров
Бааҥкатыгар баар кыймаҥнас чиэрбэлэриттэн ылан күөгүтүгэр иилбитэ. И. Федосеев
Эһэни сүлээри гыммыттара — тириитэ онон-манан алдьанан баас-үүт буолбут сирдэрдээх. Этин хайа быһан көрбүттэрэ — быыһа кыймаҥнас үөн. П. Ламутскай (тылб.)

кытарах

кытарах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Төрүү сылдьан баран быйыл төрөөбөтөх (сүөһү, кыыл туһунан). ☉ Яловый
Кытарах биэ курдук кырыытыттан кыймаҥныыр (өс хоһ.). Чэ, кэбис, хайдах гыныахпытый, кытарах бургунаспытын өлөрүүһүкпүт. А. Софронов
Кэргэним кытарах ынаҕын бэйэбитигэр туруоран, кыһын ыан иһиэ этибит. Болот Боотур
2. Курааннаабыт, куурбут; үүнүүтэ, быйаҥа суох. ☉ Засушливый, сухой; скудный травой, неурожайный
Бэһирик былыт мэччийдэ, кытарах былыт ыанньыйда. ПЭК ОНЛЯ II
Дьыл буоллаҕына кытарах. Бурдукпутун буоллаҕына хаһыҥ оҕуста. М. Доҕордуурап
3. фольк. Оҕолоно илик эдэр дьахтар. ☉ Нерожавшая молодая женщина
Кыдьараҥ өлүү буолбут Кыҥнары табык бэйэлээх Кытарах кыргыттардаах, Дьарык өлүүгэ ылларбыт Умсары табык бэйэлээх Уолан уолаттардаах эбит. П. Ойуунускай
ср. кирг., тув. кызырак ‘молодая кобылица (еще не жеребившаяся)’

хончоҥноо

хончоҥноо (Якутский → Якутский)

  1. хончой диэнтэн б. тэҥ. көстүү. Улахан уулуссалар сорох муннуктарыгар биирдии эмэтэ городобуой хончоҥнуу түһэн баран, иттэ баран хаалар. Болот Боотур
    «Оойуут!» …… уолбут сирэн сир диэки олоҥнуу, куоҕаҥныы, хончоҥнуу турда дии! КАЕ НТ
  2. Эриллэҥнии, кыймаҥныы мөҕүс (үөнү-көйүүрү, кыра харамайдары этэргэ). ☉ Активно шевелиться, извиваясь вверх-вниз, сплетаясь, кишеть (о множестве мелких насекомых)
    [Эт] маҥнай диэки сыттанар, тас өҥө улам өлөн, өлбөөдүйэн барар, аны муус маҥан төбөлөөх үөн ыһан хончоҥноон киирэн барар. Н. Заболоцкай
    Кур эмэх өһүөҕэ Үрүҥ үөн ыһара, Хончоҥнуу сыыллара. С. Васильев
    Тохтоон блеснабын тимирдэбин, тэҥҥэ ибирдэтэн, кинини оонньотон хостуубун — иҥсэлээх балык хончоҥнуу мөхсөр. «ХС»
    ♦ Үөнэ-күрдьэҕэтэ хончоҥнуур — туох эмэ куһаҕаны, курдьаҕаны таһаарар. ☉ Плести интриги, строить каверзы
    [Кураанап] араас үөнэ-күрдьэҕэтэ хончоҥнуура, хонон турдаҕын ахсын, улам үксээн иһэр. Айталын
    Харчыбын ирдиирбинэн эрэ тохтуом суоҕа, туох баар хончоҥнуур үөнүн хостуом. М. Попов