Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кэргэннэнии

кэргэннэн диэнтэн хай
аата. Кэргэннэнии — ол аата бэйэ быраабын аҥаарын аччатыы, бэйэ эбээһинэһин икки төгүл үрдэтии буолар. ЭБЭДьА
Кэргэннэнии диэн олоххо дьоһуннаах хардыы буолар. А. Чехов (тылб.)

кэргэннэн

туохт.
1. Ыал буол (эр киһини, дьахтары араарбакка этиигэ). Обзаводиться семьей (и о мужчине, и о женщине)
Улахан уола, орто кыыһа кэргэннэммиттэр. КДМ ОККО
Сорох кулуту бас билээччилэр кулуттарга кыракый сир учаастагын, туттар сэптэри биэрэллэрэ, хаһаайыстыба тэринэллэригэр, кэргэннэнэллэригэр көҥүллүүллэрэ. КФП БАаДИ
2. Ойохто ыл; кэргэн (ойох) ыл, ыал буол. Жениться, обзавестись семьей
Алыс тапсар атас уола Кэлэн иһэр субуотаҕа Кэргэннэнэр буолбут үһү. Күннүк Уурастыырап
Иккис сылыгар Силиппиэн кэргэннэнэргэ быһаарыммыта. Софр. Данилов
[Өрүүнэ:] Оҕом Арамаан кэргэннэнэрэ эбитэ буоллар, син ыал курдук ыал буолуо этибит. С. Ефремов
Бука, элбэх ыччаттардаах дьонун ыал аҕата буолуоҥ, кэргэннэннэххинэ диэн билгэлиирэ [эбэм]. П. Аввакумов
3. Кэргэн таҕыс, ойох буол, ыал буол. Выйти замуж, стать хозяйкой (матерью) семьи
Былырыын балтыбар, саҥа кэргэннэммит быраас дьахтарга, аҕабыт уҥуоҕун эргитиэх диэн этэн көрбүппүн, айыырҕаан буолбатаҕа. Далан
Бу кыыс соҕуруу тиийэн кэргэннэммит үһү ээ. И. Семенов. Суонньа кэргэннэммитэ. Бэйэҥ да иһиттиҥ ини. «ХС»
4. Чугас истиҥ дьонноох, үтүө өйөбүллээх буол (ыал быһыытынан олоххор). Быть окруженным близкими друзьями, иметь семейных друзей
Уордаах уол оҕолорунан уруйданан, Кыыдааннаах кыыс оҕолорунан кымньыыланан, Кэрэ бэлиэ дьонунан кэргэннэнэн [ойох буолан олорбутум]. Өксөкүлээх Өлөксөй

Якутский → Русский

кэргэннэн=

1) обзаводиться семьёй; 2) жениться; выходить замуж; ср. дьахтардан = 2, оҕонньордон =.


Еще переводы:

женитьба

женитьба (Русский → Якутский)

ж. ойох ылыы, кэргэннэнии.

брак

брак (Русский → Якутский)

I м. кэргэн, кэргэннэнии, эройох буолуу; состоять в браке кэргэнкээх буол.

полигамия

полигамия (Русский → Якутский)

ж. полигамия, элбэх кэргэннэнии (элбэх ойоҕу эбэтэр элбэх эри кытпга олоруу).

брачный

брачный (Русский → Якутский)

прил. 1. кэргэн, кэргэннэнии, эройох; 2. (относящийся к периоду спаривания) ирсиһии, ирсиһии саҕанааҕы.

неравный

неравный (Русский → Якутский)

прил. 1. тэҥэ суох; неравные силы тэҥэ суох күүстэр; 2. тэҥэ суох, дьүөрэтэ суох; неравный брак дьүөрэтэ суох кэргэннэнии.

түстээһин

түстээһин (Якутский → Якутский)

I
түстээ I диэнтэн хай
аата. Кинилэр түстээһиннэрин бэйэ диэки хайыһыннарыахха. В. Яковлев
Уруу тэрийии — олох кэскилин түстээһин. КДьА
Ыал буолуу, кэргэннэнии хайдах-туох хайысхалаахтык сайдан барыахтаахтарын түстээһин наада. ФЕВ УТУ
II
түстээ II диэнтэн хай
аата. Кэбиһиигэ оту түгэхтээһин, түстээһин, кыдамалааһын тус-туспа үөрүйэҕи, күүһү таба туһаныыны эрэйэллэр. В. Тарабукин
Оту мустарыы уонна кэбиһии, түстээһин, күрүөлээһин — ити барыта оҕолорго сонун үлэлэр. «Кыым»
Кэбиһиигэ уонна түстээһиҥҥэ турар дьону солбуйтарар баҕалаах. САБ

көҥүллүк

көҥүллүк (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Хааччаҕа, мэһэйэ суох. Без каких-л. ограничений, беспрепятственно, непринужденно
Манна кумах куйаарга үргүүк Зебралар Көҥүллүк Көччүйэллэр. И. Гоголев
Сенатор кэлэйэн сонньуйбутун уонна Пьер наһаа көҥүллүк саҥаран эрэрин билэннэр, үгүстэр бөлөхтөн туораан таҕыстылар. Л. Толстой (тылб.)
2. Кимтэн да тутулуга суох; бэйэ туспа. Независимо от кого-чего-л.; самостоятельно
[Сорудах:] оҕолор бэйэлэрин төрөппүттэрин, оскуолаларын, холкуостарын тустарынан о. д. а. чугас тиэмэлэргэ холобурдары көҥүллүк булуу. СОТТҮө
Аҕаттан куттанары билбэккэ, көҥүллүк олорор туһунан санаалар, өссө таптал уонна кэргэннэнии дьолун туһунан санаалар, абааһы алыбын курдук, кини санаатыттан мэлдьи арахпат буолбуттара. Л. Толстой (тылб.)

бадаам

бадаам (Якутский → Якутский)

сыһ., кэпс. Аҥаар кырыытыттан, туох түбэһиэх, мээнэ. Без разбора, как попало
Өскөтө баартыйа бэйэтин кэккэтигэр баҕалааҕы барытын бадаам ылан барбыта буоллар, туох буолан тахсыах этэй? Биллэн турар, бастаан иһэр этэрээт оруолун толоруо суоҕа этэ. «Ленин с.». Ол саҕана Пруссия бырабыыталыстыбата Кельнскэй архиепискобы кытта бадаам кэргэннэниититтэн сылтаан иирсибитин Германия бүтүннүүтэ өйдүүр. И. Тургенев (тылб.)

жениться

жениться (Русский → Якутский)

сов. и несов. ойохто ыл, кэргэннэн.

оҕонньордон=

оҕонньордон= (Якутский → Русский)

иметь мужа; выходить замуж; ср. кэргэннэн= 2.