Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, кы- диэн саҕаланар олохторго сыстар: кылы-кылбаҕар. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся на кы-: кылы-кылбаҕар ‘сильно блестящий’
Кылы-кылбаҕар ырбаахы.  Кылыкылбаччы билигин аҕай сиппийэн кэбиспиттэр. Эрилик Эристиин

уун диэнтэн тиэт
көрүҥ. Харыстан эрэ ордук иирэ төбөтө кымньыытын өрүтэ ууммахтыыр. Амма Аччыгыйа
«Көрсүөхпүт, Үүйэ!» — диэн чаҥкыныыр Эльвира, кини кырасыабай кылбаҕар илиитин өрө ууммахтыыр. Л. Попов

даҕ.
1. Маҥанныҥы, маҥхайан эрэр. ☉ Беловатый, белеющий
Туртаҕар сотолоох хатыҥнар Тумаҥҥа батыллан тураллар. Күннүк Уурастыырап
Дьарамай, быһа симириктээбит туртаҕар харахтаах Ефимкин бастаан иһэрэ. Г. Николаева (тылб.)
2. Кыырыктыйбыт, маҥхайбыт (хол., бытык, баттах). ☉ Седой, седеющий (напр., об усах, волосах)
Туртаҕар бытык Толбонноох түүтүн Иккитэ, үстэ Имэринэн кээстэ. Эллэй
[Епископ] тараамматах баттаҕын туртаҕар сүүмэҕэ сирэйигэр саба түспүт. Э. Войнич (тылб.)
♦ Кырса эрэ кылбаҕар, субата эрэ туртаҕар көр кылбаҕар. Көрдөххө кырсыҥ эрэ кылбаҕар, субаҥ эрэ туртаҕар. Саха фольк. Туртаҕар суба сиилээн., ахсарб. — хара үлэҕэ үөрэммэтэх, ыарахан үлэттэн тэйэ туттар киһи. ☉ Белоручка (букв. белоличка).

даҕай диэнтэн холб. туһ. Кыры-кылбаҕар хатыҥнар лабаа-лабааларыттан даҕаһан кэккэлээн тураллара үүт-үкчү оһуохайдаан наскылдьыһан эрэр кыталык кыргыттарга маарынныыллар. Софр. Данилов
«Дьоллоох буолуҥ», Куоластыы хоҥкуһан Кулгаахтарыгар сипсистилэр, Сибэккилии өйөнсөн Сирэйдэрин даҕастылар. С. Васильев

даҕ. Ыпсыбыт, кумуччу тутуллубут (уос туһунан). ☉ Сжатый, сомкнутый (о губах)
Анатолий Петрович тоҥ хоргуннуу кылбаҕар сүүһэ икки дириҥ дьураалаах, уоһа ньимигир, хараҕа өйдөөх. Н. Габышев
Авдотья кыракый айаҕа ньимигир уостааҕа. Г. Николаева (тылб.)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, кы- диэн саҕаланар олохторго сыстар: кыры-кылбаҕар, кыры-кынтаҕар. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся на кы-: кыры-кылбаҕар ‘яркий-преяркий, ослепительно яркий’, кыры-кынтаҕар ‘с чрезмерно высоко поднятой головой’
Дьэрэмииһэп арыыта килбэчиҥнии сылдьар, кырыкылбаҕар сомуоктаах, ыыс араҕас мастаах саҥа сааны ойутан аҕалан, Сэргэчээҥҥэ туттарда. Болот Боотур
Чочуйан оҥорбуттуу Чору-чоноҕор, Кырыйан ылбыттыы Кыры-кынтаҕар Талба таһаалаах Таҥара табата Тайҕа быыһынан тамайа турбута. С. Тимофеев

кылбаҕар диэнтэн атаах.-аччат. Чааркаантан эрэ чаҕыйааччы, Сыһыыны, толоону сыыйталыыр Сыгынах анныттан быгыалыыр, Кыраһа курдук кылбаҕаркаан Кынаҕар-чоноҕор кыысчаан баар үһү. Болот Боотур
Кылбаҕаркаан уорҕалаах, …… Аҕыс адаар мүһэлээх, Түөрт түөрэҥ туйахтаах Соноҕоһум барахсан. А. Бэрияк
Кылбаҕаркаан бэйэлээх Кыһылыктыыр атахтаах, …… Кыҥкынаабыт куоластаах Кыталыктыыр көтөрбүт …… Кыҥкыначчы ыллаата. «ХС»

даҕ., поэт. Чаҕылхай, киһи хараҕа саатар маҥан. ☉ Ослепительно белый, блестящий, яркий
Кылбараҥ халлаан кырсынан Кылыбыраан-сылыбыраан, Көрүөлээн көтөн иһэн Көҕөн көтөрү Көрө түстэ. А. Софронов
Саас ортолоох толуу дьахтар тараанан мөлбөйө, толору кылбараҥ маҥан харыта элэҥнии турар эбит. Д. Апросимов
Кылбараҥ, хаар өҥнөөх хабдьылар Кыыгыныы, тэлээрэ дайаллар. «Чолбон». Тэҥн. кылбаҕар, кылбаҥ, кылбар I

I
даҕ. Биир да сиринэн харата, мэҥэ суох ып-ыраас, маҥан. ☉ Белоснежный, ослепительно белый, чистый
Былыта суох ыраас, кылбар маҥан халлаан.  Кыргыһыыга туттар Сытыы кылбар кылааннаах, …… Оһоллоох ончохтоох, Өһүөннээх өргөстөөх …… Үөрбэ хаан үҥүүтүн Өрө дапсылыйда. П. Ядрихинскай. Тэҥн. кылбаҕар, кылбаҥ, кылбараҥ
II
даҕ., түөлбэ. Оҕолоноругар улаханнык ыалдьыбакка, чэпчэкитик быыһанар (дьахтар туһунан). ☉ Легко и быстро рожающая, разрешающаяся от бремени (о женщине). Кылбар дьахтар

кынтаҕар диэнтэн атаах.-аччат. Кыра Сүөдэр оҕото Кынтаҕаркаан уҥуохтаах Кырасыабай Даарыйаҕа Кыһанаахтаан тиийэммин Кылыыҥкайа бэрдиттэн Кыраҕыйан хаалбытым. Саха нар. ыр. II
Кынтаҕаркаан быһыылаах, Кылбаҕар хотойдоох Кырасыабай көтөрүм — Кыталыгым оҕото. С. Данилов
Кини кынтаҕаркаан төбөтүн кыҥначчы соҕус туттан, устар курдук долгулдьуйан уулусса устун хааман истэ. «ББ»