Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кэнэнник

сыһ. Уһуну, киэҥи эргитэн өйдөөбөттүк, наһаа көнөтүнэн, өс киирбэхтик. Наивно, простодушно, бесхитростно
«Оттон тоҕо түүн туран тахсыбаккын?» — Ефим кэнэнник ыйыппытыттан кыбыһынна. Болот Боотур
Итини [кириитикэни] туох да буолбатаҕыныы, буруйдаммыт көрүҥнэнэн, кэнэнник истэн олорор коллегаларыгар сүрдээҕин кыыһырбыта. Н. Лугинов
Кини иччини, итэҕэли кытта сибээстээн, айылҕа дьулаан күүстэрин бэйэтин өйө-санаата сайдыытын сиэринэн муҥкуктук, кэнэнник быһаартыыр. ФЕВ УТУ

кэнэн

  1. даҕ. Уһуну-киэҥи эргитэн өйдөөбөт, барытын наһаа көнөтүнэн өйдүүр. Наивный, простодушный
    Талбаҕа ыалтан ыалга көһө сылдьан дьукаахтаһар, быстар дьадаҥы, кэнэн Тоһуукка диэн оҕонньор баара. Амма Аччыгыйа
    Ол баайыллыбыт хабахтар уонна чуорааннар оччотооҕу кэнэн дьон санааларыгар, куһаҕан тыыны куттуур улахан ымыы буолаллара. Дьүөгэ Ааныстыырап
    Норуот айымньытын мифическэй уобарастара былыргы кэнэн киһи айылҕа күүстэрин …… иччилээн өйдүүрүттэн үөскээбит. Эрчимэн
  2. аат суолт. Уһуну-киэҥи эргитэн өйдүүр кыаҕа суох, барытын наһаа көнөтүнэн өйдүүр, өс киирбэх киһи. Наивный, простодушный, бесхитростный человек, простак
    Оо, кэнэммит дэлэ дуо, ол сирбит анныгар гаас хаайтаран эҥин араастык тыаһыырын абааһы эбит диир буоллахпыт. В. Иванов
    [Маня:] Эчи судургутун, эчи кэнэниҥ бэрдин. Ол эрээри эйиэнэ үчүгэйиҥ итиннэ баар эбээт. Көнөҕүн. С. Ефремов
    «Аата бу киһини», — Ньукулай киһитэ кэнэниттэн олус бэркиһиир. «ХС»
    Кэнэн санаа — киэҥник ылан көрбөт, кыараҕас, муҥутах санаа. Наивная, простодушная мысль; ограниченная, недалекая мысль
    Максим илиитин-атаҕын кыаһылаабыт кэнэн санаа оргууй төлөрүйэн, улам холкутуйан истэ. Н. Лугинов
    О, дьэ баар буолаллар ынырык, Куту-сүрү баттыыр сэһэннэр, Эн кэнэн санааҕар хара-барык Сибиэннэр илэбодо кэлэллэр. М. Ефимов
    [Спиридон:] Ол эрэйдээх, кэнэн санаатынан, бука, …… оҕоҕут туһугар көрдөһө бардаҕа буолуо. С. Ефремов. Кэнэн үйэ (кэм) — үөрэх тарҕана илик, хараҥа, ньүдьү-балай кэм. Темный, непросвещенный век
    Урукку кэнэн үйэ ааспыта — үлэһит дьон өйдөнөн эрэр. Н. Якутскай. Былыргы кэнэн үйэҕэ хайа баай …… сир уһугар дойдуну …… мөһөөх харчыга атыылаһан ылыах этэй. А. Федоров
    монг. гэнэн, тув. кэнэн

Якутский → Русский

кэнэн

1) простой, простодушный, бесхитростный; глупый || простота, простодушие, бесхитростность; глупость; кэнэн киһи бесхитростный человек; 2) наивный; доверчивый || наивность; доверчивость; кэнэн санаа наивная мысль; оҕо кэнэнэ доверчивость ребёнка.

Якутский → Английский

кэнэн

a. naive


Еще переводы:

түҥкэтэхтик

түҥкэтэхтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Кэнэнник, бэйэҥ бэйэҕэр бүгэн. Нелюдимо, замкнуто
Сэмэн, дьадаҥы киһиттэн төрөөн-үөскээн, төһө да түҥкэтэхтик үөскээтэр бэрт өйдөөх киһи этэ. Эрилик Эристиин

ааттанааччы

ааттанааччы (Якутский → Якутский)

аат. Ким, туох эмэ диэн ааттанар киһи, предмет эҥин. Имеющий имя, название, именуемый, называющийся
Кабинет халҕана аһылларын кытта, кэнэнник, килбиктик туттубут Сатакин диэн ааттанааччы саха киирэн кэлбитэ. Эрилик Эристиин
«Даша солооһуна» диэн ааттанааччыны быйыл биир сыл байтаһырдан баран сэлиэһинэй ыһыллыбыта, киһи хараҕа халтарыйар гына үүнэн, көҕөрөн мөлбөйөн көстөр буолла. М. Доҕордуурап
Сорох кыыллар сордоругар, сорох кыыллар дьоллоругар «муус тоҥот» диэн ааттанааччы үөскүүр. И. Федосеев

наивный

наивный (Русский → Якутский)

прил
кэнэн

наивный

наивный (Русский → Якутский)

прил. кэнэн; наивный человек кэнэн киһи.

наивность

наивность (Русский → Якутский)

ж. кэнэн быһыы; кэнэнэ; детская наивность оҕолуу кэнэн быһыы.

ээх

ээх (Якутский → Якутский)

I
саҥа алл. Саҥарааччы сөбүлэһиитин, сөбүлэһэр санаатын биллэриитин көрдөрөр (сөп). Выражает одобрение, согласие говорящего (ладно, хорошо)
Сүтүөр ыалым, Сүдү кырдьаҕаһым, Эһиги бэйэлээхтэр «Ээх» дииргитин Иһитиннэрэ охсуҥ! П. Ойуунускай
«Ээх, сөп, хаһыам!» — диэн баран, уол таһырдьа тэп гынан хаалар. Суорун Омоллоон
Ким билэр, тойон дьиэлээх, тугу дойҕохтоон эрэриҥ буолла. Ол кимнээх ээх диэн барсыбыттарый? «ХС»
Ээҕи кытта (ээх хоту) сыл- дьар — утарбакка, мэлдьи сөбүлэһэр (тугу эппиккэ барытыгар «ээх» эрэ диир). Ни от чего не отказывающийся, на всё согласный
[Лёха] өрүү ээҕи кытта сылдьар. Н. Борисов
Ээҕи эрэ кытта сырыттаххына, киһи буолаахтыаҥ. «ХС». Уларыта тутуу саҕаланарын кытта …… кырдьаҕас көлүөнэни тугу да үлэлээбэтэх, акаары, ээҕи кытта сылдьыбыт истигэн кулуттар курдук үөҕэн барбыппыт. «Саха с.». Ээҕин ыл — туохха эмэ сөбүлэһиннэр, сөбүлэҥин ыл. Вынудить кого-л. согласиться на что-л. [Бииктэр:] Дьэ ээҕин ыллым ээ
Оттон муус үтүмэн оҥостоо инибин. Суорун Омоллоон
Ымыы диэн да ааттаннар, Кыыспыт өһөс эбит этэ: Ылдьаа кырбаан даҕаны Кыайан ээҕин ылбатаҕа. Күннүк Уурастыырап
Ээҕин этит көр этит I. [Тойоттор — Толомон Ньургустайга:] Кулун Куллустууру Ээҕин этитэҥҥин, Иннин ылаҥҥын Эргиллэн кэлэр күҥҥэр, Уол оҕонон Уруйдуох этибит, Кыыс оҕонон Айхаллыах этибит. ТТИГ КХКК
Хара түөкүнү мин эйигин сибилигин ээххин этитиэм, иэҥҥин хастыам! В. Протодьяконов
Кыһыл буолбут илэчиискэлэри бэрт түргэнник тутар, ээхтэрин этитэр наада. ВНГ ГОПХ. Ээҕин эттэ көр эт I. Уолчаан, этэрбэһин бэйэтэ кэтэ сатаан баран, ээҕин эттэ
Таптал буоллун — сорох куотар, симиттэр, сорох кууһар, имэрийэр, сорох кэлтэй эрэйдэнэр, сорох аны ээҕин этэр. Н. Дьяконов. «Ээх» ууһун дьоно көр ээх ууһуттан кэлбит киһи. Абыраамаптар убайдыы-бырааттыылар «ээх» ууһун дьоно. Ээх ууһуттан кэлбит киһи — барыларын кытары сөбүлэһэр киһи; барытыгар сөп диир киһи. Согласный со всеми, на всё согласный (букв. человек из рода «да»). Убайым ээх ууһуттан кэлбит киһи. Ээх үһү диэн — үчүгэйдик толкуйдаабакка, кэнэнник сөбүлэһэн баран. Согласившись (опрометчиво, наивно). Катя кыра оҕолору ээх үһү диэн илдьэ хаалан баран кэмсиннэ. Ээххэ дылы — сөбүлэнэн баран аккаастанар биитэр биири оҥоруох буолан баран, атыннык оҥорор. Согласившись на что-л., отказывается или, пообещав сделать что-л., делает по-своему. Марыына ээххэ дылы, этэн баран эмиэ аккаастанна
II
сыһыан т. Саҥарааччы сөбүлээбэтин, туохтан эмэ кыйаханарын көрдөрөр. Выражает неодобрение, раздражение говорящего по поводу чего-л. надоевшего
[Өлөөнө:] Чэ, чэ, ээх, хайааҥ даҕаны. Дьону кытта ылсыбакка-бэрсибэккэ, хайдах олорор эбиккит. С. Ефремов
[Дарыбыан:] Эйигин үс дойду күлүү-элэк оҥостор. Ону билэҕин дуо, акаары? [Суоппуйа:] Чэ ээх, аргыый. Н. Туобулаахап
«Чэ ээх, бэйэм да бараары олоробун!» — дии тоһуйда Лина. «ХС»

простак

простак (Русский → Якутский)

м. разг. кэнэн киһи, көнө киһи-

провинциальный

провинциальный (Русский → Якутский)

прил. 1. уст. кытыы, кытыы сир; провинциальный город кытыы куорат; 2. перен. (наивный, простоватый) кэнэн; провинциальные нравы кэнэн майгы.

кэнэнниҥи

кэнэнниҥи (Якутский → Якутский)

даҕ. Кэнэн соҕус. Слегка наивный, простоватый
Айылҕа оҕото, кэнэнниҥи Сэмэнчик эрэ сити түгэҥҥэ ситигирдик майгытыйыан сөп. Н. Заболоцкай
Таайым кэнэнниҥи көнөтүн эмиэ испэр сэмэлии санаатым. Далан
Фома уон тоҕуһун ааһан да баран, саастыылаахтарыттан ураты оҕотуҥу, кэнэнниҥи этэ. М. Горькай (тылб.)

невйнностьж.

невйнностьж. (Русский → Якутский)

  1. (невиновность) буруй суоҕа, буруйа суох буолуу; 2. (наивность) кэнэн быһыы, кэнэнэ; 3. (девственность) ырааһа, айыыта-харата суоҕа.