Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кыра-хара

даҕ. Баттанар-атаҕастанар туох да бырааба суох (дьон, үлэһит). ☉ Притесняемый, бесправный (люд, чернь)
Мин кыра-хара дьоҥҥо туһалааҕы оҥоруохпун баҕарабын. Болот Боотур
Кыра-хара дьон кыһыл былаахтарын туппутунан демонстрациялаан дэриэбинэ иһинэн хаамтылар. Бэс Дьарааһын

Еще переводы:

муравейник

муравейник (Русский → Якутский)

м. I. (жилище муравьев) кымырдаҕас уйата; 2. (медведь) кымырдаҕас-чыт эһэ (кыра хара эһэ).

мэҥнээх

мэҥнээх (Якутский → Русский)

имеющий родинку, родимое пятно; с ... родинкой, с ... родимым пятном; иэдэһигэр кыра хара мэҥнээх на щеке у него маленькая чёрная родинка.

үтүрүйүлүн

үтүрүйүлүн (Якутский → Якутский)

үтүрүй диэнтэн атын
туһ. Сэбиэскэй былаас баттанан-үктэнэн, үтүрүйүллэн кэлбит кыра-хара норуоттары сырдыкка сирдээн таһаарбыта. «ХС»

эпчиргэлэн

эпчиргэлэн (Якутский → Якутский)

туохт. Түргэнник, эрчимнээхтик хамсан. ☉ Двигаться быстро, стремительно
Костя диэн эпчиргэлэммит кыра хара киһи көтөн түһэр. П. Чуукаар
Хааман эпчиргэлэнэр. ЯРС

кыйахансыы

кыйахансыы (Якутский → Якутский)

кыйаханыс диэнтэн хай
аата. «Кыайдыбыт!» — диидии, Кыраны-хараны кыһарыйар баар эбит Кыйахансыы салҕаныыта; «Хоттубут!» — дии-дии, Хомпуустааһын баар эбит Хоһох хостонуутун бүппэт мөккүөрэ. Р. Баҕатаайыскай

кыра-чаҕаан

кыра-чаҕаан (Якутский → Якутский)

көр кыра-хара
Чысхаан сүүрэн кэлэн кылыйда да, хаамыы аҥаарыттан ордугу куоһара түстэ. Кыра-чаҕаан өттө үөрэн-көтөн чөрбөҥнөһө түстүлэр. В. Чиряев

элиитэ

элиитэ (Якутский → Якутский)

аат. Уопсастыба үрдүк сололоох, үрдүк хамнастаах, кыахтаах араҥата. ☉ Лучшие представители какой-л. части общества
Кыра-хара дьоҥҥо ааннара аһыллыбат, кыахтаах элиитэлэр эрэ мустар дыбарыастара. У. Ойуур
Үрдүкү элиитэлэр холуочуйдулар да, төрдүлэрин-уустарын сыымайдаһан тахсаллар. «ХС»

эрилий-бурулуй

эрилий-бурулуй (Якутский → Якутский)

туохт. Эргийэ хамсаа, эриллэҥнээ (ууну этэргэ). ☉ Вращаться, кружиться
Уу мэктиэтигэр эргийэ-эргийэ, эрилийэн-бурулуйан чөҥөрүйдэ. Эрилик Эристиин
Уу ньууругар мэҥ саҕа кыра-кыра харалар эрилийэ-бурулуйа усталлар. В. Сыромятникова
Өрүһүм барахсан …… мууһуттан босхолонон, эрчимнээх сүүрүгэ эрилийдэ-бурулуйда. ВМП УСС

эрэйдээ-муҥнаа

эрэйдээ-муҥнаа (Якутский → Якутский)

туохт. Сору көрдөр, сордоо-муҥнаа. ☉ Подвергать мучениям, истязать, пытать
Мин аны эйигин кытта сатаан охсуһуом дуо? Эйигиттэн көрдөһөбүн: Эрэйдээн-муҥнаан өлөрүмэ, Хайыта-тырыта кырбаан түргэнник өлөр. Ньургун Боотур
Сорох кыра хара сордоохтору тугун иһин эрэйдиигин-муҥнуугун? У. Ойуур

баттал

баттал (Якутский → Якутский)

аат. Кими эмэ кыһарыйыы, быраабын сарбыйыы, оҥорбут уйгутун апчарыйыы. ☉ Притеснение, угнетение, эксплуатация кого-л.
Тибиилээхтиһиктээх күннэргэ Тибийэн-табыйан тураммыт Баай дьон батталын барыахпыт, Барбах дьоннор барҕарыахпыт. П. Ойуунускай
Баайдар хараҥа батталларыттан, хааннаах хабалаларыттан биһиги-ни быыһыыллар. Амма Аччыгыйа
Дьиҥнээх саҥа олох, көҥүл олох кэлбитэ – сэбиэскэй былаас кыайбыта, кыра-хара дьоннор баай батталыттан босхоломмуттара. А. Бэрияк