Якутские буквы:

Якутский → Русский

кэлимник

см. кэлимсэтик.

коммунальнай кэлим тэ-рилтэлэр табаардарын, өҥөлөрүн туһанааччылар

потребители товаров и услуг организаций коммунального комплекса

кэлим

1) целостный, цельный; улахан кэлим муус большая цельная льдина; 2) массивный, увесистый, представляющий глыбу.

кэлим бэрэбиэркэ

комплексная ревизия

кэлим тэрилтэ

организация коммунального комплекса

олох-дьаһах, экэниэми-кэ сайдыытын кэлим бырагырааматын кэтээн көрүү

мониторинг комплексной программы социально-экономического развития

олоххо-дьаһахха, экэниэ-микэҕэ сайдыыны кэлим былааннааһын

комплексное планирование социально-экономического развития

Якутский → Якутский

кэлимник

сыһ.
1. Арда, быстыгаһа суох, бүтүннүү. Сплошь, плотно, без зазора
Икки өттө кэлимник үүммүт күөхтүҥү саһархай холто оттоох, тыалыы киэҥ-куоҥ уулуссанан аа-дьуо хаамабын. Н. Габышев
Хаар түһэн үллүктүүр, быыһа суох, кэлимник, Сарайга бааталыы дьапталлар. К. Кулиев (тылб.)
2. көсп. Бэйэ бэйэтин ситэрэн биэрэр гына толорутук, холбуу. Комплексно, в совокупности
Иитиигэ кэлимник сыһыаннаһыахха. «Кыым»
Билигин Амма хочолорун кэлимник баһылааһын боппуруоһа турда. «ХС»

кэлим

даҕ.
1. Бөдөҥ, көһөҥөтүҥү быһыылаах. Массивный, громоздкий
Талгы хайатын аннынан, хоннох бүккэ кэлим мууһу илдьэн туорайдатан кэбиһэрин кытта, харыы буолбутунан барар. Р. Кулаковскай
Халлаантан биэс уон киилэ ыйааһыннаах кэлим көһөҥө муус тыаһаан-ууһаан түспүтэ. ДьДьДь
Тимир рудатыгар — кэлим ыар тааска — ыраас тимирэ олус элбэх дииллэр. «ХС»
Арахсыбат, быстыгаһа суох, биир күдьүс. Цельный, сплошной, целостный
Икки кэлим сиргэ икки суол хаппыыста үүнэн логлоруһан турар сиригэр биһиги тиийэн кэллибит. Амма Аччыгыйа
Уҥуоргу тыалар, сыыйа тарпыт курдук, биир кэлим кэрэлэһэн, күн тумарыгы саба тардыммыттар. А. Федоров. Сири-сибиири сөҕүмэр халыҥ, кэлим хаар ыга түһэн кэбиспитэ. В. Яковлев. Биир кэлим курас хонуу куйаар… С. Федотов
2. Бэйэ бэйэтин ситэрсэн биэрэр; ситэри, толору. Полностью укомплектованный; полный, исчерпывающий, цельный
Оттуур кэлим механизациялаах сибэниэ сирин-уотун кыһамньылаахтык көрүнэр. Ходуһа х. Общественнай бэрээдэги көрүүгэ кэлим былааннар ылыллаллар. ПАК ЧОС. Улахан болҕомто электростанциялары биир кэлим оҥорууга туһаайыллыахтаах. «Ленин с.»
Кэлим сэбирдэх — бүүрүгэ көнө эбэтэр бэрт кыра кэрдиистэрдээх сэбирдэх (хол., хатыҥ, тэтиҥ сэбирдэҕэ). Цельный лист (напр., березы, осины)
Сибэкки ойуулаах былаата, таҥаһа-саба куруук ып-ыраас буолаллара, хаамтаҕына хатыҥ кэлим сэбирдэхтэринии суугунуурга дылылара. И. Гоголев
Кэлим, кэтит сэбирдэхтэр силигирии сипсиһэллэр. Баал Хабырыыс
Бу иһэн хойуу кэлим сэбирдэхтээх лаглаҕар хатыҥ биир лабаатын таарыйбытыгар, саҕатыгар тымныы таммахтар биллэ түстүлэр. Л. Габышев
ср. др.-тюрк. тэлим ‘много; значительно, очень’, хак. килким ‘глыба; большой’

Якутский → Английский

кэлим

a. whole, integral


Еще переводы:

оптом

оптом (Русский → Якутский)

нареч. куустаахтык, кэлимник; продажа оптом и в розницу кэлиминэн уонна бытарытан атыылааһын.

агрегат

агрегат (Русский → Якутский)

агрегат (1. Хас даҕаны бииргэ дьүөрэлэһиннэриллэн кэлимник үлэлиир массыыналар эбэтэр тэриллэр; 2. Уустук массыына биир үлэни толорор чаастарын холбоһуга.)

ньыгыллык

ньыгыллык (Якутский → Якутский)

сыһ. Биир кэлимник, кытаанахтык, тыйыстык. Крепко, твёрдо; плотно, прочно
Сыылба [үрэх] сүүрүгүн быйыл ньыгыллык ыга симиллибит, буор былаастаах бөдөҥ таас куйахтаах быһыт туорайдыы түһэн көрүстэ. Н. Заболоцкай

коренное улучшение земель

коренное улучшение земель (Русский → Якутский)

сири төрдүттэн тупсарыы (сири урукку айылҕаттан үүнэр үүнээйилэ-рин су ох гынан, ньуурун тэннээн, хорутан, кырсын илдьиритэн, уовурдуу киллэрэн кэлимник тупсаран культурней үүнээйи үчүгэйдик үүнэр усулуобуйатын оноруу.)

истиэнэлии

истиэнэлии (Якутский → Якутский)

сыһ. Истиэнэ курдук, биир кэлимник, туруору. Как стена, сомкнутым рядом, сплошной массой, плотно
Бу күөх истиэнэлии саба нөрүйэн турар тулатааҕы тыалартан халыйан кэлэр дьикти сөрүүн ыраас салгыны, дойдум салгынын, түөспүн толору ыйырбахтыыбын. Далан

кэлимсэтик

кэлимсэтик (Якутский → Якутский)

кэлимник диэн курдук
Кэрии тыалар Кэрискэ мырааны Кэлимсэтик кэккэлээннэр, кирийдилэр. С. Дадаскинов
Улахан кэскиллээх проблемалары ылан, олору кэлимсэтик быһаарыахха наада. В. Яковлев
Үөрэтэр уонна иитэр үлэ биир кэлимсэтик ыытыллаллар. ННН СТМО
Туустуур хаппыыстаны кэлимсэтик хомуйуллар. КММ ОК

халытыы

халытыы (Якутский → Якутский)

халыт диэнтэн хай
аата. Хоруу устун халытыы бэрт күчүмэҕэй. САССР КОА
Ууну халытыы болдьоҕун былааннааһыҥҥа уу почваҕа иҥэмтэ түргэнник уларыйарын билиэххэ наада. ХКА
Кэлимник ыһыллар култуураларга ууну ыытан халытыы олохтонор. КХҮТ

тэлимнээ

тэлимнээ (Якутский → Якутский)

туохт. Кэлим-кэлимник күөгэлдьийэ хамсаа (хол., былаах тыалга). Плавно колыхаться, развеваться, реять (напр., о флаге на ветру)
Москва куорат сүрүн уулуссалара кыһыл былаахтарынан тэлимнээтилэр. Амма Аччыгыйа
Дьиэлээх тойон хаһыат ааҕар, Хаһыат лииһэ тэлимниир. Баал Хабырыыс
Алтан сэбирдэхтэр тэлимнээн түһэллэр. Н. Габышев

система машин

система машин (Русский → Якутский)

массыыналар систиэмэлэрэ (тыа хаһаайыстыбатын кэлимник механизациялыырга мас-сыыналары хаһаайыстыба салааларынан, үүннэриллэр культураларынан эҥин көрөн аттаран туруоруу (набор). М. с. сири танастааһын, сиэмэни ыһыы, олордуу, үүнүүнү хомуйуу, хомуур кэнниттэн бааһынаны оҥоруу курдук үлэ көрүннэрин барытын хабар гына бөлөхтөөн аттарыллар.)

куустаахтык

куустаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Бөдөҥбөдөҥнүк, кэлимник, бөдөҥ баайыынан, бөлөҕүнэн (хол., табаары атыылыыр эбэтэр хаартыга сүүйсүү тустарынан). Крупно, оптом, крупными партиями (напр., о ставке в картежной игре или о продаже товаров)
Тойоно биир кыһын элбэх табаары биэрэн, куустаахтык, барыстаахтык эргин диэн, Хотугу Муустаах байҕал туундаратыгар тэрийэн ыыппыт. Болот Боотур