Якутские буквы:

Якутский → Русский

кынчаал

кинжал || кинжальный; кынчаал биитэ лезвие кинжала.

Якутский → Якутский

кынчаал

аат. Анньарга, быһарга туттуллар икки өттүнэн биилээх сытыы уһуктаах быһах. ☉ Кинжал
Остуол кытыытыгар Сыллай икки өттүнэн биилээх балтараа харыс уһун кынчаалы килбэҥнэтэн көрө олорор. Амма Аччыгыйа
Арай өйдөөн көрбүттэрэ: киһилэрин түөһүн тылын аллараа өттүнэн кынчаал быһах угар диэри хороччу анньыллыбыт. В. Чиряев
Кынчаалы, финскэй быһаҕы, онтон да атын биилээхуһуктаах сэби сокуоннайа суохтук илдьэ сылдьыы, оҥостуу эбэтэр атыыга биэрии эмиэ буруйу оҥоруунан ааҕыллар. СГПТ

Еще переводы:

кинжал

кинжал (Русский → Якутский)

сущ
кынчаал

кинжал

кинжал (Русский → Якутский)

м. кынчаал.

кинжальный

кинжальный (Русский → Якутский)

прил. кынчаал; # кинжальный огонь воен. чугастан ытыы, чугастан уоту аһыы.

кортик

кортик (Русский → Якутский)

м. куортук (байыаннай-морской уонна салгын флотун офицердара иилинэр кылгас кынчаал курду к биилээх еэптэрэ).

кыймах гын

кыймах гын (Якутский → Якутский)

туохт. Өттүккүн эмискэ имигэстик туора хамсатан ыл (үксүн хатыҥыр киһи туһунан). ☉ Резким, но легким, гибким движением повести бедром в сторону (обычно о худощавом человеке)
[Ньиэмэс] кынчаалын алларанан далайар. Баччаҕа тиийиэххэ, Гавриил аһарбыта буолан кыймах гынар. ДАЛ УуУоО

куортук

куортук (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Урут нэһилиэк кинээһэ дуоһунаһын бэлиэтэ оҥостон куругар иилинэр кынчаала. ☉ Кортик (как символ власти у наслежных старост-князьцов — в дореволюционной Якутии)
Эппилиэттээх элбээтэ, хахаардалаах халыҥаата, куортуктаах куодарыста. Болот Боотур
«Күн ыраахтааҕы үчүгэйдик олорорун туһугар киристиэс көмөтүнэн сүһүөххүтүгэр туруҥ!» — кинээс куортугун өрө уунна. М. Доҕордуурап

кылбас гын

кылбас гын (Якутский → Якутский)

кылбай диэнтэн көстө түһүү. Татыйаас мөхсүбүтүгэр сиидэс ырбаахытын тимэхтэрэ төлүтэ бардылар, онуоха өрө тэбэ сылдьар эмиийдэрэ кылбас гыннылар. Софр. Данилов
Бороххой ууга үрүҥ балык өрөҕөтө кынчаал иэнин курдук кылбас гынаат, сүтэн хаалар. Л. Попов
Сытыы хотуур чэрдээх илии далайарыттан күн уотугар кылбас гына-гына, хойуу окко умсан ылар. П. Аввакумов

кыын

кыын (Якутский → Якутский)

аат. Биилээх, уһуктаах сэп (хол., быһах, саабыла) тимир өттө угуллар хаата. ☉ Ножны
Саллааттар саабылаларын кыыннарыттан ылан кылбаппытынан санныларыгар тутан кэбистилэр. П. Ойуунускай
Икки өттүнэн биилээх кынчаалын кыыныттан хостоон, эрбэҕинэн биитин бигэтэлээн көрөөт, төттөрү укта. И. Гоголев
Түүлээх Уллуҥах [киһи аата] илдьэ сылдьар маһын сиргэ быраҕан баран, кыыныттан быһаҕын ылла уонна оҕо диэки баран истэ. Суорун Омоллоон
ср. др.-тюрк. хын, тат. кыны, алт. кын ‘ножны’

вонзить

вонзить (Русский → Якутский)

сов. что батары саай, батары ас, батары тут; вонзить кинжал кынчаалы батары саай; вонзить когти тынырахтаргынан батары тут.

өргөс-кылаан

өргөс-кылаан (Якутский → Якутский)

  1. аат., үрд. Биилээх-уһуктаах тимир сэп (батас, батыйа, үҥүү, быһах, кынчаал о. д. а.). ☉ Холодное оружие. Былыргы кэмҥэ ким үҥүү, Өргөс-кылаан ылбытай? — Ол күн улууһун көмүскүү Ньургун Боотур турбута. Эллэй
    Өргөс-кылаан, Үҥүү-батас тутуоҕуҥ, Бүтүн дойду Уорҕатынан күүрэн, Ньыгыл кэккэ Фронунан туруоҕуҥ! А. Абаҕыыныскай
  2. даҕ. суолт. Сытыы, чаҕаан, тобулхай (тыл, өй). ☉ Острый (ум, язык), проницательный (ум)
    Тыыллар тыйыс быччыҥнаах, Төлөн умайар түөстэрдээх Өргөс-кылаан өйдөрдөөх Үлэһит кылаас, өрө тур! Эллэй
    Ити дьыл үйэлэргэ сөҥө сыппыт өстөһүүлэр күөдьүйэн тахсаннар, амырыыннык адьырыһыы, өргөс-кылаан тылларынан өтөрүтэ үөхсүү күүрбүт дьыла этэ. Р. Кулаковскай